WAO-gat    Werkloosheid (inleiding en begrippen) 


Werkloosheid (cijfers)

Datum laatste wijziging: 18 april 2019  |  Trefwoorden: Werkloosheid, CBS, 2015, 2016


Inhoud

  1. Verschillende definities
  2. Werkloosheid rijke landen stabiliseert
  3. Cijfers Europa
  4. Werkloosheidsstatistiek wordt beter en goedkoper
  5. Stijgende werkloosheid ouderen
  6. Vergrijzing werkzoekenden
  7. Instroom WW voor man en vrouw gelijk
  8. Cijfers werkloosheid 2015
  9. Laagste aantal werklozen na baanverlies sinds crisis
  10. Toename banen in 2016
  11. Amsterdam voorop in daling werkloosheid 2015
  12. Werkloosheid hoger dan officiële cijfers aangeven
  13. Cijfers werkloosheid 2016
  14. Duizenden vaste banen weg bij KLM
  15. Minder langdurig werklozen
  16. Arbeidsmarkt herstelt in alle provincies
  17. Wereldwijde werkloosheid neemt verder toe
  18. Cijfers werkloosheid 2017
  19. Stijging aantal WW-uitkeringen bankensector
  20. Hoogste en laagste werkloosheid
  21. Werkloosheidscijfers overschatten krapte op arbeidsmarkt
  22. 451 duizend mensen beschikbaar voor en/of op zoek naar werk
  23. Helft niet-werkenden met uitkering kan/wil niet werken
  24. Cijfers werkloosheid 2018
  25. Cijfers werkloosheid 2019 

Verschillende definities

De instanties CBS en UWV gebruiken verschillende definities voor de aantallen werklozen en komen daardoor tot verschillen in percentages. Het UWV telt iedereen mee die als werkzoekende zonder baan staat ingeschreven. Het CBS richt zich op alle personen van 15-64 jaar zonder werk (of minder dan twaalf uur per week), die actief op zoek zijn naar betaald werk voor twaalf uur of meer per week en daarvoor binnen 3 maanden beschikbaar zijn¹.
Werkloos zijn en een WW-uitkering ontvangen zijn dus gescheiden begrippen. Een werkloze kan om een aantal redenen geen uitkering krijgen (heeft het niet aangevraagd, komt daarvoor niet (meer) in aanmerking of is herintreder), zie ook onder. Een WW-uitkeringgerechtigde wordt altijd tot de werklozen gerekend. (Bron: CBS, 4 okt. 2010)





¹ De internationale definitie werkloosheid luidt: Alle personen vanaf 15 jaar zonder werk, die actief op zoek zijn naar betaald werk voor 1 uur per week of meer en daarvoor binnen 2 weken beschikbaar zijn.

NB: Het CBS stapte per 2015 permanent over op de internationale definitie, de definitie van de International Labour Organisation (ILO), zie onderaan van deze pagina.

Werkloosheid rijke landen stabiliseert

De werkloosheid in de landen die zijn aangesloten bij de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling, de Oeso*, is in maart stabiel gebleven op 7,5%, meldt de in Parijs gevestigde denktank.

* De OESO is een overlegorgaan van 24 industrie-of westerse landen - waaronder de rijke industrielanden in Europa, de Verenigde Staten, Canada, Australië en Japan - die gezamenlijk de uitvoering van de in onderling overleg geformuleerde beleidsvoornemens nastreven.

In het Oeso-gebied hadden 45,9 miljoen mensen geen baan in maart. Dat zijn er 4 miljoen minder dan een piek in april 2010. Daar staat tegenover dat ruim 11 miljoen meer mensen zonder werk zitten in vergelijking tot net voor de crisis in juli 2008.

Opvallend is verder de jeugdwerkloosheid: die kwam die in maart 0,8 procentpunt lager lag dan een jaar eerder, op 15,5%, maar nog altijd 2,5 procentpunt hoger dan voor de crisis uitbrak. Vooral in eurozonelanden als Griekenland, Spanje, Italië en Portugal blijft het aantal jongeren dat werkloosheid thuis zit erg hoog.

Cijfers Europa

De werkloosheid is sinds het begin van de crisis in 2008 in de gehele Europese Unie gestegen. Steeds meer mensen verloren hun baan door de economische crisis. Vooral voor jongeren werd het steeds moeilijker om een baan te vinden. Uit een onderzoek van Ernst Young (januari 2015) blijkt dat de economische crisis, tussen 2008 en 2014, heeft geleid tot het verlies van ongeveer 3,8 miljoen arbeidsplaatsen in de eurozone.

Het aantal werklozen in de EU was in januari 2015 ongeveer 23,8 miljoen. In vergelijking met een jaar eerder daalde het aantal daarmee met 1,8 miljoen. Veel werklozen zijn dus weer aan de slag gegaan. Toch steeg de werkloosheid in Nederland in de eerste maanden van 2015, omdat er ook weer mensen op zoek gingen naar een baan die dat voorheen niet deden.

Het is een van de prioriteiten van de EU om zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen. De instrumenten die de Unie hiervoor heeft zijn echter beperkt, aangezien de lidstaten voornamelijk zelf verantwoordelijk zijn voor het werkgelegenheidsbeleid. De EU vervult een coördinerende rol en ondersteunt ook verschillende projecten financieel. Het heeft zich voor 2020 tot doel gesteld om 75 procent van alle personen tussen 20 en 64 jaar aan het werk te krijgen (in 2013 was dit nog 68,4 procent).

Werkloosheidsstatistiek wordt beter en goedkoper

Lagere kosten, meer respondenten, beter internationaal vergelijkbaar en enquêtes via internet. Het CBS publiceerde de eerste uitkomsten van een revisie van de statistieken over de beroepsbevolking. Deze revisie heeft twee onderdelen. De definities zijn aangepast aan de internationaal afgesproken definities en de gegevensverzameling is verbeterd door als eerste in Europa te enquêteren via internet. Zo kunnen meer respondenten deelnemen aan de enquête. Het komt ook tegemoet aan de wens van respondenten om zelf te bepalen hoe en wanneer ze de vragenlijst invullen. Daarnaast is enquêtering via internet goedkoper.

De wijziging van de definitie leidt tot een lager aantal werklozen en de wijziging van de gegevensverzameling resulteert in een hogere schatting van de werkloosheid. Per saldo leiden deze twee aanpassingen tot een klein cijfermatig verschil. In 2013 waren er ná revisie 647 duizend mensen werkloos, 9 duizend minder dan vóór revisie. (Bron: CBS, 20 nov. 2014)

Stijgende werkloosheid ouderen

De werkloosheid onder ouderen rijst de pan uit, liefst 50.000 ouderen (60 - 65 jaar) zijn op zoek naar werk. In procenten: in het eerste kwartaal van 2015 was bijna 10 ongewild werkloos. Dit betekent ook niet kunnen sparen voor het naderende pensioen. Een verbetering is niet in zicht.

Vergrijzing werkzoekenden

Qua aantal is het aantal werkzoekenden in de afgelopen jaren niet noemenswaardig veranderd: 850 duizend (1990) tegen 880 duizend (2015). Nadere analyse leert echter dat nu vooral ouderen (55-65 jaar) zijn die bij het UWV zijn ingeschreven en weinig jongere, 25 jaar waren de rollen precies omgekeerd. (Bron: CBS, 21 aug. 2015)

Instroom WW voor man en vrouw gelijk

Zes jaar geleden liepen mannen aan het begin van de crisis een grotere kans dan vrouwen om in de WW of bijstand te komen. In 2013 was dit verschil nagenoeg verdwenen, mannen 5,8 procent tegen vrouwen 5,7 procent. (Bron: CBS, 26 aug. 2015)

Cijfers werkloosheid 2015

In geen enkele provincie daalde de werkloosheid het afgelopen jaar zo hard als in Flevoland. In 2014 was 9,3 procent van de Flevolandse beroepsbevolking werkloos tegen 7,7 procent in 2015.

In Flevoland was het percentage werklozen in 2014 het hoogst, maar deze koppositie werd in 2015 overgenomen door Groningen. Daar bleef de werkloosheid stabiel op 8,5 procent. In de overige provincies, op Zeeland na, daalde de werkloosheid. In Zeeland bleef de werkloosheid het laagst van alle provincies: 5,5 procent. (Bron: CBS, 23 feb. 2016)

Laagste aantal werklozen na baanverlies sinds crisis

Het aantal mensen dat in het derde kwartaal werkloos is geworden na het verlies van hun baan is dit jaar het laagst sinds het begin van de economische crisis in 2008. Het gaat om 95 duizend personen. Dat is 1,1 procent van alle werkenden. (Bron: CBS, 14 dec. 2015)

Toename banen in 2016

Het gaat steeds beter met de arbeidsmarkt. Het UWV verwacht in 2016 dat er dan 102.000 banen bijkomen in Nederland, een toename van 1,3 procent. In 2015 kwamen er 56.000 extra banen, in 2016 dus bijna een verdubbeling.

Amsterdam voorop in daling werkloosheid 2015

In Amsterdam daalde de werkloosheid van 2013 op 2014 van 8,9 naar 8,5 procent. Deze daling zette in 2015 door naar 7,7 procent. In Rotterdam, Utrecht en Den Haag nam de werkloosheid pas in 2015 af.

Rotterdam was van de vier grootste gemeenten in 2015 opnieuw koploper met 12,0 procent werklozen, gevolgd door Den Haag met 10,0 procent. Utrecht kende ook vorig jaar het laagste percentage werklozen van 7,3. (Bron; CBS, 23 feb. 2016)

Werkloosheid hoger dan officiële cijfers aangeven

De werkloosheid in Nederland loopt terug, reden voor optimisme zou je zeggen. Maar volgens De Nederlandsche Bank geeft dit een vertekend beeld van de huidige situatie op de arbeidsmarkt. Dat heeft alles te maken met de definitie van wanneer iemand werkloos is.

Als je één uur of meer per week werkt, heb je volgens het CBS een baan. Heb je geen betaald werk maar ben je daar wel naar op zoek, dan ben je officieel werkloos. De CBS-definitie geeft geen compleet beeld van de situatie op de arbeidsmarkt. Er zijn mensen die op zoek zijn naar een baan of meer uren willen werken, maar die niet in de officiële statistieken worden meegeteld. Kortom: de feitelijke omvang van de werkloosheid wordt onderschat.

Cijfers werkloosheid 2016

De werkloosheid is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 9 duizend per maand afgenomen, meldt CBS. Het aantal werkloze mensen kwam in december uit op 482 duizend. Dit is 5,4 procent van de beroepsbevolking. UWV telde eind december 412 duizend WW-uitkeringen.

De daling van de werkloosheid is terug te zien bij alle onderscheiden groepen: mannen en vrouwen, jongeren en ouderen. De daling van de werkloosheid gaat samen met een stijging van het aantal werkenden. Dat aantal is de laatste drie maanden met gemiddeld 13 duizend per maand toegenomen. De toename van het aantal werkenden is ook terug te zien bij alle groepen.

In 2016 daalde de werkloosheid sterker dan in de jaren daarvoor. Was in december 2015 nog 6,6 procent van de beroepsbevolking werkloos, een jaar later was dit 5,4 procent. Tien jaar geleden, in 2006, was er voor het laatst sprake van een daling van deze omvang. Onder 45-plussers daalde de werkloosheid het sterkst. Het aantal werkende 45-plussers nam met bijna 110 duizend toe in een jaar tijd. (Bron: CBS, 19 jan. 2017).

Duizenden vaste banen weg bij KLM

Luchtvaartmaatschappij KLM wil de laagste functies in het bedrijf uitsluitend door uitzendkrachten laten vervullen. Dat meldt vakbond FNV. Een woordvoerder van KLM bevestigt dat 'het aantal flexkrachten zal stijgen door de groei van het bedrijf en door natuurlijk verloop in te vullen met flexkrachten.'

Onbespreekbaar volgens de FNV. 'Het is een ordinaire kostenreductie, waarbij echte banen verdwijnen', zegt FNV-bestuurder Jan van den Brink.

Minder langdurig werklozen

Het eerste kwartaal van 2016 telde 232 duizend langdurig werklozen, 57 duizend minder dan een jaar eerder. Vooral onder 25- tot 45-jarigen liep het aantal mensen dat minstens 12 maanden op zoek is naar werk terug. De daling onder 45-plussers was veel minder sterk.

Met 604 duizend werklozen in het eerste kwartaal is de werkloosheid in Nederland in een jaar tijd met 60 duizend afgenomen. Deze afname komt vrijwel geheel voor rekening van langdurig werklozen. (Bron: CBS, 12 mei 2016)

Arbeidsmarkt herstelt in alle provincies

In alle provincies is de werkloosheid lager dan drie jaar geleden, vooral in Flevoland, Friesland en Limburg. Toch ligt de werkloosheid overal nog boven het niveau van het derde kwartaal van 2008, net voor de economische crisis. Ook nam in alle provincies het aantal openstaande vacatures en de spanning op de arbeidsmarkt toe, het meest in Zeeland en het minst in Zuid-Holland. (Bron: CBS, 25 noc. 2016)

Wereldwijde werkloosheid neemt verder toe

Het aantal werklozen in de wereld neemt dit jaar met 3,4 miljoen toe, tot iets meer dan 201 miljoen. Dat voorspelt de internationale arbeidsorganisatie (ILO) van de Verenigde Naties in het op 12 januari 2017 gepubliceerd rapport.

Daarmee zou de wereldwijde werkloosheid stijgen van 5,7 naar 5,8 procent. Voor 2018 wordt een verdere toename van het aantal werklozen met 2,7 miljoen voorspeld. Dat komt omdat de beroepsbevolking sneller groeit dan dat er arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om opkomende economieën en ontwikkelingslanden, aldus de ILO.

De organisatie stelt dat extra inspanningen moeten worden gedaan om de wereldwijde economie te stimuleren en meer werkgelegenheid te scheppen. Een gebrek aan waardig werk kan namelijk leiden tot sociaal ongenoegen en grotere bereidheid om te migreren. (Bron: AllesoverHR, 12 jan. 2017)

Cijfers werkloosheid 2017

Bijna 8,7 miljoen Nederlanders hebben een baan. Daarmee is nu een recordaantal mensen aan de slag. Nooit eerder waren er zoveel mensen aan het werk als in de maand november. Vooral veel 45-plussers zijn aan de slag gekomen. Het aantal werklozen is voor het eerst sinds augustus 2009 onder de 400.000 gekomen. Daarmee is de werkloosheid op het laagste punt in 8 jaar. 

Bijna 8,7 miljoen Nederlanders hebben een baan. Daarmee is nu een recordaantal mensen aan de slag. Nooit eerder waren er zoveel mensen aan het werk als in de maand november. Vooral veel 45-plussers zijn aan de slag gekomen. Het aantal werklozen is voor het eerst sinds augustus 2009 onder de 400.000 gekomen. Daarmee is de werkloosheid op het laagste punt in 8 jaar. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en UWV.

De werkloosheid is het afgelopen jaar met ruim 100.000 fors gedaald, van 499.000 vorig jaar naar 397.000 nu. Er zijn nu ruim 300.000 werklozen minder dan tijdens de piek van de werkloosheid in februari 2014; toen hadden bijna 700.000 mensen geen werk. Het Centraal Plan Bureau verwacht in de december-raming volgend jaar een verdere daling, naar gemiddeld 360.000 werklozen. De jeugdwerkloosheid is nu voor het eerst lager dan voor de crisis. Vooral veel jonge vrouwen vonden een baan.

Voor de tiende maand op rij daalde het aantal uitkeringen, vooral in de bouw. Daar nam het aantal uitkeringen het afgelopen jaar met maar liefst 44% af. Het UWV verstrekte in november 337.000 WW-uitkeringen. (Bron: CBS, 21 dec. 2017)





Stijging aantal WW-uitkeringen bankensector

Vooral 50-plussers hebben het zwaar in de bankensector. 70 procent van de WW-aanvragen uit deze sector kwam van deze doelgroep. In totaal werden er 33 procent meer uitkeringen toegezegd aan de bankensector. Als enige branche steeg het aantal uitkeringen hier, in alle andere sectoren daalden het aantal aanvragen juist. (Bron: CBS, 17 mrt. 2017)

Hoogste en laagste werkloosheid

In de regio Rijnmond, met Rotterdam, is in 2016 de werkloosheid het hoogst, 8,2 procent. In Rotterdam is het werkloosheidspercentage 11,3, het hoogste percentage van alle gemeenten. De werkloosheid in Nederland was gemiddeld 6,0 procent in 2016. Na Rijnmond volgen de regio’s Haaglanden, Flevoland en Groningen met hoge werkloosheidscijfers.

De arbeidsmarktregio’s met het laagste percentage werklozen zijn Gorinchem en Zeeland. De werkloosheid is hier lager dan 5 procent. In Veere (Zeeland) is de werkloosheid het laagst van alle gemeenten, 3,7 procent (2016). (Bron: CBS, 25 apr. 2017)

Werkloosheidscijfers overschatten krapte op arbeidsmarkt

De Nederlandse werkloosheid gaf in de jaren na het uitbreken van de kredietcrisis een incompleet beeld van de daadwerkelijke ruimte op de arbeidsmarkt. De krapte op de arbeidsmarkt was minder groot dan de werkloosheidscijfers aangaven. Dat droeg eraan bij dat de contractloonontwikkeling ondanks een daling van de werkloosheid in de afgelopen jaren gematigd bleef. Een alternatieve indicator voor krapte op de arbeidsmarkt kan de loonontwikkeling sinds de crisis beter verklaren. (Bron en meer: DNB, 9 jun. 2017)

451 duizend mensen beschikbaar en op zoek naar werk

In het tweede kwartaal van 2017 waren er ruim 1,3 miljoen mensen zonder werk die zochten en/of beschikbaar waren voor werk of die in deeltijd werkten en meer uren wilden werken.

Deze groep van 1,3 miljoen mensen is in drieën te verdelen:
  1. Op de eerste plaats 451 duizend mensen die geen betaald werk hadden, actief naar een baan gezocht hebben én daarvoor direct beschikbaar waren (ILO-werkloosheidsindicator).
  2. Daarnaast mensen zonder werk die óf naar werk hebben gezocht óf hiervoor direct beschikbaar waren (436 duizend).
  3. En ten slotte deeltijdwerkers die meer uren wilden werken en hiervoor direct beschikbaar waren (460 duizend). 'Beschikbaar' wil in dit verband zeggen dat mensen aangeven binnen twee weken te kunnen beginnen met werken.
(Bron: CBS, 15 nov. 2017)

Helft niet-werkenden met uitkering kan/wil niet werken

In 2016 hadden 1,1 miljoen personen van 15 tot 65 jaar een sociale uitkering en werkten niet. Hiervan zegt 54 procent niet te kunnen of willen werken. Onder een sociale uitkering wordt hier verstaan WW, bijstand of een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het percentage dat niet wil of kan werken, verschilt sterk per regeling. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers, die op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn gemaakt.

Deze cijfers zijn tot stand gekomen door antwoorden op vragen uit de Enquête Beroepsbevolking (EBB) samen te voegen met administratieve gegevens over sociale uitkeringen.

Het percentage niet-werkenden met een uitkering dat aangaf niet te kunnen of willen werken, is met 9 procent het laagst onder mensen met een WW-uitkering. Van de niet-werkende bijstandsontvangers wil of kan 47 procent niet werken, van de niet-werkenden met een arbeidsongeschiktheidsuitkering is dit 79 procent. (Bron: CBS, 7 nov. 2017)

Red.: En dan is er nog altijd de categorie mensen die zowel een uitkering hebben als werken, dit alles volgens de definities van het CBS. Cijfers hierover is gissen.

Cijfers werkloosheid 2018

20% minder WW-uitkeringen in 2018

Eind december 2018 verstrekte UWV 263.000 lopende WW-uitkeringen. Ten opzichte van november 2018 is het aantal WW-uitkeringen gedaald met 4.000 (-1,4%). In vergelijking met december 2017 is er sprake van een daling van 67.000 uitkeringen (-20,4%). Zowel op maandbasis als op jaarbasis is de afname van WW-uitkeringen het grootst bij de leeftijdscategorie 45 tot 55 jaar. Eind 2018 ontvingen 255.000 personen één of meerdere WW-uitkeringen.

14% minder nieuwe WW-uitkeringen in 2018

In 2018 werden 336.000 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt. Dat zijn er 55.000 minder dan in 2017 (-14,0%). Pedagogische beroepen en technische beroepen kenden de grootste afname in nieuwe WW-uitkeringen. Het aantal beëindigde uitkeringen lag in 2018 op 403.000 en is met 69.000 (-14,7%) afgenomen ten opzichte van 2017.

Bijna 200.000 meer werkenden in 2018

In 2018 groeide het aantal werkenden met 195.000. Het aantal werkenden is voor het vierde jaar op rij toegenomen, waarbij de toename elk jaar iets groter was. Het aantal werklozen daalt al vier jaar: met 87.000 in 2018 minder hard dan in 2017. Afgezet tegen het aantal werklozen, dat ook steeds kleiner is geworden, is de daling wel nog steeds iets sterker dan het jaar ervoor.
(Bron: CBS, 23 jan. 2019)

4,2 miljoen personen zonder betaald werk

Het CBS heeft berekend dat in 2018 Nederland bijna 4,2 miljoen personen van 15 tot 75 jaar telde zonder betaald werk. Een deel van hen behoort tot de werkloze beroepsbevolking. Zij zijn op zoek naar werk en daarvoor ook direct beschikbaar. Het grootste deel van de niet-werkenden behoort echter tot de niet-beroepsbevolking.

Van alle personen zonder werk voelde ruim 1,2 miljoen zich door een langdurige ziekte, aandoening of handicap belemmerd bij het verkrijgen van werk. Van de mensen met een belemmering voelen verreweg de meesten (955 duizend) zich sterk belemmerd. Tussen 2015 en 2018 groeide het aandeel mensen met een belemmering binnen de groep niet-werkenden van 26 naar 30 procent.

NB: Lees ook het achtergrondartikel 'Belemmmerd bij het verkrijgen van werk'

Cijfers werkloosheid 2019

Het aantal 15- tot 75-jarigen met betaald werk is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 16 duizend per maand toegenomen. In maart 2019 waren er ruim 8,9 miljoen werkenden. Het aantal werklozen daalde met gemiddeld 7 duizend per maand tot 307 duizend. Zij hadden geen betaald werk en gaven aan recent naar werk te hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar te zijn. Hiermee was het aantal werklozen voor het eerst lager dan op het laagste punt vlak voor het begin van de crisis in 2008.

Bijna 4,1 miljoen mensen hadden om uiteenlopende redenen geen betaald werk. Naast de eerder genoemde werklozen ging het om bijna 3,8 miljoen mensen die niet recent hebben gezocht en/of niet direct voor werk beschikbaar waren. Zij worden niet tot de beroepsbevolking gerekend. Hun aantal is in de laatste drie maanden met gemiddeld duizend per maand afgenomen. UWV registreerde eind maart 268 duizend lopende WW-uitkeringen.
(Bron: CBS, 18 apr. 2019)
 
Ga terug naar rubriek Werkloosheid.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 WAO-gat    Werkloosheid (inleiding en begrippen)