Ziekenfonds    Ziektewet (ZW) 


Ziekteverzuim

Datum laatste wijziging: 11 februari 2019  |  Trefwoorden: Ziekteverzuim, Arbeidsverzuim, Verzuimpreventie, Arboconvenant, Stappenplan, Deskundigenoordeel, Verzuimpercentage, Verzuimreductie, Periodiek geneeskundig onderzoek

Inhoud

  1. Definitie
  2. Uitspraak Hoge Raad
  3. Soorten ziekteverzuim hebben kleurtje
  4. Verschillende voorzieningen loondoorbetaling bij ziekte
  5. Melding ziekteverzuim
  6. Stappenplan tijdens eerste 104 weken van ziekte
  7. Privacy
  8. Het College Bescherming Persoonsgegevens meldt
  9. Aard en oorzaak ziekte
  10. Stopzetten vaste reisvergoeding
  11. Beloningsysteem
  12. Loonwaarde
  13. Gezondheid en leefstijl
  14. Belemmerd aan het werk
  15. Verzuimduur neemt toe met leeftijd
  16. Verzuimprotocol
  17. Tijdschrift
  18. Besparingstool
  19. Ziekteverzuim oudere werknemer zonder aandoening vrijwel even hoog als van jongere
  20. Zieke flexwerker kan werkgever duur komen te staan
  21. Overgang groot taboe op het werk
  22. UWV handelt in strijd met de wet
  23. Oorzaak langdurig verzuim vooral niet-medische oorzaak
  24. Carnavalsverzuim
  25. Ziekteverzuim op laagste punt sinds 1996
  26. Ziekteverzuim verschilt aanzienlijk per bedrijfstak
  27. Deskundigenoordeel
  28. HR-managers ontevreden over verzuimbeleid
  29. Vallen op werkvloer oorzaak meeste arbeidsongevallen
  30. Verzuim met succes bestreden in schoonmaakbedrijf
  31. Ziekteverzuim politie steeds hoger
  32. Wel thuis maar niet ziek;
  33. Een bonus als je een jaar niet ziek was
  34. Ziek tijdens de collectieve bedrijfssluiting vanwege vakantie
  35. Aandacht voor frequent kortdurend verzuim
  36. Werknemer bang om ziekte te melden
  37. Bijna of nooit ziek? Werknemer wil beloning van werkgever
  38. Relatief hoog ziekteverzuim in de zorg
  39. Arboconvenant
  40. Arbeidsgerelateerde zorg: de werkgever mag wel betalen maar niet meer sturen
  41. Demedicaliseren
  42. Aantal arbeidsongevallen Nederland onder gemiddelde EU
  43. Laagste ziekteverzuim jaar 2016 in de horeca
  44. Methode IK lost ziekteverzuim op
  45. Kan een zieke werknemer 8.000 per maand kosten?
  46. Meer ziekteverzuim bij vrouwen dan bij mannen
  47. Verschillende verzekeringen tegen verzuim
  48. Meerderheid werknemers meldt zich niet ziek bij lichte griep
  49. Ziekteverzuim in de zorg sterk gestegen
  50. Werknemers voelen zich te verantwoordelijk om zich ziek te melden
  51. Bekostiging bedrijfsarts blijft bij werkgever
  52. Werknemers die (bijna) nooit verzuimen verdienen waardering
  53. Werknemers in tegenstelling tot wet open over medische gegevens
  54. Opvallende CAO-afspraken over verzuim
  55. Strijd MKB tegen stijgend ziekteverzuim
  56. Kosten verzuimbegeleiding exploderen
  57. Groei economie en meer ziekteverzuim gaan hand in hand
  58. Huiselijk geweld mede oorzaak ziekteverzuim
  59. Nederlandse werknemers minst geneigd te spijbelen
  60. Minder ziekteverzuim? Neem een plant!

Definitie

Ziekteverzuim of arbeidsverzuim is de tijd die werknemers als gevolg van ziekte niet kunnen werken. Het ziekteverzuim in Nederland omvat zowel werkgebonden ziekteverzuim (bijvoorbeeld rugklachten door het tillen van zware lasten op het werk) als niet-werkgebonden ziekteverzuim (bijvoorbeeld door sportletsels). Het verzuim start op de dag dat de werknemer zich ziek meldt en duurt voort tot de dag van volledig herstel of tot de dag dat de wachttijd voor de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) vol is gemaakt. Deze wachttijd bedraagt maximaal twee jaar.




Uitspraak Hoge Raad

In 1981 heeft de Hoge Raad ingestemd met een ontslag op staande voet omdat het verzwijgen tijdens een sollicitatiegesprek van een kwaal waarover de werkgever geen daarop gerichte vraag heeft gesteld, [kan] alleen als een zodanige dringende reden worden beschouwd, indien de arbeider wist of had moeten begrijpen dat deze kwaal hem ongeschikt maakt voor de betrekking waarnaar hij solliciteerde.

Soorten ziekteverzuim hebben kleurtje

De verschillende soorten ziekteverzuim dragen een kleurtje:
  • wit verzuim, het verzuim wordt veroorzaakt door een duidelijke medische oorzaak, ziekte, verwonding et cetera;
  • grijs verzuim, het verzuim is weliswaar gemeld, maar niet objectief vast te stellen. Anders gezegd, men kan twijfelen of het verzuim wel nodig is;
  • zwart verzuim. In dit geval is de ziekte zelfs niet gemeld, de werknemer is gewoon niet komen opdagen.

Verschillende voorzieningen loondoorbetaling bij ziekte

Bij ziekte van een werknemer is de werkgever volgens de Wet Uitbreiding Loondoorbetaling Bij Ziekte (Wulbz) verplicht om gedurende ten hoogste twee jaar minimaal 70% van het loon door te betalen. Werknemer en werkgever moeten zich daarbij redelijkerwijs inspannen om de werknemer weer aan het werk te krijgen (re-integratie). Werknemers die geen vaste werkgever hebben, zoals thuiswerkers, uitzendkrachten, flexwerkers en zieke werklozen, krijgen bij ziekte hun loon doorbetaald vanuit de Ziektewet (ZW) door het Uitvoeringsorgaan Werknemers Verzekeringen (UWV). Voor loondoorbetaling tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof is de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) van kracht, zodat zwangerschaps- en bevallingsverlof niet langer meetelt als ziekteverzuim.

Zie ook onderstaande alinea over 'Plannen aanpassing Ziektewet'.

Melding ziekteverzuim

Volgens de Wet Poortwachter meldt de werknemer zijn verzuim op de eerste dag aan zijn werkgever. De werkgever meldt uiterlijk de 7e dag het verzuim aan de betrokken Arbodienst. Blijft de werknemer voor langere tijd ziek, dat meldt de werkgever dit in de 42e week aan het UWV, zie ook Wet verbetering poortwachter.

Stappenplan tijdens eerste 104 weken van ziekte

Tijdens de doorbetalingsperiode van 104 weken (WULBZ) moeten werkgever en werknemer diverse afspraken maken. Onderstaand vindt u het hele stappenplan (Bron: BG magazine).
 
Week Actie
1
6
8
13-42
42
44
50
87
89
87-91
91
91-104
104
Ziekmelding werknemer
Probleemanalyse bedrijfsarts
Werkgever en werknemer maken plan van aanpak
Plan van aanpak evalueren en eventueel bijstellen
Ziekmelding bij UWV door Arbodienst of bedrijfsarts
UWV herinnert werkgever en werknemer aan re-integratieplicht
Eerstejaars evaluatie na brief van UWV
Werknemer ontvangt WIA-uitkeringsformulier
Werkgever maakt re-integratieverslag (RIV)
Eindevaluatie arbodienst/bedrijfsarts
Werknemer stuurt RIV en WIA-aanvraag naar UWV
UWV beoordeelt of genoeg aan re-integratie is gedaan
Einde loondoorbetaling, of ..............

Privacy

Bij een ziekmelding dient de werknemer de werkgever zodanig te informeren dat de laatstgenoemde zich een oordeel kan vormen van de ernst, mogelijke duur van de ziekte en waar de werknemer bereikbaar is. Vervolgens kan de werkgever bepalen of hij de bedrijfsarts moet inschakelen. Dat sommige vragen privacygevoelig zijn, is welhaast niet te vermijden. De werkgever moet daarom steeds een afweging moeten maken tussen de informatie hij beslist nodig heeft en de privacy van de werknemer.

Het College Bescherming Persoonsgegevens meldt:

Wanneer de werknemer zich ziek meldt, mag de werkgever een aantal gegevens vragen. Bijvoorbeeld om te kunnen beoordelen hoe het verder moet met de werkzaamheden of om te kunnen (laten) controleren of de medewerker wel echt ziek is. Maar de werkgever moet hierbij wel rekening houden met de privacy. De werkgever mag daarom alleen gegevens vragen die echt nodig zijn.

De werkgever mag naar de volgende gegevens vragen:
  • het telefoonnummer waarop de medewerker te bereiken is en (verpleeg)adres;
  • hoe lang de ziekte vermoedelijk gaat duren;
  • de lopende werkzaamheden en afspraken;
  • of de werknemer onder een van de vangnetbepalingen van de Ziektewet valt (dan betaalt het UWV het loon in plaats van de werkgever);
  • of de ziekte verband houdt met een arbeidsongeval (maar niet of het verzuim werk gerelateerd is);
  • of er sprake is van een verkeersongeval met regresmogelijkheid (de werkgever kan de kosten van het ziekteverzuim en re-integratie dan mogelijk verhalen op de veroorzaker van het ongeval).

Aard en oorzaak ziekte

De werkgever mag niet informeren naar de aard en oorzaak van de ziekte: wat de werknemer precies heeft en waar dat door komt. Vraagt de werkgever daarnaar, dan hoeft de medewerker geen antwoord te geven. Natuurlijk mag de werknemer wel vrijwillig gegevens over de ziekte aan de werkgever doorgeven. Doet de werknemer dit, dan mag de werkgever deze gegevens alleen in uitzonderlijke situaties in het personeelsdossier opnemen.

Stopzetten vaste reisvergoeding

Als het ernaar uitziet dat de werknemer wegens ziekte voor langere tijd afwezig zal zijn, mag de werkgever de vaste reiskostenvergoeding c.q. de vaste vergoeding voor woon-werkverkeer beeindigen. Fiscaal gezien mag de vaste reiskostenvergoeding bij langdurige ziekte slechts onbelast worden doorbetaald in de lopende en eerstvolgende maand. De onbelaste vaste reiskostenvergoeding mag de werkgever pas weer gaan betalen vanaf de eerste dag van de maand die volgt op de maand van herstel. Voor een werknemer die slechts een korte periode ziek is, mag de werkgever de vaste reiskostenvergoeding zonder problemen onbelast doorbetalen. In voorkomende gevallen is het verstandig na te gaan of over dit onderwerp in de CAO, arbeidsreglement of arbeidsovereenkomst bepalingen staan.

Beloningsysteem

Er zijn (niet veel) organisaties die werknemers, die nooit ziek zijn, hiervoor een beloning cq. extra vrije dagen geven. Andersom is het ook mogelijk in geval van ziekteverzuim een werknemer te straffen, bijvoorbeeld door het laten inleveren van vakantiedag. Bekend is het 'EVT-systeem' (extra vrije tijd) dat DSM in de jaren tachtig introduceerde en dat resultaat boekte. Al met al is het hebben van een beloningssysteem met het doel om het verzuim te verminderen, omstreden: het helpt niet, werkt averechts en/of het is onethisch aldus critici.

Loonwaarde

Als een werknemer tijdens de ziektewet (gedeeltelijk) weer aan het werk gaat, wordt er vaak over arbeidstherapie en loonwaarde gesproken. Loonwaarde is een percentage dat aangeeft in welke mate de werknemer werkt ten opzichte van het normale rooster. Heeft iemand een loonwaarde, dan moet hij daarover ook weer normaal worden betaald. Voor het gedeelte dat de werknemer niet werkt, blijft hij in de ziektewet.

Gezondheid en leefstijl

Naast verzuim, registreert 365 de gegevens van Preventief Medische Onderzoeken naar de gezondheid en leefstijl van werknemers. Daarin valt op dat schoolverlaters die de arbeidsmarkt betreden meer roken (33%) en vaker ongezond eten (37%) dan 25-plussers (zie grafiek). Juist omdat het gaat om door werknemers zelf gerapporteerde leefgewoontes, is het zorgelijk dat zij opvallend meer roken en vaker ongezond eten dan andere werknemers. In de leeftijdscategorieen 25-40, 40-55 en 55+ is het beeld van leefgewoontes ongeveer gelijk, waarbij opvalt dat alcoholgebruik over de jaren geleidelijk toeneemt van 4,4% onder 15-25 jarigen naar 10,8% bij 55-plussers. Het advies richting werkgevers is dan ook, om bij de jongste werknemers met name aandacht te besteden aan rookgedrag en werknemers van alle leeftijden te wijzen op het belang van gezonde voeding. Bij oudere werknemers kan het gebruik van alcohol een aandachtspunt zijn. Maar ook bij jongere werknemers, want we weten dat er sprake is van onderrapportage in Preventief Medische Onderzoeken als het gaat om het nuttigen van alcohol, tekent Roelen daarbij aan. Werkgevers kunnen zich met dedicated leefstijlprogramma's hierop focussen. (Bron: Arbonet)

Belemmerd aan het werk

Voor wie zich wil verdiepen in de aanpak van het groeiend aantal arbeidsongeschikten en het hoge ziekteverzuim en de hervormingen in het sociale zekerheidstelsel, is het rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau 'Belemmerd aan het werk' van 2012 een must. 

Ook het ziekteverzuim van vrouwen dat in de jaren 2005-2010 gemiddeld 30% hoger lag dan dat van mannen, komt in het rapport aan de orde (hoofdstuk 2, blz 12).

Verzuimduur neemt toe met leeftijd

De duur van het ziekteverzuim neemt fors toe met het stijgen van de leeftijd. Opvallend is echter dat met het stijgen van de leeftijd de gemiddelde meldingsfrequentie niet stijgt. Het ziekteverzuimpercentage neemt toe tot 60 jaar, maar neemt daarna af. Selectie-effecten, waarbij bijvoorbeeld de gezondste mensen op latere leeftijd blijven doorwerken, kunnen hier de reden van zijn.

Verzuimprotocol

Het verzuimprotocol beschrijft hoe een bedrijf omgaat met ziekmeldingen, verzuimbeheersing en verzuimbegeleiding (kort, middenlang en langdurig verzuim). Het protocol is een belangrijk onderdeel van het goed verzuim- en preventie beleid. Het verzuimprotocol legt vast wie, wat, wanneer doet bij de ziekmelding, het verloop van het verzuim en de re-integratie. Dit maakt duidelijk wat de spelregels zijn in een bedrijf. Zo weten alle betrokkenen waar zij zich aan moeten houden en wat zij kunnen verwachten. Het is raadzaam een sanctiebeleid onderdeel te maken van het verzuimprotocol. De afspraken over de aanpak van ziekteverzuim moeten door de werkgever en de werknemers samen worden vastgesteld. Een verzuimprotocol behoeft de instemming van de ondernemingsraad.

Tijdschrift

BG magazine is het grootste vaktijdschrift over bedrijfsgezondheid, zie www.bgmagazine.nl.

Besparingstool

Op de site van ArboNed kan een berekening gemaakt worden hoeveel er bespaard kan worden als het ziekteverzuim bijvoorbeeld met 1% daalt.

Ziekteverzuim oudere werknemer vrijwel even hoog als van jongere

Vanwege langdurige aandoeningen verzuimen oudere werknemers meer dan jongere. Oudere werknemers hebben vaker te maken met aandoeningen die een hoog ziekteverzuim kennen, zoals hart- en vaatziekten en rug-, nek- en gewrichtsklachten. Bij werknemers zonder langdurige aandoening verschilt het ziekteverzuim weinig naar leeftijd.

Zieke flexwerker kan werkgever duur komen te staan

Werkgevers die zich niet tijdig voorbereiden op de nieuwe Ziektewet (BeZaVa), krijgen binnenkort de rekening gepresenteerd. Zieke (ex-)werknemers in 2014 zijn bepalend voor de premie van werkgevers in 2016. Een werkgever betaalt voor een flexwerker die tijdens of kort na afloop van het contract in de Ziektewet en vervolgens in de WGA belandt. Werkgevers beseffen dit onvoldoende, zo blijkt uit navraag bij een aantal arbodienstverleners. Dit terwijl met tijdige en adequate acties de kosten kunnen worden beheerst.

Uit de praktijk van arbodiensten blijkt dat werkgevers de hoofdlijnen van de wet kennen. Zij zijn beperkt of niet op de hoogte van wat voor (financiele) pijn deze kan veroorzaken. Grotere bedrijven zijn ermee bezig, maar zitten vaak nog in de inventariserende fase. Bij mkb-bedrijven leeft de BeZaVa niet of nauwelijks, aldus Kick van der Pol, voorzitter van OVAL. Sommige ondernemers beseffen dat er veel moet worden geregeld, zowel in verzekeringen als ook voor re-integratievragen en verplichtingen vanuit de Wet Verbetering Poortwachter stelt Van der Pol. Het inrichten van goed preventie-, verzuim- en re-integratiebeleid is van belang. Arbodienstverleners zien dat een preventieve en proactieve aanpak, waarin ook aandacht is voor tijdelijke krachten en flexwerkers, vruchten afwerpt. Snel reageren, actief kijken naar mogelijkheden en een stimulerende re-integratieaanpak helpen om verzuim te beheersen. Werk blijkt in veel gevallen de beste stimulans voor herstel. Dat vraagt om een intensieve en persoonlijke aanpak met interventie van specialisten.

De Wet Beperking Ziekteverzuim en Arbeidsongeschiktheid (BeZaVa) betekent een forse toename van de werkgeversrisico's. Sinds 1 januari 2014 betaalt een werkgever met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2012 een individuele Ziektewetpremie die stijgt wanneer een tijdelijke kracht ziek uit dienst gaat. Komt een ex-werknemer vervolgens in de WGA terecht, dan volgt ook nog eens een hogere premie voor de WGA-flex. De financiele verplichting die daaruit voortkomt voor werkgevers kan tot twaalf jaar na beeindiging van het tijdelijke contract doorlopen. Iemand met een jaarinkomen van 30.000 kan bij een maximale duur van de WGA een werkgever 200.000 kosten Toelichting BeZaVa in beeld gebracht (Youtube).
 

EXPERT

Maurice Vervoort

Maurice Vervoort

Maurice Vervoort adviseert en ontzorgt bedrijven op het gebied van ziekteverzuim en de complexe materie van de WIA.

Overgang groot taboe op het werk

Eigenlijk moet er een vraagteken staan achter de kop van dit bericht. U mag namelijk zelf het antwoord geven. Zoals u op de voorpagina van Office Rendement nummer 9-2014 kunt lezen, blijkt dat overgangsklachten op het werk niet bespreekbaar zijn, maar wel zorgen voor ziekmeldingen. En dat ligt niet per se aan de werkgever.

Opvliegers, zweetaanvallen en stemmingswisselingen kunnen vrouwen flink uit balans brengen. Soms zijn overgangsklachten de oorzaak van slapeloze nachten. Uit een uitzending van het tv-programma Lopende Zaken bleek dat overgangsklachten voor vrouwen aanleiding zijn om zich op hun werk ziek te melden. Terwijl ze dat strikt genomen niet zijn en best zouden kunnen werken. Werkgevers die hier flexibel mee omgaan, en toestaan dat iemand af en toe later naar haar werk komt en de uren inhaalt als zij uitgerust is, zien het ziekteverzuim dalen. De werkneemster met dergelijke klachten hoeft zich immers niet meer ziek te melden, maar begint gewoon later en werkt een andere keer wat langer door.

UWV handelt in strijd met de wet

Bij het UWV vragen medewerkers verzuimbeheersing bij ziekmeldingen wat eraan scheelt. Formeel mogen alleen artsen medische informatie inwinnen. Uitkeringsinstelling UWV scheert nog steeds langs de randen van de wet bij het registreren van ziekmeldingen van werklozen, mensen met tijdelijke contracten en uitzendkrachten. Als die zich ziekmelden, hanteert de telefonist een lijst met zestig aandoeningen. Aan de hand daarvan maakt de telefonist een inschatting of de zieke binnen zes weken hersteld zal zijn, direct naar een keuringsarts moet of na een maand die arts moet bezoeken. Volgens het UWV gaat het jaarlijks om ruim 200 duizend ziekmeldingen. (Bron: Volkskrant, 27 okt. 2014)

Oorzaak langdurig verzuim vooral niet-medische oorzaak

Werkgevers die ziekteverzuim willen voorkomen, leggen nog altijd te snel de focus op de medische aspecten van verzuim. Langdurig ziekteverzuim (vanaf 4 weken) heeft echter voor het grootste deel een niet-medische oorzaak. Zaken als prive-problemen zoals een scheiding, conflicten op de werkvloer of gebrek aan motivatie zijn de oorzaak van 61% van het totale langdurige ziekteverzuim. Wat opvalt, is dat vrouwen drie keer zo vaak langdurig verzuimen als gevolg van overbelasting door de zorg voor anderen (0,9% tegen 0,3% bij mannen). (Bron: AON, 13 nov. 2014, lees ook het artikel van het CBS over hetzelfde onderwerp).

Carnavalsverzuim

Carnaval bezorgt de economie een stevige kater: van de feestvierders meldt bijna 15 procent zich na carnaval ziek bij de baas. Dit blijkt uit een onderzoek (2014) onder meer dan 950 bezoekers van Feestkleding365.nl, de grootste online carnavalswinkel van Nederland. Vooral boven de rivieren is het aantal ziekmelders groot.

De meeste ziekmelders verzuimen een of een paar dagen, maar sommigen zelfs een hele week. De internetwinkel schat dat het gefeest landelijk zo'n 1,8 miljoen verzuimdagen oplevert.

Opvallend zijn de grote regionale verschillen. Boven de rivieren meldt bijna 28 procent zich een of meerdere dagen ziek. Onder de rivieren is dat minder dan de helft: 13 procent van de Brabanders, en minder dan tien procent van de Limburgers.

Ziekteverzuim op laagste punt sinds 1996

Het ziekteverzuim van werknemers in Nederland is in 2014 gedaald tot 3,8 procent. Dit is het laagste verzuimpercentage sinds 1996. Het lage ziekteverzuim van de laatste jaren houdt mogelijk verband met de economische situatie. Ook draagt de milde griepgolf aan het begin van 2014 bij aan het lage verzuimpercentage in dat jaar.

Ziekteverzuim verschilt aanzienlijk per bedrijfstak

In het tweede kwartaal van 2015 kwam het ziekteverzuimpercentage uit op 3,7 en was daarmee gelijk aan het percentage van een jaar eerder. Het ziekteverzuim was het hoogst in het onderwijs, de zorg en het openbaar bestuur.

In het onderwijs bedroeg het verzuim 4,9 procent (evenals in het tweede kwartaal van 2014), in de zorg en het openbaar bestuur en overheid was dat 4,8 procent (in 2014 nog 4,6 procent). In de horeca was het ziekteverzuim met 2,1 procent het laagst (in 2014 was dat 2 procent). (Bron: CBS, 25 sep. 2015)

Deskundigenoordeel

Vanaf 1 juli 2015 moet de werkgever  ontslag wegens veelvuldig ziekteverzuim aanvragen bij de kantonrechter. Daarvoor heeft hij een deskundigenoordeel van UWV nodig.

Wilt u een werknemer ontslaan omdat hij vaak afwezig is door ziekte? Veelvuldig ziekteverzuim is op zich geen reden voor ontslag. Maar als de gevolgen voor het bedrijf te ernstig zijn, kan de werkgever de kantonrechter verzoeken om de arbeidsovereenkomst om die reden te ontbinden. Om dit verzoek te ondersteunen, is een deskundigenoordeel van UWV nodig. Het deskundigenoordeel bij veelvuldig verzuim is kosteloos.

HR-managers ontevreden over verzuimbeleid

Vier op de vijf HR-managers vinden dat de leidinggevenden in de organisatie het beste sturing kunnen geven aan verzuimbegeleiding. Maar over de wijze waarop die begeleiding in de praktijk gestalte krijgt is meer dan de helft niet tevreden. Dat blijkt uit recent onderzoek dat Arbo Unie deed onder ruim 168 Human Resource Managers over verzuim en inzetbaarheid. Er worden diverse verbeterpunten genoemd.

Vallen op werkvloer oorzaak meeste arbeidsongevallen

Onderuitgaan op de werkvloer was in 2014 de meest genoemde oorzaak van arbeidsongevallen die leidden tot een verzuim van vier dagen of meer. Ook letsel dat anderen toebrengen (bedreigen, bijten en schoppen) wordt vaak genoemd.

In de enquete van het CBS geeft 3,4% van de werknemers aan in 2014 een of meer arbeidsongevallen te hebben gehad. Dat komt neer circa 240 duizend werknemers. Niet alle ongevallen leidden tot verzuim. Bij 88 duizend arbeidsongevallen verzuimde de werknemer minimaal vier dagen. (Bron: CBS, 2 feb. 2016)

Verzuim met succes bestreden in schoonmaakbedrijf

Sommige van ons zullen denken, een schoonmaakbedrijf, geen leuk werk en het ziekteverzuim zal wel hoog zijn. Maar niet bij CSU dat begon aan een meerjarentraject waarbij fors is geinvesteerd in verzuimbegeleiding en -preventie. Met als gevolg dat het verzuim bij CSU in vijf jaar daalde naar 3,9 procent, ruim onder het branchegemiddelde van 7 procent. Hoe? Door de schoonmakers zichtbaarder te maken door hen overdag te laten werken, training op vriendelijke omgang met de client, training ook van de leidinggevenden op weten wat de klant wil en dat te vertalen naar de schoonmakers.

Daarnaast biedt CSU gratis laagdrempelige hulp voor werknemers met financiele problemen, waarbij zij gebruik kunnen maken van een telefonische helpdesk en budgetcoaching thuis.

Ziekteverzuim politie steeds hoger

Jaarlijks gaat het ziekteverzuim bij de politie omhoog. Van 5,7% (2013), naar 6,1% (2014), naar 7,0% (2015). Reden volgens velen: de reorganisatie van de Nationale Politie. Er komt onderzoek.

Wel thuis maar niet ziek 

Zeker de helft van de werknemers die zich ziek melden, heeft geen medische klachten. Arbodienst Zorg van de Zaak concludeert dit uit de dossiers van hun bedrijfsartsen (maart 2016). De vereniging van bedrijfsartsen (NVAB) vermoedt zelfs dat het gaat om 70 tot 80 procent van de gevallen. Mensen melden zich bijvoorbeeld ziek vanwege prive-problemen, financiele problemen of omdat ze overbelast zijn door het zorgen voor een zieke ouder.

Een bonus als je een jaar niet ziek was

In Amsterdam (stadsdeel centrum) krijgen werknemers van de reiniging 600 bonus als zij zich een heel jaar niet ziekmelden. Het Parool meldt dat stadsdeel Centrum in een nieuwsbrief aan de werknemers heeft laten weten het verzuim op deze manier tot 6 a 7% te willen laten dalen. Er zijn wel enige kanttekeningen.

Ziek tijdens de collectieve bedrijfssluiting vanwege vakantie

Mag een werkgever vanwege een collectieve bedrijfssluiting van 2 weken bij een medewerker terwijl deze tijdens die periode ziek is, toch vakantiedagen inhouden? De case is als volgt: Bij een werkgever geldt ieder jaar een collectieve bedrijfsvakantie. Het bedrijf is dan 2 weken gesloten. Iedere werknemer levert dan 10 verlofdagen in c.q. deze worden automatisch afgeschreven. Dit geldt ook voor een werknemer die in die periode ziek was.

Zowel de Kantonrechter als het Hof in beroep, oordeelden dat een werknemer expliciet moet instemmen, dat in dit geval ook ziektedagen als verlofdagen moeten worden aangemerkt. Is dit niet het geval, dan kunnen de ziektedagen niet als verlofdagen worden aangemerkt.

Aandacht voor frequent kortdurend verzuim

De oorzaken van frequent verzuim - vaker dan 3 keer per jaar - zijn als volgt in te delen:

  • Medische klachten (vaak chronische aandoeningen)
  • Prive-omstandigheden (bijvoorbeeld aan financiele of relatieproblemen)
  • Arbeidsomstandigheden (fysiek zwaar werk, pestgedrag op de werkvloer, of .....)
P&O Actueel zette de taken van P&O in deze op een rijtje:
  • Draag zorg voor een goede verzuimregistratie
  • Het voeren van een frequentverzuimgesprek met als doel er achter te komen wat de achterliggende oorzaken zijn van het verzuim
  • Bespreek ook met de werknemer wat de gevolgen zijn van zijn ziekteverzuim
  • Zoek de ondersteuning van de bedrijfsarts
  • Bespreek met leidinggevende(n) wat zij vanwege de privacy wel en niet aan werknemers mogen vragen

Werknemer bang om ziekte te melden

1 op de 7 werknemers met een chronische ziekte meldt deze niet bij zijn baas. Uit angst. Hoewel een groot deel van de medewerkers met een chronische ziekte denkt dat zijn werkgever begrip toont voor hun ziekte, meldt vijftien procent van de chronisch zieke medewerkers dit niet. Zij zijn bang voor baanverlies of gevolgen voor hun loopbaan.

Dit blijkt uit een onderzoek in opdracht van Fit for Work, een platform dat zich hard maakt voor de belangen van werkende chronisch zieken. Een op de drie werkende Nederlanders heeft een chronische aandoening als astma, COPD, depressie, diabetes, hartfalen of reumatische klachten. (Bron: PW De Gids, 18 mei 2016)

Bijna of nooit ziek? Werknemer wil beloning van werkgever

Bijna de helft van de werknemers (46%) vindt dat de werkgever meer kan doen om het aantal ziektedagen te verminderen. Vooral het uitkeren van een bonus bij weinig tot geen ziekte zou volgens werknemers goed werken. Een derde van de werkgevers doet dit nu ook werkelijk. Dit blijkt uit onderzoek van adviesbureau Mercer.

Uit het onderzoek van Mercer blijkt dat 60% van de werknemers niet tot nauwelijks ziek is geweest de afgelopen twee jaar. Werknemers van grotere bedrijven zijn vaker ziek dan werknemers uit kleinere bedrijven (74% ten opzichte van 39%). Abelskamp: Opmerkelijk om te zien is dat gezondheidsredenen door werknemers als oorzaak nummer een van verzuim wordt genoemd. Dit terwijl de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde onlangs liet weten dat de uitval wegens ziekte in de meeste gevallen geen medische oorzaak heeft. (Bron: Allesoverhr, 25 mei 2016)

Relatief hoog ziekteverzuim in de zorg

Het ziekteverzuimpercentage in de gezondheids- en welzijnszorg is hoger dan het gemiddelde verzuim in Nederland. In het eerste kwartaal van 2016 was het verzuim in de zorg 5,8 procent, 1,5 procentpunt hoger dan het gemiddelde verzuim. Dat is het grootste verschil sinds eind 2005.

Werknemers in de welzijnszorg en in de verpleeg- en verzorgingshuizen gaven vaker dan gemiddeld aan dat de klachten waarmee zij verzuimden verband hielden met het werk. In de welzijnszorg lag het werkgerelateerde verzuim op 26,1 procent, in de verpleeg- en bejaardentehuizen was het 25,5 procent. (Bron: CBS, 29 jun. 2016)

Arboconvenant

Arbovoorzieningen zijn voor de WKR een nihilvoorziening.
Vergoedingen en verstrekkingen die naar algemene maatschappelijke maatstaven niet als beloning worden ervaren, kunnen onbelast blijven. Hiertoe kunnen ook vergoedingen en verstrekkingen behoren op basis van de Arbeidsomstandighedenwet 1998. Op basis van de Arbowet heeft de werkgever de plicht om:
  • een zo goed mogelijk arbobeleid te voeren;
  • een zo goed mogelijk ziektepreventie- en verzuimbeleid te voeren;
  • werknemers periodiek in de gelegenheid te stellen een onderzoek te ondergaan om gezondheidsrisico's voortkomend uit het werk, te voorkomen of te beperken.
De werkgever mag zijn verplichtingen op basis van de Arbowet onbelast nakomen, mits dergelijke verstrekkingen niet als beloning worden ervaren en de werknemer geen aanmerkelijke prive-besparing geniet. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de verstrekking van een veiligheidsbril met geslepen glazen, een zonnebril voor chauffeurs, een verplichte medische keuring of aan speciale kleding. Zo kan vanaf 1 januari 2004 een cursus stoppen met roken onbelast worden vergoed of verstrekt. Ook het betalen van de behandeling tegen bijvoorbeeld drugs-, alcohol- en eetverslavingen of het verstrekken van sportfaciliteiten, stoelmassages, een second opinion in het kader van (vrijwillig) geneeskundig onderzoek en een cursus EHBO kunnen hieronder vallen. Op basis van bestaande regelgeving zou afgeleid kunnen worden dat verstrekkingen op basis van de Arbowet onbelast zijn als:
de werkgever een arboplan heeft;
  • de verstrekking/vergoeding daar in redelijkheid deel van uitmaakt;
  • de verstrekking tijdens werktijd of aansluitend hieraan plaatsvindt;
  • de werknemer geen eigen bijdrage* is verschuldigd;
  • er geen sprake is van een aanmerkelijke prive-besparing van de werknemer.
 Mocht niet aan deze voorwaarden zijn voldaan, dan moet de waarde in het economisch verkeer van deze verstrekkingen (eventueel verminderd met een eigen bijdrage van de werknemer) tot het belaste loon worden gerekend.

* Het is echter wel toegestaan om in een cafetariasysteem de kosten van een geneeskundig onderzoek te verruilen voor een verlaging van het bruto loon.

Arbeidsgerelateerde zorg: de werkgever mag wel betalen maar niet meer sturen

De sturing van verzuim en re-integratie is bij de werkgever neergelegd, maar de mogelijkheid om bij te sturen wordt nu deels door de beleidsregels van de Autoriteit Persoonsgegevens teniet gedaan. Er dreigt een nieuwe golf van medicaliseren, maar de overheid geeft niet thuis. Lees de brief van een casemanager aan minister Lodewijk Asscher. (Bron: BG Magazine, 13 juli 2016)

Demedicaliseren

Medicalisatie of medicalisering is het proces waarbij verschijnselen als ziekte worden gedefinieerd of behandeld worden als medisch probleem. Medicalisering ontstaat deels doordat er nieuwe medicijnen en behandelingen beschikbaar komen, al dan niet door wijzigingen in het zorgstelsel. Het kan ook voortkomen uit succesvolle marketingcampagnes van (farmaceutische) bedrijven. Door de toenemende macht van burgers kan medicalisering ook door hen op gang gebracht worden.




Aantal arbeidsongevallen Nederland onder gemiddelde EU

Van de werknemers in Nederland verzuimde 1,4 procent in 2015 ten minste een dag door een ongeval op het werk. In de bouwnijverheid lag dit percentage twee keer zo hoog. Arbeidsongevallen met minimaal vier dagen verzuim komen in Nederland iets minder vaak voor dan gemiddeld in de Europese Unie. Dit meldt CBS op basis van de Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden (NEA) die in samenwerking met TNO wordt afgenomen.

In 2015 verzuimden 96 duizend werknemers in Nederland minimaal een dag als gevolg van een arbeidsongeval. Veel voorkomende letsels waren ontwrichtingen, verstuikingen, verrekkingen en (oppervlakkige) verwondingen. (Bron: CBS, 19 dec. 2016)

Laagste ziekteverzuim jaar 2016 in de horeca

Werknemers in de horeca bleven in 2016 het minst ziek thuis (2,2%), werknemers in het openbaar bestuur ruim 2 maal meer (5,3%). 

De verschillen in verzuim hangen samen met de arbeidsomstandigheden in een bedrijfstak, kenmerken van de werknemers, en de bedrijfsgrootte. Zo heeft het lagere verzuim in de horeca er onder meer mee te maken dat er naar verhouding veel jonge werknemers in deze bedrijfstak werkzaam zijn. Dit meldt het CBS op basis van een publicatie over de verschillen in ziekteverzuim tussen bedrijfstakken. De verschillen in verzuim hangen samen met de arbeidsomstandigheden in een bedrijfstak, kenmerken van de werknemers, en de bedrijfsgrootte. Zo heeft het lagere verzuim in de horeca er onder meer mee te maken dat er naar verhouding veel jonge werknemers in deze bedrijfstak werkzaam zijn. (Bron: CBS, 5 jul. 2017)

Methode IK lost ziekteverzuim op

Bij ziekteverzuim gaat veel aandacht uit naar de gezondheid van de medewerker. Het gesprek over werk blijft vaak achter. De Methode IK draait het om en stelt het werkperspectief centraal. Behoud van werk is voor iedereen belangrijk en niet voorbehouden aan mensen met een goede gezondheid. Er zijn drie fasen:
  1. De eerste fase is een functionele analyse om te bepalen welke knelpunten zorgen voor problematisch of dreigend verzuim. Met behulp van vier modellen kan de werkgever bekijken hoe het functioneren en de arbeidsverhouding verstoord zijn geraakt en welke aanknopingspunten er liggen voor het herstel ervan.
  2. In de tweede fase wordt het werkperspectief bepaald waarin de medewerker goed en duurzaam kan functioneren. Er zijn twee mogelijkheden: anders werken of ander werk. Deze fase bevat een model waarmee de werkgever en de medewerker overeenstemming over het einddoel bereiken.
  3. Als die overeenstemming er is breekt de laatste fase aan. Hierin maken werkgever en medewerker afspraken over het plan om duurzame inzet in werk te realiseren. Met behulp van een zesde en laatste model kan dan het beoogde einddoel worden gerealiseerd.
(Bron en meer: Van Harteveld Advies, aug. 2017)

Kan een zieke werknemer 8.000 per maand kosten?

Ja, dat kan. De Zaak e.a. zetten de verschillende kosten nog eens op rij. Niet nieuw, maar wel goed daar af en toe bij stil te staan:
  • Eerste ziektejaar loondoorbetaling van minimaal 70 procent van het laatstverdiende brutoloon
  • Tweede ziektejaar eveneens 70 procent van het laatstverdiende loon. In de CAO kunnen ruimere afspraken staan
  • Kosten van een bedrijfsarts of arbodienst verbonden aan de mogelijke re-integratie  
  • Interne kosten (tijd) door chef, personeelsfunctionaris, collega's e.a.
  • Kosten afstemming met UWV
  • Kosten eventuele verzuimverzekering
  • Vervanging door derden: kosten uitzendkracht, inhuren tijdelijk personeel, ZZP-er et cetera

Meer ziekteverzuim bij vrouwen dan bij mannen

Vrouwen verzuimen meer wegens ziekte dan mannen. Dat gaat op voor alle leeftijdsgroepen. Onder werknemers van 25 tot 35 jaar is het verzuimpercentage van vrouwen twee keer zo hoog als dat van mannen. Dit meldt het CBS op basis van de Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden (NEA) van CBS en TNO (2016);

Volgens het CBS is het verschil tussen vrouwen en mannen deels terug te voeren op ziekte tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Deze verklaring komt overeen met het grote verzuimverschil in de leeftijdscategorie 25 tot 35 jaar, waarin veel vrouwen kinderen krijgen. Deels is het verschil ook te verklaren doordat er meer vrouwen werkzaam zijn in sommige bedrijfstakken met een hoge werkdruk, zoals de zorg of het onderwijs. (Bron: CBS, 17 okt. 2017)

Verschillende verzekeringen tegen verzuim 

Verzuimverzekeringen bestaan in twee soorten. De ene heeft een eigen risico in geld en de andere in dagen:

Verkering in geld 

Een verzuimverzekering met stoploss dekking werkt met een eigen risico in geld. Uitgangspunt bij deze verzekering is dat de ondernemer regulier verzuim zelf kan betalen. Deze verzekering is een vangnet voor meer dan gemiddeld verzuim. Dit wordt ook wel calamiteitendekking genoemd.

De hoogte van het eigen risico wordt bij deze verzekering berekend aan de hand van een percentage van de loonsom. Dit percentage is gebaseerd op het verzuimpercentage dat een bedrijf heeft.

Een verzuimverzekering met stoploss dekking treft men aan bij grote bedrijven. Het verschil met kleine bedrijven is dat bij deze werkgevers nogal eens sprake is van een beter te voorspellen verzuimpercentage. Bij een groot bedrijf zorgt de wet van de grote aantallen er namelijk voor dat er sprake is van een stabieler gemiddeld verzuimpercentage.

Verzekering in dagen

Een conventionele ziekteverzuimverzekering gaat uit van een eigen risico in dagen. Dit worden ook wel wachtdagen genoemd. Afhankelijk van hoeveel wachtdagen je kiest, ben je een bepaald aantal werkdagen per ziektegeval zelf verantwoordelijk voor de loondoorbetaling bij ziekte. Zodra deze eigenrisicoperiode voorbij is, komt de verzekering tot uitkering. 

Conventionele verzuimverzekeringen treft men aan bij kleine bedrijven van 1 tot ongeveer 25 werknemers. De meeste bedrijven tot 10 werknemers kiezen voor een eigen risico van 10 werkdagen. Deze werkgevers hebben meestal minder liquide middelen achter de hand om eventuele verzuimkosten op te vangen.

(Bron en meer: Ondernemen Met Personeel, 23 nov. 2017)  

Meerderheid werknemers meldt zich niet ziek bij lichte griep

Griepepidemie of niet, bijna 75 procent van de Nederlanders blijkt zich niet ziek te melden als ze griep hebben. 'Nederlanders hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zetten door, ook wanneer de gezondheid op een laag pitje staat' zegt den Ronden, directeur van Tentoo.
Aan de andere kant speelt vermoedelijk angst om een slecht imago te krijgen.

Tegelijkertijd vindt 62 procent van de ondervraagden dat een financiele bonus bijdraagt aan het terugdringen van ziekteverzuim. Den Ronden vraagt zich af of het een goed idee is om mensen die zich niet ziek melden te belonen. Het gaat dan bijvoorbeeld om een bonus voor een medewerker die zich een jaar lang niet heeft ziekgemeld. Mensen die vanwege hun gezondheid vatbaarder zijn voor griep worden in theorie oneerlijk behandeld. 'Het is in mijn optiek beter om je te richten op de oorzaken van verzuim. Een kwart van het verzuim is werkgerelateerd maar zorgt wel voor de helft van alle kosten van de doorbetaling bij ziekte.' (Bron: Tentoo, 2 jan. 2018)

Ziekteverzuim in de zorg sterk gestegen

Steeds meer zorgpersoneel zit thuis door de hoge werkdruk. Dit verzuim kost honderden miljoenen euro's per jaar. Vorig jaar zat bijna zes procent van verpleegkundigen, therapeuten, artsen, psychologen en ander zorgpersoneel ziek thuis, meldt Trouw.

De stijging komt bijna geheel door medewerkers die drie maanden tot een jaar thuis zitten. Hierdoor krijgen andere collega's het juist weer drukker. Het langdurige verzuim kostte de zorgsector vorig jaar alleen al 567 miljoen euro, blijkt uit berekeningen van de krant.

De cijfers komen van Vernet Verzuimnetwerk en pensioenfonds PFZW. Vernet houdt al ruim twintig jaar bij hoe groot het verzuim is in de zorg en wat dat kost. Dat berekent het bedrijf per fte, per voltijdbaan dus. (Bron: Metro, 21 feb. 2018)

Werknemers voelen zich te verantwoordelijk om zich ziek te melden

Tien procent van de werkgevers in de grootzakelijke markt ziet het verzuim van medewerkers als falen. Voor de werkgevers in het mkb is dit percentage lager, zes procent. Van de Nederlandse werknemers zegt vijftien procent dat ziek zijn wordt afgekeurd door hun werkgever.

Er blijken nog meer redenen te zijn die ziekmelden bemoeilijken. Meer dan de helft van de medewerkers (57 procent) geeft aan zich te verantwoordelijk te voelen om een dag thuis te blijven als zij zich niet lekker voelen. Ook werkgevers vinden dat hun personeel teveel verantwoordelijkheidsgevoel heeft. 51 procent van het grootbedrijf en zelfs 65 procent van het mkb bevestigt dat dit de reden is dat medewerkers ondanks ziekte toch komen werken. (Bron en meer: Managers On Line, 6 apr. 2018)

Bekostiging bedrijfsarts blijft bij werkgever

Het kabinet is niet van plan de bekostiging van de bedrijfsartsen weg te halen bij werkgevers en voortaan via de Zorgverzekeringswet te laten lopen. Dat stelt staatssecretaris Van Ark duidelijk in antwoord op Kamervragen. 

Van Ark: "Ik ben ervan overtuigd dat veruit de meeste bedrijfsartsen zich onafhankelijk opstellen. De recente maatregelen in het kader van Wijziging van de Arbowet, zoals de invoering van het basiscontract, versterken de positie van de bedrijfsarts. De doorgevoerde wetswijziging betreft wijzingen binnen het stelsel. Daartoe is besloten na een verdeeld advies van de SER. De effecten van deze wetswijziging zal ik in 2020 evalueren. Een wijziging van het stelsel is nu niet aan de orde."

Iedere werkgever moet uiterlijk 1 juli 2018 beschikken over een basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts. Daarin worden de taken vastgelegd die de bedrijfsarts vervult, en de randvoorwaarden waaronder deze worden uitgevoerd. (Bron: VVP, 16 apr. 2018)

Werknemers die (bijna) nooit verzuimen verdienen waardering

Bijna driekwart van de ziekmeldingen bestaat uit kort verzuim (maximaal 1 week). Denk aan griepjes en ander klein leed. Dit kort verzuim is goed voor 15 procent van de verzuimkosten. Kortdurend verzuim is nadelig voor de medewerker. Het leidt tot onderbreking van het werkritme en het kan zijn dat hij niet goed in zijn vel zit.

Dan de nulverzuimers. Oftewel, de werknemers die (bijna) nooit verzuimen. Zij hebben te maken met hetzelfde beleid, dezelfde leidinggevende. Alleen zij melden zich niet ziek. Hoe komt dat? Vaak verkeren zij in goede gezondheid en hebben een hoge arbeidsethos. Ze zijn hoopvol, denken in mogelijkheden en zijn veerkrachtig. Ze weten hun zaken goed te plannen en uit te voeren. Ze zijn vanuit zichzelf intrinsiek gemotiveerd om te werken. Ze zijn dan ook het gezonde deel van je team.

Natuurlijk hebben nulverzuimers ook met klachten te maken. Alleen zij gaan er anders mee om. Bij een stressvolle situatie leren zij in balans te blijven. Bijvoorbeeld door sociale steun, afleiding of ondersteuning door een professional. Ze zien klachten niet automatisch als reden om zich ziek te melden. Nulverzuimers zoeken altijd een manier om, ondanks hun (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid, toch te werken. (Bron: Ondernemen met personeel, 16 apr. 2018)

Red.: Het voornoemde artikel is o.i. een beetje kort door de bocht, zwart-wit, ongenuanceerd.  Lees ook eens: Pas op voor bevlogen mensen 

Werknemers in tegenstelling tot wet open over medische gegevens

Bijna 80 procent van de werkende Nederlanders vindt dat de werkgever bij ziekmelding mag vragen naar zijn of haar klachten. Dit in tegenstelling tot de wetgeving, die het de werkgever expliciet verbiedt om te vragen naar de klachten van de werknemer.

Bijna 80 procent van de werkende Nederlanders vindt dat de werkgever bij ziekmelding mag vragen naar zijn of haar klachten. Dit in tegenstelling tot de wetgeving, die het de werkgever expliciet verbiedt om te vragen naar de klachten van de werknemer.

Ook blijkt dat ruim de helft (55,5 procent) van de Nederlanders vindt dat de werknemer zelfs verplicht is om aan te geven wat de klachten zijn wanneer hij of zij zich ziekmeldt. Dat blijkt uit onderzoek van Robidus onder ruim 1100 werknemers. (Bron: Brisk, 7 jun. 2018)

Opvallende CAO-afspraken over verzuim

Protocollen, reglementen, beleidsafspraken: in de meeste CAOs is er wel its centraal geregeld rondom verzuim. Zijn er ook CAOs waar opvallende afspraken in staan?

  • Bonussen, uitkeringen, premies: Het komt nogal eens voor dat als een werknemer niet of weinig verzuimt, hij een uitkering tegemoet kan zien. De ene keer heet deze een bonus, de andere keer een premie. Profcore Business Services heeft een extra opvallende bonusregeling.
  • HR-regeling: DHL Express is een voorbeeld van een organisatie waar verzuimbeleid is vastgelegd in een specifieke HR-regeling.
  • Sancties: Er zijn er ook organisaties die het wl-verzuimen of het overtreden van verzuimregels bestraffen, o.m. in de CAO Zoetwarenindustrie.

(Bron en voorbeelden: Xpert, 12 jun. 2018)

Strijd MKB tegen stijgend ziekteverzuim

Het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland van medewerkers werkzaam in het mkb loopt op, zo blijkt uit cijfers van ArboNed. Van 3,4 procent in 2016 naar 3,5 procent in 2017, ligt het verzuim in de eerste vijf maanden van dit jaar al op 3,8 procent. Een derde van de langdurig zieke werknemers (meer dan zes weken) viel vorig jaar uit door psychische klachten. Om het stijgend verzuim in het mkb tegen te gaan, bundelen MKB-Nederland en ArboNed de krachten.

Directeur Leendert-Jan Visser van MKB-Nederland is niet gerust op de oplopende verzuimcijfers. "Het is n van de redenen waarom MKB-Nederland de samenwerking aangaat met ArboNed. Vooral de wat kleinere mkb-bedrijven, tot 25 werknemers, zijn sterk in hun eigen disciplines en razend druk met hun dagelijkse werkzaamheden. Zaken als arbobeleid, gezond leven en aandacht voor het voorkomen en terugdringen van verzuim komen daardoor soms lager op de prioriteitenlijst, terwijl iedereen daar wel bij gebaat is. (Bron: MKB Nederland, 25 jun. 2018)

Kosten verzuimbegeleiding exploderen

De NVIA (Nederlandse Vereniging van Inkomensadviseurs) krijgt diverse signalen vanuit haar achterban dat de kosten voor verzuimbegeleiding de spuigaten uitlopen. Een tekort aan bedrijfsartsen heeft een sterk prijsopdrijvend effect. Werkgevers dreigen geconfronteerd te worden met een extreme verhoging van de kosten van ziekteverzuim in hun bedrijven. De NVIA doet een oproep aan de politiek om maatregelen te treffen.

In Nederland is sprake van een tekort aan bedrijfsartsen. De tarieven van een bedrijfsarts zijn onderdeel van de vrije markt. Nu de vraag groter is dan het aanbod, gaan die tarieven in snel tempo omhoog. Zo liggen er voorstellen voor 2019 voor een uurtarief van 175,- per uur (excl. BTW).

Daar komt bij dat de politiek niet corrigerend optreedt richting de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), stelt de NVIA. Met een beroep op de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) beperkt de AP inkomensadviseurs in hun controlerende rol bij verzuimbegeleiding. De bedrijfsarts krijgt hierdoor een onevenredig grote rol toebedeeld bij de verzuimaanpak. Terwijl er juist een tekort aan bedrijfsartsen is en hun rol in veel gevallen niet noodzakelijk hoeft te zijn: werkgever en werknemer zijn volgens de wetgeving immers zelf verantwoordelijk voor de re-integratie. (Bron: AV Accountancy, 12 okt. 2018)

Groei economie en meer ziekteverzuim gaan hand in hand

De werkloosheid neemt de laatste jaren steeds verder af. Banen genoeg. Veel bedrijven kampen inmiddels zelfs met een personeelstekort. Maar terwijl de werkloosheid daalde de afgelopen jaren, nam het ziekteverzuim alleen maar toe.

In het eerste kwartaal van 2018 was het verzuimpercentage in Nederland zelfs 4,9 procent. Het hoogste percentage sinds het eerste kwartaal van 2007 (dus voor de economische crisis in 2008). Mogelijke verklaringen voor de toename van verzuim tijdens economische voorspoed, zijn:
  • Werknemers hebben meer geld om risicovormend gedrag te vertonen en lopen sneller blessures of ziektes op. (Wintersport, autorijden, etc.)
  • Werknemers vertonen minder verantwoordelijkheidsgevoel. ('Ook zonder mij gaat het goed met het bedrijf.')
  • Werknemers zijn minder bang voor ontslag. ('Voor jou tien anderen' gaat niet meer op.)
(Bron en meer: Ondernemen met personeel, 16 okt. 2018)

Huiselijk geweld mede oorzaak ziekteverzuim

Van de 17.500 Rotterdamse slachtoffers van huiselijk geweld per jaar heeft ruim de helft een baan buitenshuis. Uit onderzoek blijkt dat werknemers die te maken hebben met huiselijk geweld moeilijkheden op het werk ervaren en zich regelmatig ziek melden. Door dit verzuim, door minder productiviteit en een toename van stress en spanningen op het werk ondervinden bedrijven veel schade door huiselijk geweld. Bedrijven kunnen echter een cruciale rol spelen in de aanpak van huiselijk geweld.

Naar schatting is tien tot vijftien procent van het ziekteverzuim in Nederland het gevolg van huiselijk geweld. Ongeveer drie procent van de slachtoffers van huiselijk geweld komt uiteindelijk buiten het arbeidsproces te staan. De verzuimkosten van huiselijk geweld bedragen voor werkgevers tussen de 74 en 192 miljoen euro per jaar. Signalen van huiselijk geweld zijn vaak zichtbaar maar worden door werkgevers niet altijd herkend of opgepakt. (Bron: Rotterdam.nl, okt. 2018)

Nederlandse werknemers minst geneigd te spijbelen

Spijbelen van je werk. Meer dan een vijfde (21%) van de Europese werknemers vindt dit acceptabel. Nederlandse werknemers zijn het minst geneigd om zich ziek te melden (15%). In het Verenigd Koninkrijk is dit 27%. Ook komt het in Nederland minder vaak voor dat werknemers geen zin hebben om te werken. Fransen en Engelsen gaan het vaakst met tegenzin naar hun werk. (Bron: ADP, 15 okt. 2018)

Minder ziekteverzuim? Neem een plant!

Medewerkers vinden een werkruimte met planten aantrekkelijker dan een ruimte zonder planten. Planten zorgen voor hogere luchtvochtigheid, dragen bij aan een positievere gemoedstoestand, leiden tot meer tevredenheid onder medewerkers over het eigen functioneren en tot minder ziekteverzuim.

Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen Environmental Research in samenwerking met Fytagoras en een aantal instellingen en bedrijven. Meer over dit onderzoek: BG Magazine, 4 feb. 2019.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Ziekenfonds    Ziektewet (ZW)