Telewerkvergoeding    Uitkeringen ZW, Wet Wajong, WAZO, WW en WAO/WIA 


Uitkering bij overlijden en invaliditeit

Datum laatste wijziging: 28 januari 2019  |  Trefwoorden: Uitkering, Overlijden, Invaliditeit, Werkkostenregeling, Uitkering bijzondere gebeurtenissen, Beloningscomponenten, Bankrekening

Inhoud

  1. Burgerlijk Wetboek
  2. Uitbreiding bij CAO
  3. Nabestaanden
  4. Twee fiscale regelingen
  5. Eenmalige uitkeringen bij overlijden of invaliditeit als gevolg van een ongeval
  6. Eenmalige uitkering bij overlijden anders dan als gevolg van een ongeval
  7. Voorbeeldberekening
  8. Bovenmatige aanspraak
  9. Werkkostenregeling
  10. Betaling van laatste maand en eenmalige onbelaste uitkering
  11. Naslag

Burgerlijk Wetboek

Het Burgerlijk Wetboek (7:674, lid 2, BW) verplicht de werkgever ‘aan de nabestaanden van de werknemer over de periode vanaf de dag na overlijden tot en met één maand na de dag van overlijden, een eenmalige uitkering te verlenen ten bedrage van het laatst genoten loon dat de werknemer laatstelijk rechtens toekwam’, de zogeheten nabestaandenuitkering. Fiscaal mag het onbelaste bedrag hoger zijn, zie onderstaand.

Uitbreiding bij CAO

Uiteraard kan de werkgever voornoemde periode uitbreiden, ook sommige CAO’s bevatten in deze een regeling. Fiscaal gezien zijn extra uitkeringen of verstrekkingen van de werkgever bij overlijden van de werknemer, aan zijn partner of zijn (pleeg)kinderen vrijgesteld van loonbelasting en sociale premies. Voorwaarde is dat het bedrag niet hoger is dan driemaal het bruto maandloon, inclusief 1/12 deel van het jaarbedrag aan vaste gegarandeerde beloningen (Wet op de Loonbelasting, artikel 11, eerste lid, onderdelen i en m). Het voorgaande geldt ook voor de eenmalige uitkering bij invaliditeit als gevolg van een ongeval.

Nabestaanden

De uitkering betaalt de werkgever uit aan de echtgenoot of partner waarmee de werknemer samenwoonde. Is er geen partner (meer), dan moet de werkgever het bedrag overmaken naar de minderjarige kinderen. Zijn ook die niet aanwezig, dan gaat de nabestaandenuitkering naar degene met wie de werknemer in gezinsverband leefde en die hij onderhield. Er hoeft dus geen uitkering worden betaald aan bijvoorbeeld familieleden van een alleenstaande overleden medewerker zonder minderjarige kinderen.

In het kader van de Wet harmonisatie en vereenvoudiging socialezekerheidswetgeving kan vanaf 2011 de overlijdensuitkering nog steeds aangevraagd worden bij UWV. Maar als UWV uit haar administratie kan opmaken dat er nabestaanden zijn die recht hebben op deze uitkering, dan kent UWV de uitkering spontaan toe.

Twee fiscale regelingen

Er bestaan twee fiscale regelingen voor (aanspraken op) eenmalige uitkeringen bij overlijden of invaliditeit. Daarbij maakt het verschil of het overlijden of de invaliditeit het gevolg is van een ongeval of niet. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende uitkeringen (en verstrekkingen):
a. eenmalige uitkeringen bij overlijden of invaliditeit als gevolg van een ongeval;
b. eenmalige uitkeringen bij overlijden anders dan als gevolg van een ongeval.

Eenmalige uitkeringen bij overlijden of invaliditeit als gevolg van een ongeval

Aanspraken op uitkeringen (en verstrekkingen) bij overlijden of invaliditeit als gevolg van een ongeval zijn vrijgesteld. Hierbij maakt het niet uit of het gaat om een eenmalige of een periodieke uitkering. Een eenmalige uitkering bij overlijden is tot maximaal driemaal het loon over een maand vrijgesteld (anders gezegd, maximaal 1/4 van het jaarsalaris). Het gedeelte boven driemaal het loon over een maand behoort tot het loon waarop de tabel bijzondere beloningen van toepassing is. De vrijstelling geldt als een van de volgende personen overlijdt:
  1. de werknemer
  2. de echtgenoot van de werknemer
  3. degene die in het (voorafgaande) kalenderjaar de fiscale partner is van de werknemer
  4. de eigen kinderen of pleegkinderen
Het loon voor het bepalen van de hoogte van deze vrijstelling is het bruto maandloon, inclusief 1/12 deel van het jaarbedrag aan vaste gegarandeerde beloningen.

Als de uitkering niet eenmalig is, maar uit periodieke uitkeringen bestaat, dan behoort de waarde van deze periodieke uitkeringen tot het loon voor de loonbelasting/volksverzekeringen en Zvw. Een vrijstelling is dan niet van toepassing. Het maakt dan ook niet uit of de uitkeringen verstrekt worden in verband met invaliditeit of overlijden.

Eenmalige uitkering bij overlijden anders dan als gevolg van een ongeval

Vrijgesteld zijn de aanspraken op een eenmalige uitkering of verstrekking voor zover de uitkering niet hoger is dan driemaal het loon1 over een maand bij het overlijden van:
  1. de werknemer
  2. de echtgenoot van de werknemer
  3. degene die in het (voorafgaande) kalenderjaar fiscale partner is van de werknemer
  4. de eigen kinderen of pleegkinderen
1 Onder maandloon wordt verstaan het brutoloon plus 1/12 deel van de andere vast overeengekomen beloningen (bijvoorbeeld vakantiebijslag, 13e maand). Bijzondere beloningen en tantièmes blijven buiten beschouwing. Het onbelaste bedrag moet in één keer worden betaald.

Voorbeeld berekening

 
Voorbeeld berekening overlijdensuitkering

Een werknemer overlijdt, hij laat een vrouw en twee kinderen achter. De echtgenote heeft volgens de CAO recht op een uitkering van twee maal het bruto maandsalaris. Het laatst genoten salaris bedraagt € 4.000 bruto per maand, ook had hij recht op een 13e maand. De berekening is als volgt:
Bruto loon € 4.000 x 12 = € 48.000
Vakantiebijslag 8% 8% x € 48.000 = € 3.840
13e Maand 8,33 x € 48.000 = 3.998
Totaal vast inkomen € 55.838
Overlijdensuitkering € 55.838 x 1/12 x 2 = € 9.306

Bovenmatige aanspraak

Een overlijdensuitkering van meer dan drie maal het loon van de overledene is 'bovenmatig'. Slechts in uitzonderingsgevallen staat de fiscus dit toe, bijvoorbeeld als de waarde van de aanspraak niet in redelijkheid kan worden vastgesteld.

Werkkostenregeling

Uitkeringen bijzondere gebeurtenissen
De uitkering bij overlijden en invaliditeit valt onder Uitkeringen bijzondere gebeurtenissen. Zie Werkkostenregeling, Uitkeringen bijzondere gebeurtenissen.

Betaling van laatste maand en eenmalige onbelaste uitkering bij overlijden

Als nabestaande van de overledene, komt u in aanmerking voor een overlijdensuitkering van minimaal één maandsalaris of de maandelijkse uitkering. Voorwaarde is dat de overledene een sociale uitkering en/of een inkomen uit loondienstverband genoot. Over deze eenmalige uitkering wordt geen belasting ingehouden en de nabestaanden ontvangen de uitkering dus netto. In de Cao of arbeidsovereenkomst kan bepaald zijn dat de overlijdensuitkering hoger is. Een uitkering mag belastingvrij worden uitbetaald tot maximaal 3 keer het maandsalaris. Als de uitkering hoger is dan wordt over het meerdere wel belasting en sociale premies ingehouden.

Zodra het overlijden bij de bank bekend is, wordt de bankrekening van de overledene geblokkeerd. Dat kan naast de verdrietige geveurtenis ook voor hele praktische financiele problemen zorgen. Het kan namelijk geruime tijd duren voor de rekening weer wordt gedeblokkeerd. Laat daarom zowel het salaris van de laatste maand en het bedrag van de overlijdensuitkering storten op een vrij toegankelijke bankrekening naar keuze. De uitkering valt niet in de erfenis, en wellicht wilt u met deze uitkering andere kosten of zaken betalen. De uitkering hoeft dus niet op de ervenrekening (lees: rekening van de overledene) gestort te worden. Maak dit wel tijdig kenbaar aan de werkgever cq informeer als werkgever bij de nabestaande op welke rekening het bedrag gestort moet worden!

Let op: Nabestaanden hebben ook recht op uitbetaling van de niet genoten vakantiedagen. Een werkgever zal dit niet altijd automatisch uitkeren, nabestaanden doen er verstandig aan dit bij de werkgever aan te kaarten. Vakantiedagen zijn een verworven recht dat door het overlijden niet vervalt, zo oordeelde de rechtbank in Leeuwarden in 2011

Naslag

Meer informatie is te vinden in Handboek Loonheffingen. Ga naar subrubriek Loon- en inkomstenbelasting en klik bij Handboeken Loonheffingen op het door u gewenste jaar.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:



 Telewerkvergoeding    Uitkeringen ZW, Wet Wajong, WAZO, WW en WAO/WIA