Fiscaal gesjoemel door Binnenlandse Zaken, dat de Belastingdienst zou moeten bestrijden

Minister Heerma (CDA) van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vindt het acceptabel dat bij een onder zijn gezag ressorterende uitvoeringsdienst wordt gesjoemeld met de loonheffingen. Het betreft de club die in het Groningse aardbevingsgebied gebouwen en woningen versterkt. Deze Nationaal Coördinator Groningen (NCG) huurt ongeveer 400 externen in, waarvan de helft kakelt, kwekt en kwaakt als een werknemer. 

Handhavingsmoratorium

De goede verstaander weet dan zelfs met de oren dicht: hier worden 200 werknemers ingehuurd voor wie een inhoudingsplicht loonheffingen geldt. Deze inhouding vindt echter niet plaats, want de groep werknemers heeft stout de jas van een zelfstandige aangetrokken. En vooral ook aangehouden toen het handhavingsmoratorium ruim anderhalf jaar geleden per 1 januari 2025 van tafel ging. De NCG had toen, net als alle eerlijke opdracht- en werkgevers, moeten ingrijpen om aan de fiscale verplichtingen te voldoen. 

De NCG liegt daarentegen dat eind 2024 een inventarisatie is gemaakt en dat maatregelen zijn genomen die naar eigen inzicht voldoende waren om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Waarom dit een leugen is? NCG doet aan coöptatie van zelfstandigen en het (eigen)belang van continueren van de inzet van zelfstandigen is zo groot dat dit soort inventarisatierondjes zalvende zetpillen zijn. De dienstleiding stopte die op een bijzondere plek, maar zo’n pil verliest op een gegeven moment ook zijn werking. 

In januari 2026 keek de NCG wel eens een keer helder uit de ogen. Tsja, toen zagen de boeven dat het inhuurbeleid een enorme mispeer was (lees: gebaseerd op belastingfraude met loonheffingen) alsof tot aan dat moment Stevie Wonder een oogje in het zeil had gehouden. Elke ondernemer in Nederland schrikt zich wezenloos bij zo’n conclusie over belastingfraude in de organisatie, maar de desbetreffende ambtelijke bestuurders niet. Niet hun geld, niet hun zorg, niet hun verantwoordelijkheid. 

Fraude door een Overheidsinstelling

De fraude ging vervolgens maandenlang vrolijk door en pas eind augustus 2026 stuurde minister Heerma een brief aan de Tweede Kamer. Zijn bizarre boodschap: we blijven nog steeds doorgaan met het inhuren van werknemers zonder dat (in de keten) sprake is van inhouding van loonheffing. Het werk van de NCG wordt door Heerma te belangrijk geacht om de belastingwet te respecteren. Dit is dus niet de uitspraak van een malle maffiabaas, maar van onze minister van BZK. Of maakt dat tegenwoordig geen verschil?

Vorig jaar nam ik met veel eerbied de Jaap van den Berge-literatuurprijs in ontvangst. Ik schreef bij die gelegenheid een boekje dat ik ‘Exceptioneel’ als titel meegaf. Dat sloeg op een bizarre ontwikkeling in 2025. Een onder het ministerie van Financiën ressorterende uitvoeringsdienst – de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) – klooide namelijk met de inhuur van personeel en accommodeerde proactief fraude met de loonheffing. De toenmalige belastingstaatssecretaris noemde dit een ‘exceptionele situatie’, omdat UHT zulk belangrijk werk doet. Dat doen ze in ziekenhuizen, in het onderwijs en bij de politie natuurlijk ook, maar daar is belastingfraude toch ook niet toegestaan?

Ik vond ‘exceptioneel’ wel een mooi vijgenblad voor een fiscaal armageddon. Het was ‘de’ markering van 2025 en een unieke casuïstiek, dacht ik toen nog. Het drama bij UHT duurde uiteindelijk drie maanden, omdat het schaamrood toen van de muren knalde. Stoppen met de belastingfraude was natuurlijk nog de enige optie.

Maar exceptioneel was het dus allerminst in het eerste kwartaal van 2025. Het blijkt nu dat er bij nog een overheidsdienst ambtenaren en zelfs een minister rondlopen die denken dat voldoen aan de belastingwet een keuzemodel is. De belastingfraude bij de NCG is al twintig maanden aan de gang. En het gaat maar door. Dit is exponentieel exceptioneel.
Daarmee is belastingfraude gewoon geworden bij de overheid. De belastingmoraal is uit het systeem gelopen. Welkom in fiscaal aardbevingsgebied.

Auteur(s)
mr. dr. M.P.A. Spanjers
Columnist
Lees meer