Na maanden van actievoeren akkoord cao rijksambtenaren

Opinie  |  di 12 mei 2026  |  Bron: CBS HR-kiosk  |  Auteur: Andries Bongers  |  Trefwoorden: Rijksambtenaren, Bruto, Bruto loonkosten, Nullijn, ZZP, Inhuur, Externen

Onderhandelingsresultaat

Het kabinet en de vakbonden hebben een 'onderhandelingsresultaat' bereikt over een nieuwe cao voor rijksambtenaren. Dat laten de bonden en de Rijksoverheid weten. In het nieuwe cao-aanbod wordt de nullijn geschrapt. Alle rijksambtenaren krijgen per 1 juli een loonsverhoging van 2,7 procent.
Vakbond CNV heeft het in een persbericht over "een belangrijke overwinning". De FNV, de AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid noemen het "een duidelijke doorbraak". Een woordvoerder van de FNV wil echter niet spreken van een principeakkoord. De leden van de bonden moeten nog stemmen over het nieuwe aanbod.

Nullijn

Ook zeggen de vakbonden dat ze hadden gehoopt op meer. Tegelijkertijd wijzen zij erop dat de nullijn definitief van tafel is. Zij noemen dit het belangrijkste resultaat.
In het voorstel krijgen de rijksambtenaren naast een loonsverhoging ook een eenmalige uitkering. Lagere inkomens krijgen er 1400 euro bij, hogere inkomens 1000 euro. Daarnaast gaat de reiskostenvergoeding omhoog van 21 cent naar 23 cent per kilometer.

Meerdere keren stakingen

In hun strijd voor een betere cao legden de afgelopen maanden duizenden rijksambtenaren meerdere keren het werk neer. Half april staakten meer dan 6000 rijksambtenaren waardoor debatten in de Tweede Kamer niet konden doorgaan en er problemen ontstonden bij de Belastingdienst en DUO.
De rijksambtenaren en de vakbonden konden zich niet vinden in het plan van het vorige kabinet-Schoof om de lonen van alle rijksambtenaren eenzijdig te bevriezen. Ze noemden deze bezuinigingsmaatrelen een 'loondictaat'.

Wat zijn de gevolgen van de staking?

Wanneer bij een bedrijf of een bedrijfstak gestaakt wordt geeft dat direct een financiële strop voor de werkgever(s). De productie ligt stil en de arbeidsonrust is groot.
Maar wat is het gevolg van de staking bij de Rijksoverheid. Geeft dat een ernstige terugloop van de productie en een financiële tegenvaller?
De Tweede Kamer vond dat er zonder ambtelijke ondersteuning niet vergaderd kon worden.
Wat zijn de werkelijke loonkosten bij de Rijksoverheid?
Een salaris wordt periodiek ieder jaar met minimaal 1% verhoogd tot het maximum van de schaal in totaal 12%.
Maar wanneer (zoals gebruikelijk) een ambtenaar een salarisschaal omhoog gaat, komt er nog eens 11% bij.

De vorige cao verhoging was N.B. gemiddeld  9,7%!

Met ingang van 1 juli 2024 werden de salarisbedragen in de CAO Rijk 2024-2025 verhoogd met 8,5% en vervolgens verhoogd met € 50 (bruto). Daarnaast wordt per die datum het IKB-budget verhoogd tot 16,50% van het salaris en wordt met ingang van 1 januari 2025 het gedeeltelijke vloerbedrag gewijzigd in een maandelijks minimaal IKB-budget van € 400 (bruto) bij een volledige arbeidsduur. In november 2024 en in juli 2025 ontvingen alle werknemers die op respectievelijk 1 november 2024 en 1 juli 2025 een arbeidsovereenkomst met de Staat der Nederlanden hebben en waarop de CAO Rijk van toepassing is, een eenmalige uitkering van € 800 respectievelijk € 350 euro (bruto). Vanwege de uitzonderlijk hoge inflatie na het afsluiten van het akkoord over de CAO Rijk 2022 2024 zijn werkgever Rijk en vakbonden (verder: partijen) een eenmalige cao-uitkering overeengekomen tijdens de looptijd van het akkoord over de CAO Rijk 2022-2024. Alle werknemers die op 1 mei 2024 een arbeidsovereenkomst met de Staat der Nederlanden hebben en waarop de CAO Rijk van toepassing is, ontvingen in mei 2024 een eenmalige cao-uitkering van € 1.200 (bruto). Deze afspraak vormt een integraal onderdeel van het akkoord over de CAO Rijk 2024-2025.

De vraag is: is er wl spraken geweest van een nul-lijn en zijn de lonen van ambtenaren de afgelopen jaren niet al behoorlijk verhoogd?

Overigens: een belangrijk aspect in het bedrijfsleven is om de waarde van een functie te beoordelen op o.a.

• kennis en ervaring
• de persoonlijke doelstelling en
• verantwoordelijkheid voor het behaalde resultaat, ook financieel.

De laatste 2 belangrijke aspecten kent men in de ambtenarij niet.
De vraag is ook: hoeveel zijn alle lonen (salarisuitgaven) en kosten in de loop van de afgelopen jaren gestegen?

Bruto loonkosten

De bedragen die het web geeft over de bruto loonkosten van de Rijksoverheid zijn onbetrouwbaar. Dus maar aan het CBS gevraagd (dat ons al jaren bereidwillig informatie verstrekt).
Tot vandaag krijgen wij ondanks aandringen geen antwoord op de eenvoudige vraag wat de bruto loonkosten zijn van de Rijksoverheid over de jaren 2020 tot 2025.
Wat de werkelijke uitgaven zijn over de jaren heen is voorlopig dus onbekend, maar wel interessant.
En wat heeft het vorige kabinet doen besluiten om de nullijn aan te houden, wat nu door de staking teniet ie gedaan?
Een belangrijke vraag is ook: Wat zijn de gevolgen van het akkoord in miljarden: € 8 miljard?

Inhuur van derden

En dan hebben we het nog niet eens over de toename van inhuur van organisaties, bureaus en N.B. ZZP-ers. Want ook deze kosten nemen jaar over jaar toe.

We hopen binnenkort meer inzicht te krijgen in de toename van de bruto loonkosten van de Rijksoverheid en is er geen toename van de loonkosten, wanneer de nullijn wordt aangehouden?