Categorieen werknemers    Anderhalfverdieners 


Allochtonen

Datum laatste wijziging: 25 april 2017  |  Trefwoorden: Allochtonen, Migrant, CBS, Arbeidsmarkt

Inhoud

  1. Definities
  2. Wet SAMEN afgeschaft
  3. Participatie allochtone vrouwen
  4. Multicultureel personeelsbeleid
  5. Diversiteitsmanagement
  6. Integratie verloopt moeizaam
  7. Allochtoon erg slecht af op Nederlandse arbeidsmarkt
  8. Grote verschillen in scores op eindtoets groep 8
NB: Ga voor meer informatie over asielzoekers naar Asielzoekers (arbeidsmarkt).  

Definities*

* Lees voor allochtoon inwoner met migrantenachtergrond.

Een allochtoon is een persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren. In het buitenland geboren personen van wie beide ouders in Nederland zijn geboren, worden in deze definitie niet tot allochtonen gerekend maar tot autochtonen. In het integratiebeleid etnische minderheden van de Nederlandse overheid rekent men deze personen wel tot de etnische minderheden. Binnen deze deelcategorie 'niet-westers' zijn zij (tot nu toe) een kleine groep, aldus het CBS.

Het CBS maakt verder onderscheid tussen personen die zelf in het buitenland zijn geboren (eerste generatie allochtonen) en personen die in Nederland zijn geboren (tweede en derde generatie allochtonen).

NB: Strikt genomen zijn de prinsesjes Amalia, Alexia en Ariane allochtoon, maar ook koning Willem Alexander en prinses Beatrix.

Mensen die van buiten Nederland in de afgelopen jaren zich hier gevestigd hebben, onderscheidt de overheid in westerse en niet-westerse allochtonen - 1,4 miljoen respectievelijk 1,6 miljoen - in totaal circa 3,0 miljoen personen (2002). En het aantal niet-westerse allochtonen zal volgens het CBS in 2020 2,4 miljoen bedragen, 14 procent van de Nederlandse bevolking, tegen 10 procent in 2004. Men verwacht dat de niet-westerse allochtonen zich steeds meer in de grote steden zullen vestigen.
De herkomst van de westerse allochtonen is Europa (excl. Turkije), Noord-Amerika, Oceanië, Indonesië en Japan. Niet-westerse allochtonen komen uit Turkije, Afrika, Latijns-Amerika of Azië met uitzondering van Indonesië en Japan. Binnen de groep van niet-westerse allochtonen telt de 'TMSA-groep' - Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen - in totaal ruim één miljoen personen.

In de praktijk wordt de definitie van ´allochtoon´ vaak onjuist behandeld. Ook de derde generatie Turken en Marokkanen (hun ouders zijn immers geboren in Nederland) worden ten onrechte als allochtonen bestempeld.

Wet Samen afgeschaft

Vanaf 1 januari 1999 tot 2004 was de Wet stimulering arbeidsdeelname minderheden (Wet SAMEN) van kracht die ondernemingen met ten minste 35 werknemers moest stimuleren mensen uit etnische minderheidsgroepen in dienst te nemen en te behouden. Werkgevers waren verplicht een afzonderlijke personeelsregistratie te voeren en een speciaal jaarverslag Wet SAMEN op te stellen en in te leveren bij het CWI, in 2001 had 70 procent aan deze laatst genoemde verplichting voldaan. Mede of dankzij de Wet SAMEN bedroeg in 2000 het aandeel allochtone werknemers 9,3 procent. In 1999 was dat nog slechts 8,8 procent. Ook het aantal bedrijven met minder dan 5 procent allochtone werknemers, was gedaald.

Per 1 januari 2004 is de Wet Samen afgeschaft. Achtergrond van het intrekken van de wet is dat de beoogde bewustwording nu is bereikt, aldus het kabinet. Haar taak is overgenomen door het Landelijk Netwerk Diversiteit (diversiteit betekent verscheidenheid, gebruik maken van verschillen tussen mensen), dat werkgevers helpt in hun personeelsbeleid aandacht aan specifieke groepen, zoals allochtonen, te geven.

Participatie allochtone vrouwen

In juni 2006 is de Stuurgroep Allochtone Vrouwen en Arbeid ingesteld die de voortgang moet bewaken van de acties die de Commissie Participatie van allochtone vrouwen in gang heeft gezet. Het plan van aanpak Emancipatie en Integratie beoogt de komende jaren 20.000 vrouwen en meisjes extra te laten deelnemen aan bijvoorbeeld taalcursussen, bijeenkomsten of arbeidsmarkttrajecten.

Multicultureel personeelsbeleid

Verschillende artikelen gaan in op het samenwerken met en vooral ook het integreren van allochtone werknemer, genoemd wordt onder meer:
  • behandel allochtonen niet als uitzondering, noch in wervingsadvertenties, noch op de werkvloer. Dat is voor henzelf niet prettig en het bevordert ook niet de acceptatie door autochtone collega's;
  • negeer weerstanden van autochtoon personeel niet, maar maak het bespreekbaar. Zorg dat maatregelen voor het gehele personeel gelden en maak dat ook duidelijk. Voorkom positieve uitzonderingssituaties voor allochtonen;
  • zorg dat multicultureel personeelsbeleid niet alleen wordt gezien als een zaak voor P&O. Voorkom een geïsoleerde positie en zorg voor een verankering van beleid en management- aandacht;
  • grote organisaties: leg het beleid formeel vast. Onderzoek de bestaande praktijk, definieer verbeterpunten, formuleer doelstellingen en wijs verantwoordelijken aan, ook in het lager management;
  • bedrijfsresultaat is naast maatschappelijke verantwoordelijkheid een belangrijk argument voor multicultureel management. Laat zien wat het effect van hoog verloop** bij allochtonen is op extra wervingskosten, inwerkkosten, faalkosten door onervarenheid, opleidingskosten enz. Spreek managementtaal;
  • ondersteun leidinggevenden met kennis; ook training en coaching*** is onontbeerlijk;
  • biedt allochtone werknemers kansen op doorstoom en carrière. Alleen dan zal hun positie in organisaties en bedrijven verbeteren.
** Verloop: ontslag nemen of krijgen, overlijden, overplaatsing e.d. Van Dale: 'wisseling in de personeelsbezetting'. 
*** Bij training krijgt men leerstof aangeboden die door de trainer is opgesteld, bij coaching gaat het om zelf te ontdekken wat nog ontbreekt. 

Diversiteitsmanagement

Om de alinea hierboven te ondersteunen, blijkt dat een (gering) aantal organisaties een multicultureel personeelsbeleid daadwerkelijk in de praktijk brengen, of te wel het zogeheten 'diversiteitsmanagement' ondersteunen. Hieronder verstaat met 'activiteiten binnen een organisatie die bijdragen aan het optimaal en duurzaam benutten van medewerkers, rekening houdend met hun verschillen en overeenkomsten.' Enkele van die organisaties zijn: Amnesty International, Artsen Zonder Grenzen, Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij, Leger des Heils, Brandwonden Stichting en CliniClowns (Bron: UAF).

Integratie verloopt moeizaam

In Nederland geboren jongeren van niet-westerse herkomst lopen sociaaleconomisch nog steeds achter op autochtone jongeren. Onderwijs speelt een cruciale rol bij deze achterstand in sociaaleconomische integratie. Niet-westerse jongeren zijn gemiddeld lager opgeleid dan autochtone jongeren en verlaten het onderwijs vaker zonder diploma. Het CBS constateert dat leerlingen die uitvallen uit het onderwijs minder vaak werken en lagere lonen hebben en dat dit sterker geldt voor niet-westerse jongeren dan voor autochtone jongeren (Bron: CBS, 19 nov. 2014).

Allochtoon erg slecht af op Nederlandse arbeidsmarkt

Vrijwel nergens in Europa zijn de arbeidskansen van allochtonen zo slecht als in Nederland. Meer dan de helft van de migranten van buiten de EU zit thuis zonder betaald werk. Ook in landen als Frankrijk, Italië en Spanje, waar de werkloosheid veel hoger is, zitten minder allochtonen thuis dan in Nederland.

De hoge werkloosheid onder niet-westerse allochtonen - oftewel: mensen met ten minste één ouder van Marokkaanse, Surinaamse of andere niet-westerse afkomst - komt mede doordat zij vaker een flexibel contract hebben dan autochtonen, zegt sociologe Monique Kremer van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). 'De banengroei voor de crisis zat hem vooral in tijdelijke werk. Toen de economie instortte, vlogen bijvoorbeeld Marokkanen en Turken er als eerste uit. Dat viel erg tegen, omdat we dachten dat het met deze groepen veel beter ging op de arbeidsmarkt.'

Meer niet-westerse allochtonen dan ooit zitten in de bijstand: 234 duizend, 41 duizend meer dan autochtonen. Eén op de zeven niet-westerse allochtonen tussen de 15 en 65 jaar heeft een bijstandsuitkering, onder autochtonen is dat één op de 44.

Kremer noemt het schokkend dat ook hoogopgeleide allochtonen veel vaker werkloos zijn dan autochtonen met hetzelfde opleidingsniveau. 'Dat is zorgwekkend; het ondergraaft onze pretentie dat het wel goed komt met je als je maar een goede opleiding hebt.' (Bron en meer: Volkskrant, 21 mrt. 2015)

Grote verschillen in scores op eindtoets groep 8

Basisschoolleerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond scoren gemiddeld lager op de Centrale Eindtoets dan kinderen met een westerse of Nederlandse achtergrond. De tweede generatie doet het wel beter dan de eerste, en de derde beter dan de tweede. Binnen de generaties zijn de verschillen groter. Het best scoren kinderen met een ouder met een Nederlandse achtergrond. (Bron: CBS, 21 nov. 2016)


Ga terug naar Categorieën werknemers.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Categorieen werknemers    Anderhalfverdieners