Anderhalfverdieners    Kostwinner 


Jongeren

Datum laatste wijziging: 26 juni 2019  |  Trefwoorden: Jeugdwerkloosheid

Inhoud

  1. Jeugdwerkloosheid
  2. Jongeren (bijstand)
  3. Leeftijdsbeloning
  4. Werktijden jongeren
  5. Leerplicht
  6. Jongeren moeten baan onder hun niveau accepteren
  7. Arboregels vakantiewerk
  8. Aantal voortijdige schoolverlaters daalt sterk
  9. Jongeren hechten steeds minder aan pensioen
  10. Alle schoolpleinen rookvrij
  11. Meer mensen met werkstress, jonge werknemers grootste risicogroep
  12. Meer jongeren, vrouwen, allochtonen in pensioenbesturen
  13. Jongeren en schulden
  14. Jongeren vinden eigen alcoholgebruik niet schadelijk
  15. Armoede daalt onder ouderen, maar jongeren komen moeilijker rond
  16. Jongeren vangen pieken op in landbouw en horeca
  17. Aantal mbo-vacatures sterk toegenomen
  18. 4 procent jongeren volgt geen opleiding en werkt niet
  19. Young & United: tegen tijdelijke contracten
  20. Meer jongeren in pensioenbesturen
  21. Maatschappelijke diensttijd
  22. Jongeren steeds later ouderlijk huis uit
  23. Komt er nu wel of niet een maatschappelijke diensttijd?
  24. 1 op de 10 jongeren krijgt jeugdzorg
  25. Binnen twee jaar alle zwerfjongeren van straat
  26. Flexibele uren belangrijkste voorwaarde bij vakantiewerk 2019

Jeugdwerkloosheid

Ga naar subrubriek Jeugdwerkloosheid.

Jongeren (bijstand)

Ga naar subrubriek Jongeren (bijstand)

Leeftijdsbeloning

Ga naar subrubriek Leeftijdsbeloning

Werktijden jongeren

Jongeren van 13 en 14 jaar mogen op zaterdag 7 uur werken, net als op vakantiedagen. Het maximum op zaterdag was 6 uur. Verder mogen die jongeren in een schoolweek net als 15-jarigen voortaan om 7 uur 's ochtends met werk beginnen in plaats van 8 uur. Meer gedetailleerde informatie over de regels voor werk door jongeren kan men vinden in subrubriek Vakantiewerker en op de site van de Rijksoverheid.

Leerplicht

Voor alle kinderen die in Nederland wonen of langdurig in Nederland verblijven bestaat leerplicht, i.c. verplicht volgen van volledig dagonderwijs. De leerplicht begint op de eerste schooldag van de maand die volgt op die waarin het kind vijf jaar is geworden.

De volledige leerplicht eindigt aan het einde van het schooljaar waarin de leerling ten minste twaalf volledige schooljaren op school is geweest of aan het einde van het schooljaar waarin de leerling zestien jaar wordt. Na afloop van de volledige leerplicht zijn jongeren nog ťťn schooljaar gedeeltelijk leerplichtig, d.w.z. dat het leren wordt gecombineerd met werken. De jongere moet dan een jaar lang minimaal twee dagen per week onderwijs volgen op een schoolinstelling (vaak een mbo-opleiding).

Als de jongere een opleiding volgt die gericht is op beroepspraktijkvorming, geldt een partiŽle leerplicht voor ťťn dag in de week. Vanaf 1 augustus 2007 geldt dat (voortijdige) schoolverlaters verplicht zijn tot hun achttiende jaar door te leren. Zij die al een havo-, vwo- of mbo2-diploma op zak hebben, en dus beschikken over een startkwalificatie, vallen buiten de regeling.

Zie subrubriek Leerplicht.

Jongeren moeten baan onder hun niveau accepteren

82 procent vindt dat jongeren een baan onder hun niveau moeten accepteren. Een meerderheid (54 procent) wil het zelfs wettelijk verplicht stellen. Dit is een van de conclusies uit de Monitor Werk, een onderzoek van Achmea en De Persdienst uitgevoerd door GfK.

Uit de Monitor Werk blijkt ook dat ruim tachtig procent van de bevolking vindt dat jongeren zelf actiever moeten zijn om interessant te zijn op de arbeidsmarkt. In het onderzoek wordt nadrukkelijk stilgestaan bij de hoge jeugdwerkloosheid. 55 procent wijt dit aan een slechte aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt.

De helft van Nederland vindt zelfs dat jongeren zich verplicht moeten omscholen als zij langer dan een jaar zonder werk zitten. De overheid moet volgens een ruime meerderheid het onderwijs beter laten aansluiten op de arbeidsmarkt. Opvallend: een ruime meerderheid van Nederland ziet een verband tussen criminaliteit en toenemende jeugdwerkloosheid. (Bronnen: VolgensNederland, 8 apr. 2014, Onderwijsraad, 24 jan. 2013 en Algemene Onderwijsbond, 25 jan. 2013).

Arboregels vakantiewerk

Voor vakantiewerkers zijn geen specifieke bepalingen opgenomen in de Arbowetgeving. Omdat vakantiewerk bijna altijd door jongeren wordt uitgevoerd, zijn op dit onderwerp de wettelijke bepalingen over jongeren van toepassing. Zie voor meer informatie subrubriek Werktijden jongeren en de site van de Rijksoverheid Jongeren en werk.

De Arboregels voor jonge vakantiewerkers verschillen van de Arboregels die voor volwassen werknemers gelden. In de brochure Vakantiewerk 2014 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid staan alle regels op een rij. In de brochure Vakantiewerk 2014 (pdf) staat welke werkzaamheden jonge vakantiekrachten van 13 tot en met 17 jaar wel en niet mogen doen en welk minimumloon hiervoor per 1 juli 2014 moet worden betaald. De regels verschillen per leeftijd.

Jongeren van 13 en 14 jaar moeten altijd onder toezicht werken. Het is toegestaan voor 13- of 14-jarigen om iemand te helpen bij het werk of om klusjes te doen (denk aan vakken vullen of het bezorgen van huis-aan-huisbladen), maar ze mogen niet in een fabriek of met machines werken.

Aantal voortijdig schoolverlaters daalt sterk

Steeds meer jongeren in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs maken hun opleiding af. Het aantal jongeren dat in 2014 voortijdig de schoolbanken verliet, daalde met 1970 vergeleken met 2013.

Vooral mbo-scholen wisten veel voortgang te boeken. De uitval daalde daar naar 5,2 procent. Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) maakte de gegevens bekend tijdens een bezoek aan ROC Midden Nederland. Deze school in de provincie Utrecht liet van alle mbo-scholen de grootste absolute daling zien. Door een stevige verzuimaanpak zijn er hier ruim 170 minder voortijdige schoolverlaters.

Jongeren hechten steeds minder aan pensioen

Vooral jongeren hechten steeds minder waarde aan de pensioenregeling die ze krijgen aangeboden, blijkt uit onderzoek van Intelligence Group. Voor maar 1 op de 3 jongeren onder de 30 jaar hoort de pensioenregeling tot de 5 belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Bij de dertigers is dat 38 procent, nog steeds 15 procent minder dan het Nederlands gemiddelde, en minder dan de scores voor arbeidsvoorwaarden als Ďmeer vrije tijdí en een dertiende maand.

ĎDe pensioenregeling is vooral belangrijk voor de 50-plusserí, concludeert Geert-Jan Waasdorp, ceo van de Intelligence Group. ĎDaarmee slaan we meteen de spijker op zijn kop. In de beleving van veel twintigers en dertigers, ondersteund door de media, is het krijgen van een pensioen ook echt nog het voorrecht van deze groep.í (Bron: Intelligence-group, 26 apr. 2014)

Alle schoolpleinen rookvrij

Staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid gaat extra inzetten op rookvrije schoolterreinen om te voorkomen dat jongeren gaan roken. Van Rijn trekt daarin op met de 3 onderwijsraden, het Longfonds, GGD-GHOR, Trimbos Instituut en de Alliantie Nederland Rookvrij.

Inmiddels is bijna 50% van de scholen in het voortgezet onderwijs rookvrij, dat aantal moet uiteindelijk naar 100%. Vooral in het middelbaar beroepsonderwijs is nog veel winst te behalen. Hoewel het aantal rokers langzaam daalt, rookt nog ongeveer een kwart van de Nederlanders, waarbij middel- en laagopgeleiden opvallend meer roken dan hoogopgeleiden (26% voor middel- en 27% voor laagopgeleiden tegenover 18% van de hoogopgeleiden, cijfers COR - Continu Onderzoek Rookgewoonten). (Bron: Rijksoverheid, 24 apr. 2015)

Meer mensen met werkstress, jonge werknemers grootste risicogroep

In 2014 zijn er meer werknemers met werkstress dan in de jaren daarvoor, dit blijkt uit de cijfers van CBS en TNO. In 2014 had 14,6% van alle werknemers burn-out klachten. Met name het risico voor de groep 25-35 jarigen is gestegen, tot 16,6%. Voor jongeren in deze leeftijdscategorie met een flexibel arbeidscontract is dit zelfs 19%. (Bron: TNO, 20 mei 2015)

Meer jongeren, vrouwen, allochtonen in pensioenbesturen

'De FNV vindt het belangrijk dat er een breed draagvlak is in de besturen', zegt FNV-bestuurder pensioenen Gijs van Dijk. 'Voor dat draagvlak is diversiteit heel belangrijk. Alle groepen in de maatschappij moeten zich vertegenwoordigd voelen in het bestuur van het pensioenfonds. Die verhouding is op dit moment scheef, want het aantal vrouwen, jongeren en allochtonen in de besturen is ondervertegenwoordigd.' (Bron: FNV, 19 feb. 2015)

Jongeren en schulden

Naarmate jongeren ouder worden, komen ze vaker geld tekort. Eťn op de zes mbo'ers heeft een schuld. Gaan jongeren op zichzelf wonen, dan neemt de schuldensituatie toe. Wat zijn de oorzaken en hoe kunnen de financiŽle problemen worden voorkomen?

Onderscheid wordt gemaakt tussen formele en informele schulden:

  • Formele schulden zijn schulden bij instantie zoals banken, DUO, zorgverzekering en mobiele providers. Studieleningen (bij DUO) en roodstand zijn de belangrijkste formele schulden onder studenten. Daarnaast komen betalingsachterstanden bij de zorgverzekeraar en de telefoonprovider voor.
  • Onder informele schulden zijn schulden bij vrienden en familie. Scholieren lenen vooral van vrienden en ouders.

Uit Nibud-onderzoek ('Kans op financiŽle problemen') blijkt dat iemands houding en financiŽle vaardigheden van grote invloed zijn op het ontstaan van financiŽle problemen. Gebrekkig financieel beheer, financiŽle onwetendheid en geen behoefte hebben om te sparen en vooruit te plannen, vergroten de kans op financiŽle problemen.

Een impulsieve, verleidinggevoelige en statusgevoelige houding vergroot de kans dat iemand moeilijk met geld om kan gaan, niet kan rondkomen en schulden heeft. De invloed van reclame en het willen meedoen met rages en trends speelt hierin een rol.

Jongeren vinden eigen alcoholgebruik niet schadelijk

Bijna 7 op de 10 jongeren tussen 12 en 25 jaar die wel eens alcohol drinken vinden hun eigen alcoholconsumptie niet schadelijk voor hun gezondheid. Van de stevig drinkende jongeren (zes glazen per keer of meer) is dit meer dan de helft. In 2014 werd de wettelijke leeftijdsgrens voor alcoholconsumptie verhoogd naar 18 jaar. Jeugd jonger dan 18 jaar vindt deze nieuwe leeftijdsgrens vaker te hoog dan volwassen jongeren. (Bron: CBS, 15 apr. 2016)

Armoede daalt onder ouderen, maar jongeren komen moeilijker rond

Ouderen hebben de afgelopen jaren het meest moeten inleveren, stelt lijsttrekker Henk Krol van 50PLUS. Maar uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt een ander beeld.

Het aantal 55-plussers dat financieel onafhankelijk is, is sinds de eeuwwisseling hard gestegen. Wel zijn de cijfers enigszins vertekend door het optrekken van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Onder geen enkele leeftijdsgroep is de armoede deze eeuw zo sterk afgenomen als bij 65-plussers.

Jongeren staan er financieel slechter voor dan vijftien jaar geleden. Waar rond de eeuwwisseling nog 45 procent van de mensen tussen 20 en 25 jaar financieel onafhankelijk was, is dat nu gedaald naar een kwart. Ook bij de 25- tot 30-jarigen daalde het vermogen om zelf de eigen broek op te houden. (Bronnen: CBS & Z24, 9 sep. 2016)

Jongeren vangen pieken op in landbouw en horeca

Seizoenpieken in de horeca en in de landbouw worden voornamelijk opgevangen door jonge werknemers in de leeftijd van 15 tot 25 jaar. In beide bedrijfstakken werken relatief veel mensen uit deze leeftijdsgroep.

Vrijwel alle bedrijfstakken kennen seizoenverschillen in werkgelegenheid, maar deze zijn het best zichtbaar in de landbouw en de horeca. Zo vertoont het aantal werknemersbanen in de land- en tuinbouw een heel regelmatig patroon. Tussen 2006 en 2016 lag dat aantal in de zomer gemiddeld 30 procent hoger dan in de winter. In januari 2015 waren er bijvoorbeeld 91 duizend banen, in juli 116 duizend. Meestal worden banencijfers gecorrigeerd voor seizoeneffecten, om ontwikkelingen over een langere periode beter in kaart te kunnen brengen. (Bron: CBS, 8 dec. 2016)

Aantal mbo-vacatures sterk toegenomen

De Basiscijfers Jeugd, een uitgave van UWV en de SBB, biedt actuele informatie over kansen en mogelijkheden op de arbeidsmarkt voor jongeren tot 27 jaar. De publicatie bevat cijfers op landelijk ťn regionaal niveau over onder andere de totale vacaturemarkt, WW-uitkeringen, geregistreerde werkzoekenden (nww), stageplaatsen en leerbanen.

In de periode maart tot en met augustus 2016 ontstonden 207.600 vacatures op mbo-niveau, 9 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. De sector gastvrijheid en de retail hebben de meeste baanopeningen voor mboíers. Doordat het beter gaat op de arbeidsmarkt, neemt het aantal jongeren dat een nieuwe WW-uitkering aanvraagt bij UWV af. Met name vanuit de bouw-, onderwijs- en uitzendsector doen minder jongeren een beroep op een uitkering.

4 procent jongeren volgt geen opleiding en werkt niet

In 2017 was 4 procent van de jongeren van 15 tot 25 jaar niet aan het werk, en volgde ook geen opleiding. Dat komt neer op 84 duizend jongeren. Ruim vier op de tien geven aan ook niet te willen of kunnen werken. Gezondheidsproblemen zijn de meest genoemde reden.

Het percentage jongeren dat zowel niet werkt als geen opleiding volgt, is in Nederland het laagst van alle EU-landen. Het EU-gemiddelde lag in 2016 op 12 procent. In ItaliŽ was dit aandeel met 20 procent het grootst. (Bron: CBS, 16 apr. 2018)

Young & United: tegen tijdelijke contracten

Young & United is opgericht in maart 2015 als samenwerkingsverband van vakbonden en jongerenorganisaties, om actie te voeren voor een hoger minimumjeugdloon en betere arbeidsvoorwaarden. Minimumjeugdloon In juli 2017 werd het minimumjeugdloon voor 22-jarigen afgeschaft, waarmee een belangrijke overwinning werd behaald.

Begin 2018 protesteerde men in Den Haag met een metershoge draaideur tegen alles wat met tijdelijke contracten te maken heeft. (Bron: Flex Nieuws, 30 mei 2018)

Meer jongeren in pensioenbesturen

Minister Koolmees van SZW wil dat er meer vrouwen en jongeren zitting krijgen in de besturen van pensioenfondsen. Dit schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer over diverse pensioenonderwerpen.

Circa 40 procent van de pensioenfondsen heeft geen enkele vrouwelijke bestuurder; 65 procent heeft geen enkele jonge bestuurder. Het is vooral lastig om bestuurders onder de veertig te vinden. De sector heeft afgelopen jaren verschillende initiatieven genomen om hier verbetering in te brengen, maar dat heeft nog niet tot het gewenste resultaat geleid.

Minister Koolmees heeft dit opgenomen met de Stichting van de Arbeid en de Pensioenfederatie. Zij gaan hun inspanningen bundelen en komen met een pakket maatregelen. (Bron: Min. SZW, 12 jun. 2018)

Maatschappelijke diensttijd

Het plan voor een maatschappelijke diensttijd komt uit de koker van het CDA. Tijdens de verkiezingscampagne maakte die partij zich hard voor herinvoering van een dienstplicht voor jongeren bij defensie, politie of in de zorg. Volgens CDA-leider Sybrand Buma is dit goed voor de discipline.
De andere partijen van het kabinet wilden uiteindelijk niet dat de maatregel verplicht wordt. De vrijwillige dienst duurt maximaal zes maanden. Jongeren krijgen een 'diplomacertificaat' en een vergoeding. Het CDA was van plan om de jongeren 70 procent van het minimumloon te betalen, zo'n 700 euro bruto per maand dus. Als dat de vergoeding wordt, kunnen komende vier jaar maximaal 40.000 jongeren een maatschappelijke diensttijd vervullen.
Frankrijk en ItaliŽ hebben al een maatschappelijk diensttijd voor leerlingen. De cijfers liegen er niet om: slechts een paar procent van de leerlingen maakt hier gebruik van.
(Bron: RTL Nieuws, 20 okt. 2017)

Jongeren blijken massaal de neus op te halen voor een maatschappelijke diensttijd. De animo is zo laag dat staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid) het plan met meer dan een half jaar moet uitstellen. Het plan voor een diensttijd komt uit de koker van coalitiepartijen CDA en CU. Aanvankelijk was het idee om het een verplichtend karakter te geven, maar dat is afgezwakt. Het wordt een vrijwillige diensttijd.
(Bron: De Telegraaf, 12 apr. 2018)

We staan aan de vooravond van een nieuw fenomeen: de maatschappelijke diensttijd voor jongeren. De maatschappelijke diensttijd (MDT) moet jongeren een eerste werkervaring bezorgen die ze nooit zullen vergeten. Een ervaring waarbij ze talenten ontdekken en ontplooien en tegelijkertijd maatschappelijke impact maken. Een ervaring die werkgevers een mooie kans biedt om de talenten van de toekomst te ontmoeten ťn aan zich te verbinden.
Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil het plan maatschappelijke diensttijd samen met werkgevers en jongeren ontwikkelen om tot een waardevolle invulling voor alle betrokkenen te komen. Zijn doel is om vanaf de zomer in 2019 de maatschappelijke diensttijd daadwerkelijk in te voeren. Het ministerie van VWS heeft een sterke behoefte aan input van werkgevers, ook omdat MDT mogelijkheden biedt die verder gaan dan bijvoorbeeld een snuffelstage: het kan een opstap naar een eerste baan zijn. VWS en AWVN organiseren daarom een bijeenkomst waar jongeren en werkgevers met elkaar in gesprek gaan over de mogelijkheden en verwachtingen rondom MDT.
(Bron: AWVN, 8 nov. 2018)

VWS en AWVN zijn op zoek naar werkgevers die op 17 januari aanschuiven en mee willen denken of zelfs al ideeŽn hebben over de invulling van MDT. Wat zijn geschikte plaatsen? Waar zijn extra handen welkom? Hoe moet de begeleiding eruit zien? Werkgevers met en zonder winstoogmerk zijn welkom. De enige voorwaarde is dat uw bedrijf een MVO-doelstelling heeft, omdat de jongeren binnen een maatschappelijke functie aan de slag gaan.
Ondertussen wordt er al volop geŽxperimenteerd. Dit jaar zijn er reeds twee subsidieronden van het Actieprogramma Maatschappelijke Diensttijd opengesteld. Al 41 organisaties hebben hun kans schoon gezien en zijn een MDT-proeftuin gestart. De subsidieaanvragen van de tweede ronde worden momenteel beoordeeld. In 2019 gaat een derde ronde van start. De precieze invulling hiervan is nog niet bekend. (Bron: AWVN, 12 dec. 2018)

Jongeren steeds later ouderlijk huis uit

Bijna een op de vijf (18 procent) 25- tot 30-jarigen in Nederland woont nog bij de ouders. In 2010 was dit 14 procent, blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS.

Dat steeds meer late twintigers nog thuis bij hun ouders wonen is een trend in bijna heel Europa. Gemiddeld gaat het om 42 procent thuiswonende jongeren in de EU-landen, tegen 38 procent in 2010. BelgiŽ laat in deze periode een opvallende verschuiving zien, van 21 naar 35 procent.

Dat jongeren langer thuis blijven wonen heeft verschillende oorzaken, zoals studieschulden, werkloosheid en een gebrek aan betaalbare woonruimte. (Bron: Europa Nu, 17 nov. 2018)
Zie ook gegevens CBS

Komt er nu wel of niet een maatschappelijke diensttijd?

Het schiet niet op met de introductie van de maatschappelijke diensttijd, het paradepaardje van het CDA. Op een conferentie op 29 april 2019 zou een nieuwe naam voor deze nieuwe Ďstageí worden onthuld, maar dat is op het laatste moment afgeblazen.

Op dit moment wordt alleen geŽxperimenteerd met een maatschappelijke stage op vrijwillige basis. Het CDA zou het liefst een verplichte variant zien. Vanaf 1 januari 2020 moet duidelijk zijn hoe de maatschappelijke diensttijd eruit komt te zien.

Bij scholieren is de weerstand tegen de maatschappelijke diensttijd groot. Het geld dat daarmee gemoeid is, zou beter voor de salarissen van leraren moeten worden besteed.

1 op de 10 jongeren krijgt jeugdzorg

Van alle jongeren tot 23 jaar in Nederland kregen 428 duizend jeugdzorg in 2018. Dat is bijna 1 op de 10 jongeren. Vooral jongeren uit gemeenten in Limburg en het noordoosten van ons land krijgen vaak jeugdzorg.

Jeugdzorg, het geheel van jeugdhulp, jeugdbescherming, en jeugdreclassering, is bedoeld voor jongeren tot 18 jaar en kan verlengd worden tot 23 jaar. Ruim 15 duizend jongeren met jeugdzorg waren 18 jaar of ouder. De verantwoordelijkheid voor jeugdzorg is in handen van de gemeente. (Bron: CBS, 1 mei 2019)

Binnen twee jaar alle zwerfjongeren van straat

Twaalf gemeenten - Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Almere, Alkmaar, Arnhem, Dordrecht, Enschede, Haarlem, Leiden en Purmerend - hebben zich aangemeld voor een proef om in zomer 2019 alle zwerfjongeren van straat te halen. Doel is dat uiterlijk eind 2021 geen enkele jongere meer dakloos is of in de opvang zit.

Gemeenten konden zich na de lancering van het actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren van Staatssecretaris Blokhuis voor de pilot melden. De Staatssecretaris erkent dat het niet gemakkelijk zal zijn te bereiken dat geen enkele jongere langer dan drie maanden op straat leeft of in de opvang zit.

Flexibele uren belangrijkste voorwaarde bij vakantiewerk 2019

Uit onderzoek - Young Capital, 12 juni 2019 - blijkt: Maak om te beginnen de vakantiebaan aantrekkelijker voor jong talent door flexibele uren aan te bieden. Dit staat op nummer 1 van voorwaarden die belangrijk zijn tijdens werk deze zomer.

Op nummer twee en drie staan nieuwe dingen leren en de mogelijkheid om een toeslag/bonus of fooi te ontvangen boven op het salaris.

Welke voorwaarden het minst belangrijk zijn (maar nog vaak worden genoemd) team-uitjes, het aanbieden van kortingen, de mogelijkheid om te werken met vrienden en reiskostenvergoeding.



Ga terug naar rubriek CategorieŽn werknemers.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Anderhalfverdieners    Kostwinner