CAO (geschiedenis)    CAO (ontwikkelingen) 


CAO (inhoud)

Datum laatste wijziging: 6 oktober 2018  |  Trefwoorden: CAO, Arbeidsvoorwaarden, Verlof, Salarisschaal

Inhoud

  1. Wat staat er in een CAO?
  2. Afspraken over gezondheid niet in CAO
  3. CAO-beoordelingen
  4. CAO-fonds
  5. Gratis exemplaar
  6. Dispensatie
  7. Helft CAOís heeft afspraak over arbeidsbeperkten
  8. Meer kwalitatieve afspraken in nieuwe CAO's
  9. Werkdruk vaker centraal in CAO
  10. Eisenpakket FNV anno 2019

Wat staat er in een CAO?

De inhoud van een CAO geeft aan welke arbeidsvoorwaarden, verzekeringen en regelingen binnen de onderneming of bedrijfstak aanwezig zijn. Het is een breed scala aan al of niet verzekerbare arbeidsvoorwaarden, verzekeringen variŽrend van aanvullende ziektekosten, WAO/WIA-hiaat tot (vervroegde) pensionering, ziektekosten- en verlofregelingen, overwerk1 en reiskostenvergoedingen. Ook zaken als functiewaardering, salarisschalen, (flexibele) beloning en cafetariaplannen treft men in CAO's aan.

1 In sommige CAOís is een leeftijdsgrens opgenomen waarboven de werknemer niet meer verplicht is overwerk te verrichten. 

In de CAOís die in 2008/2009 zijn afgesloten, namen a.g.v. de kredietcrisis de loonstijgingen fors af, van 3,1% naar 2,3% vůůr het afsluiten van het sociaal akkoord, verder naar 1,4% daarna. Afspraken over werkgelegenheidsgaranties en scholing maken steeds vaker deel uit van de CAO`s. `Voorheen ging het vooral over loonstijgingen, nu gaat het ook over de aanvullende arbeidsvoorwaarden`, aldus de AWVN.

Afspraken over gezondheid niet in CAO

Werkgevers zijn gebaat bij gezonde werknemers. Die presteren beter, melden zich minder vaak ziek en zijn op oudere leeftijd nog goed inzetbaar. Het is dus logisch dat werkgevers hun werknemers stimuleren gezond te leven, dus voldoende te bewegen en te letten op wat ze eten. Maar een gezonde levensstijl opleggen, dat kan niet.

Paul RosenmŲller, voorzitter van het Convenant Gezond Gewicht, vindt dat bedrijven te weinig doen om de gezondheid van werknemers te bevorderen. Daarom moeten afspraken daarover worden vastgelegd in de CAO, stelt hij. Dat is echter volgens VNO-NCW de verkeerde aanpak. De CAO wordt op deze manier een kerstboom van afspraken en regelingen. Afspraken over een gezonde leefstijl moeten werkgever en werknemer onderling maken. Dat kan via het overleg met de ondernemingsraad of op basis van het eigen human resources-beleid.

CAO-beoordelingen

De Belastingdienst beoordeelt sinds 2008 collectieve arbeidsovereenkomsten (CAOís) op gevolgen voor de loonheffingen, het gaat hier onder meer om de vaste kostenvergoeding. De CAO-partijen ontvangen een brief met daarin de fiscale risico's.

CAO-fonds

Werkgevers en werknemers kunnen in een CAO afspraken maken om geld in een CAO-fonds te storten voor speciale gemeenschappelijke doelen, bijvoorbeeld voor scholing, werkgelegenheidsbevordering, arbeidsomstandigheden en kinderopvang. Het geld wordt betaald door alle werkgevers en werknemers die onder de werking van de CAO vallen. Wanneer een CAO voor een bepaalde sector algemeen verbindend wordt verklaard (zie rubriek verbindend verklaren), gelden de afspraken voor alle bedrijven in die sector, en betaalt ook iedereen mee aan de fondsen.

Sinds 1 januari 2003 zijn de eisen verscherpt waaraan de algemeen verbindend verklaarde fondsen uit de CAOís moeten voldoen. Zo moeten de CAO-fondsen in de verantwoording over hun financiŽn duidelijk maken waaraan het geld is besteed. De regels voor de fondsen zijn gewijzigd om het handelen van deze fondsen doorzichtiger te maken. Bij de aanvang van de dienstbetrekking is de werkgever verplicht om de werknemer binnen een maand na de aanvang van de dienstbetrekking schriftelijk te informeren over zijn arbeidsvoorwaarden.

Gratis exemplaar

Is een CAO van toepassing op de arbeidsovereenkomst, dan moet de werkgever dit aan de werknemer melden (bij voorkeur in de arbeidsovereenkomst) en aan hem een (gratis) exemplaar van de CAO overhandigen.

Dispensatie

Ondernemingen die kunnen aantonen dat zij aan bepaalde artikelen van de CAO niet kunnen voldoen (bijv. een bepaalde collectieve loonsverhoging), kunnen dan een dispensatieverzoek bij de betrokken CAO-partijen indienen.

Helft CAOís heeft afspraak over arbeidsbeperkten

Volgens werkgeversvereniging AWVN bevat de helft van de CAOís die in 2015 zijn afgesloten een afspraak in het kader van de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. Waarschijnlijk zal dit aantal in de loop van het jaar alleen maar toenemen. In 2014 waren zulke afspraken nog maar in een derde van alle CAOís terug te vinden.

Meer kwalitatieve afspraken in nieuwe CAO's

CAOís die in 2015 zijn afgesloten, bevatten meer afspraken over themaís als duurzame inzetbaarheid, diversiteitsbeleid, banen voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt en mantelzorg.

In april kwamen 14 nieuwe CAOís tot stand met een gemiddelde loonstijging van 1,6 procent. Voor geheel 2015 bedraagt het gemiddelde eveneens 1,6 procent. Dat is het niveau waarop de loonontwikkeling zich al sinds het einde van 2013 bevindt. In de eerste vier maanden van 2015 werden 85 CAOís afgesloten. Dat is aanzienlijk minder dan de 147 akkoorden die in andere jaren tot stand kwamen in dezelfde periode. (Bron: AWVN, 6 mei 2015)

Werkdruk vaker centraal in CAO

In de Nederlandse CAOís is een trend zichtbaar: steeds vaker zijn afspraken over werkdruk onderdeel van het afsprakenpakket. Gold dit in 2016 nog voor ruim 10 procent van de CAOís, van de 200 CAOís die de eerste zeven maanden van dit jaar vernieuwd werden, bevatte bijna 20 procent afspraken over werkdruk. Een goede ontwikkeling, vindt Jannes van der Velde, woordvoerder van de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN).

In de CAOís worden vaker afspraken gemaakt over het aannemen van extra mensen, het inhuren van extra krachten of extra budget voor duurzame inzetbaarheid. In het onderwijs komt er een onderzoek naar de mechanismen die de werkdruk veroorzaken, in de financiŽle dienstverlening komt er voorlichting, specifiek voor jonge medewerkers. (Bronnen: AWVN, AD, FCB en FNV, okt. 2018)

Eisen FNV anno 2019 

Ter illustratie, een eisenpakket voor de nieuwe CAO banden- en wielenbedrijven:
  • Een eerlijke loonsverhoging van 5%
  • Afschaffing van jeugdlonen
  • Minder werkdruk, meer invloed en zeggenschap over eigen werktijden en roosters
  • Volledig vergoede functiegerichte opleidingen, actieve stimulering van scholing en loopbaanbegeleiding en scholingsvouchers
  • Voortzetting generatiepactregeling waardoor oudere werknemers de mogelijkheid houden om minder te werken. Jongere medewerkers kunnen dan vaste banen krijgen 
  • Hogere overwerktoeslag in tijd of geld, ook voor leidinggevenden
  • Uitzendkrachten na 9 maanden een vaste contract
(Bron: FNV)

 

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 CAO (geschiedenis)    CAO (ontwikkelingen)