Staking    Vorst- en hitteverlet 


Vakbonden

Datum laatste wijziging: 10 juli 2018  |  Trefwoorden: Vakbond, FNV, CNV, CAO, Contributie

Inhoud

  1. Begrip
  2. Activiteiten
  3. Macht
  4. Cijfers
  5. De Nieuwe Vakbeweging (DNV)
  6. Handboek CAO
  7. Crisis blokkeert draagvlakeconomie
  8. Vakbondsleden niet voortrekken
  9. Machtspositie FNV op het spel
  10. FNV Bondgenoten nu wel voor fusie
  11. Fusie tussen CNV en De Unie mislukt
  12. Personeel VD massaal lid van vakbond
  13. Fusie tussen vakbonden bij CNV
  14. CNV Zorg en Welzijn kiest voor nieuwe koers
  15. Aantal vakbondsleden daalt, maar minder snel
  16. Meer vrouwen, minder mannen vakbondslid
  17. Basisschoolleraren beginnen eigen vakbond
  18. AWVN-werkgeversbijdrageregeling
  19. Kosten lidmaatschap vakbond
  20. CAO's zonder handtekening FNV
  21. Aantal vakbondsleden in vijf jaar tijd verder afgenomen
  22. Banenverlies dreigt bij FNV
  23. Vergrijzing vakbonden anno 2018

Begrip

Een vakbond (ook wel: vakvereniging, werknemersvereniging, vakorganisatie of syndicaat) is een organisatie die de individuele en collectieve belangen behartigt van aangesloten werknemers en andere leden.

Activiteiten

De vakbond onderhandelt namens de leden met de werkgever of daarvoor aangewezen partij, zoals de werkgeversvereniging, over collectieve arbeidsvoorwaarden (CAO). Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: loon, vergoedingen, werktijden en rusttijden. Daarnaast kan de vakbond met de (vertegenwoordiger van) werkgevers onderhandelen over de werkomstandigheden en meer in het algemeen de rechten en plichten van de werknemers. Vakbonden treden op om de belangen van leden te behartigen bij bijvoorbeeld ontslag en reorganisatie, en kunnen vakbonden (arbeids)juridische bijstand en advies geven aan hun leden. Ook komt de vakbond op voor de verdediging van de geldende maatschappelijke waarden en normen ten aanzien van mens en arbeid. (Bron: Wikipedia)

Macht

Vakbonden hebben in Nederland een unieke positie. Zij vertegenwoordigen op al van fronten de werknemers, ongeacht het aantal werknemers dat lid is van een vakbond. Deze positie treft men aan in wet- en regelgeving, voorbeelden:

  • een vakbond kan een collectieve arbeidsvoorwaardelijke regeling (CAO) afspreken die voor alle werknemers (dus ook voor niet-leden van een vakbond) bindend is;
  • in ontslagzaken voor 20 of meer werknemers erkennen kantonrechters een sociaal plan als regel alleen als dat plan met een vakbond is afgesloten;
  • de vakbonden onderhandelen jaarlijks met leden van het kabinet en werkgeversorganisaties over onder meer de ontwikkeling van de lonen en sociale zekerheid, het zogeheten 'najaarsoverleg';
  • leden van vakbonden hebben zitting in de Sociaal-Economische Raad (SER).
 


Vakbonden in Nederland

AC - Ambtenarencentrum overkoepelend orgaan van aantal Rijksbonden
  • ANPV - Vakbond voor politiepersoneel
  • ABGP - Vakbond voor werknemers in alle sectoren.
  • VBM|NOV - Vakbond voor defensiepersoneel.
  • BBTV - Beroeps Bepaalde Tijd Vakbond, een defensiebrede vakbond gericht op defensiemedewerkers met een contract voor bepaalde tijd.
  • ASB - Anarcho Syndicalistische Bond (anarchistische vakbond)
  • AVV - Alternatief voor Vakbond BTP
  • Bond van Telecompersoneel BVPP
  • Bond voor Post
CNV - Christelijk Nationaal Vakverbond, met als aangesloten bonden (300.000 leden):
  • ACOM
  • ACP, politievakbond
  • CNVBKM
  • CNV Dienstenbond
  • CNV Jongeren
  • CNV Kosterbond
  • CNV Kunstenbond
  • CNV Onderwijs
  • CNV Publieke Zaak
  • CNV Vakmensen (135.000 leden)
  • CNV Zelfstandigen
FNV - Federatie Nederlandse Vakbeweging, met als aangesloten bonden (1.400.000 leden):
  • ABVAKABO FNV - zorg, welzijn en de publieke sector (353.000 leden).
  • AFMP/FNV - Algemene Federatie van Militair Personeel (25.000 leden)
  • ANBO - Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (178.000 leden)
  • AOb - Algemene Onderwijsbond (81.000 leden).
  • FNVBondgenoten - landbouw, industrie, zakelijke dienstverlening, handel en personenvervoer (476.000)
  • FNVBouw - Bouw & Infra, Afbouw & Onderhoud, Meubel & Hout, Woondiensten, Waterbouw (124.000 leden)
  • FNVHorecabond (24.000 leden)
  • FNVKIEM - grafische/prepublishing, uitgeverijen, audiovisuele, verpakkingen en/of kunstensector
    (36.000 leden; ook freelancers en zzp'ers)
  • FNVMooi - Kappers, Schoonheidsspecialisten, Visagisten, Pedicures, Nagelstylisten en Wellness (ook zzp'ers)
  • Marver/FNV, gericht op medewerkers van de Koninklijke Marechaussee (25.000 leden)
  • Nautilus NL - werknemers in de maritieme sector (6.000 leden)
  • FNVSport (1.100 leden)
  • NL Sportea - bond voor alle andere topsporters dan de profvoetballers
  • NPB - Nederlandse PolitieBond (24.000 leden)
  • NVJ - Nederlandse Vereniging van Journalisten (8.000 leden)
  • FNV Vrouwenbond (4.000 leden)
  • VVCS - Vereniging van Contractspelers
  • FNVZBo - voor zzp'ers in de bouw en hout (10.000 leden)
  • FNVZelfstandigen (13.000 leden)
  • LBV - Landelijk Belangen Vereniging
  • LSVb - Landelijke Studenten Vakbond
  • De Unie (De Unie stapte op 1 januari 2013 uit de MHP) (60.000 leden). Binnen De Unie treft men een aantal verenigingen voor het hogere personeel aan van bedrijven als Hema en Heineken
  • Vakcentrale voor Professionals (VCP) (voorheen MHP - Vakcentrale voor middengroepen en hoger personeel). In april 2014 nam de MHP de naam Vakcentrale voor Professionals (VCP) aan, met als aangesloten bonden (160.000 leden), onder meer:
    • ACP - Politievakbond
    • CMHF - Centrale van Middelbare en Hogere Functionarissen bij Overheid, Onderwijs, Bedrijven en Instellingen
    • NVLT - Nederlandse Vereniging van Luchtvaart Technici
    • VHKP - Vereniging van hoger KLM Personeel
    • VNV - Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers
  • NCF - Nederlandse Categoriale vakvereniging Financiën voor medewerkers bij het Ministerie van Financiën, Belastingdienst en Douane
  • NU'91 - Vakbond voor de verpleging en verzorging
  • NVB - Nederlandse Vervoers Bond
  • ODB - Onafhankelijke Defensie Bond, vakbond voor (voormalig) militair en burger defensiepersoneel, alsmede hun nabestaanden
  • RMU - Reformatorisch Maatschappelijke Unie
  • Vakbond ABW - Algemene Bond van Werknemers (6.000 leden)
  • VAWO - Vakbond voor de wetenschap, vakorganisatie voor personeel van universiteiten, onderzoeksinstellingen en universitair medische centra
  • VLD - Vakbeweging in Vervoer, Logistiek en Dienstverlening
  • VVMC - Vakbond voor Rijdend Personeel (4.000 leden)
  • WIM - Werknemersvereniging IKEA Medewerkers (Bron: Wikipedia e.a.)


​Cijfers

Eind maart 2013 waren in Nederland bijna 1,8 miljoen mensen lid van een vakbond, 52 duizend minder dan een jaar eerder. Het aantal leden nam af in alle leeftijdsgroepen onder 65 jaar, het meest onder 25- tot 45-jarigen. Hun aantal nam af met 33 duizend leden, meer dan de helft van de gehele daling. Maart 2013 waren er 515 duizend vakbondsleden tussen 25 en 45 jaar. Het aantal leden onder 25 jaar nam met 8 duizend af tot 61 duizend. Deze afname was met 12 procent relatief groot.
Het aantal 65-plusleden blijft wel toenemen. Dit komt onder andere doordat bestaande leden ook na hun pensionering vakbondslid blijven.
 

Vakbondsleden naar vakcentrale

Vakbondsleden naar vakcentrale
(Bron: CBS, 31 okt. 2013)

De Nieuwe Vakbeweging (DNV)

Het akkoord over een hogere pensioenleeftijd, dat FNV-voorzitter Jongerius in 2011 sloot met werkgevers en kabinet, zette de boel binnen haar vakbeweging op scherp. De twee grootste FNV-bonden, Bondgenoten en Abvakabo, wezen het pensioenakkoord af. Jongerius kondigde haar vertrek aan per 23 juni 2012. Zomer 2012 komen de FNV-bonden bijeen om te luisteren naar het eindvoorstel van een groepje kwartiermakers onder leiding van PvdA-politica Klijnsma voor een nieuwe vakbeweging. Een overzicht:

11 juni 2011: Werkgevers, vakbonden en kabinet sluiten het pensioenakkoord waarin is afgesproken dat de AOW-leeftijd in 2020 in een eerste stap van 65 naar 66 jaar gaat. Stoppen met werken blijft mogelijk bij 65, maar dan wel met een lagere uitkering.

19 september: Een meerderheid van de federatieraad van de FNV stemt in met het akkoord. Maar Bondgenoten en Abvakabo blijven tegen en zeggen het vertrouwen op in voorzitter Jongerius.

3 december: Crisisoverleg in Dalfsen, waar FNV-bestuur en de diverse vakbondsvoorzitters bijeenkomen. De uitkomst is dat de FNV wordt voortgezet met een andere structuur, zonder Jongerius en voorzitter Henk van der Kolk van Bondgenoten, de hoofdrolspelers in het conflict.

16 januari 2012: ‘Verkenners’ Noten (PvdA-senator) en Wijffels (oud-voorzitter Sociaal-Economische Raad, SER) kondigen aan dat Klijnsma gaat proberen een basis te leggen voor De Nieuwe Vakbeweging (DNV) waarin de FNV moet opgaan. Klijnsma wordt bijgestaan door Marjan van Noort, Michel Donners, Frank Bluiminck en Tuur Elzinga.

1 mei: Klijnsma presenteert haar visie voor de vernieuwde vakbeweging waarin leden meer te zeggen krijgen.

23 mei: De wensen van de 19 FNV-bonden liggen nog ver uiteen. Een werkgroep met afgevaardigden van 7 bonden gaat proberen de verschillen te verkleinen.

1 juni: Laatste dag dat bonden op- en aanmerkingen kenbaar kunnen maken bij de kwartiermakers.

11 juni: Klijnsma heeft kritiekpunten bekeken en komt met een aangepast voorstel. Jongerius kondigt definitief haar vertrek aan per 23 juni.

21 juni: Uiterlijke datum waarop FNV-bonden moeten laten weten of ze de oprichtingsakte van de De Nieuwe Vakbeweging willen ondertekenen.

23 juni: Oprichtingscongres DNV. (Bron: ANP)

Handboek CAO

Speciaal voor bestuurders en kaderleden maakte FNV Bondgenoten Adviesgroep en FNV vakcentrale Beleid & Lobby een uitgebreid handboek CAO 2013, interessant om delen daaruit eens te lezen.

Crisis blokkeert draagvlakeconomie

Het overleg over arbeidsvoorwaarden staat sterk onder druk als gevolg van de aanhoudende economische crisis. Werkgevers oordelen vooral veel minder positief over hun relatie met vakbonden dan een jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek van werkgeversvereniging AWVN onder het Nederlandse bedrijfsleven. Nederland moet zich ontwikkelen tot een ‘draagvlakeconomie’, vindt directeur Van der Steen. ‘Wij bepleiten de ‘overlegeconomie 2.0’ waarin beleid nadrukkelijk draagvlak heeft van alle belanghebbenden. Aan de ene kant zijn de gedeelde belangen van werkgevers en werknemers groter dan ooit, aan de andere kant zijn de situaties waarin bedrijven verkeren complexer dan ooit tevoren. Gezamenlijke probleemoplossingen vormen de enige methode om adequaat te kunnen opereren.’ (Bron: AWVN, 5 feb. 2013)

Vakbondsleden niet voortrekken

CAO-afspraken met extra voordelen voor vakbondsleden worden voortaan niet meer algemeen verbindend verklaard. Deze afspraken gelden dan niet meer voor een hele bedrijfstak, zegt minister Asscher.

Asscher heeft dit geantwoord op schriftelijke vragen van de Tweede Kamerleden Van Weyenberg (D66) en Mulder (VVD). Leden van FNV Bondgenoten zouden bij een reorganisatie een hogere ontslagvergoeding hebben gekregen dan de medewerkers die geen lid zijn van een vakbond. (Bron: PW De Gids, sep. 2014)

Machtspositie FNV op het spel

De werkgevers willen per se een stabiele vakbeweging. Ze bleken zelfs bereid vakbondsvoorman on Heerts daartoe in het zadel te helpen. Nu dreigt alsnog onrust. Als de FNV-fusie eindigt in een fiasco, brengt dat alsnog de positie van de vakbond aan het wankelen.

Aan de vooravond van de totstandkoming van de fusie van de FNV-bonden blijkt er nog altijd grote ontevredenheid te zijn. Deze keer roert niet alleen de activistische achterban zich, zeg maar de SP-aanhang in overheidsbond Abvakabo. Het verzet komt nu van FNV Bondgenoten, de vertegenwoordiger van onder meer metaal, industrie, schoonmaak en transport. (Bron: De Stek, 3 okt. 2014)

FNV Bondgenoten nu wel voor fusie

Vakbond FNV Bondgenoten heeft alsnog voor een fusie met andere FNV-bonden gestemd. Op een congres in Bussum stemde 91,1 procent voor. De FNV is al jaren bezig met het fusieproces. De grote bonden binnen de vakcentrale willen samengaan om sterker te staan tegenover werkgevers en overheid. De bonden Abvakabo FNV, FNV Bouw en FNV Sport zijn al akkoord met de fusie. Een groot aantal kleinere bonden binnen de FNV (Aob, NPB, FNV Zelfstandigen, FNV Veiligheid, FNV Mooi, NVJ, VVCS, NL Sporter, FNV Vrouw, FNV Horecabond, FNV Jong, Nautilus International) blijft zelfstandig. (Bron: NOS, 26 nov. 2014)

Fusie tussen CNV en De Unie mislukt

De twee partijen wilden de krachten bundelen om zo een "stevigere speler te zijn in het maatschappelijk middenveld". Op die manier zouden ze niet alleen beter tegenwicht kunnen bieden aan de grootste vakbond FNV, maar ook financieel sterker worden.

Betrokkenen zeggen dat De Unie het niet eens zou zijn met een ondergeschikte rol in de geplande fusie. Volgens Reinier Castelein, de voorzitter van De Unie, vinden er nog wel gesprekken plaats over een betere samenwerking bij CAO-onderhandelingen. (Bron: NOS, 13 jan. 2015)

Personeel V&D massaal lid van vakbond

Het aantal vakbondsleden bij VD is de afgelopen maanden flink gegroeid. FNV Handel, de grootste vakbond, schreef driehonderd nieuwe leden in en telt nu in totaal zo’n 1200 leden bij het warenhuisbedrijf. CNV Dienstenbond schat dat vanaf 19 januari zo’n honderd nieuwe leden zich hebben aangemeld. (Bron: PW De Gids, 30 mrt. 2015)

Fusie tussen vakbonden CNV

Vakbonden CNV Vakmensen en CNV Dienstenbond gaan met ingang van volgend jaar samen verder. De fusiebond krijgt de naam CNV Vakmensen en telt circa 160.000 leden.

Piet Fortuin, de voorzitter van CNV Vakmensen die ook aan het hoofd van de nieuwe organisatie zal staan, wil een aantal zaken anders gaan aanpakken. ,,Wij willen dat werknemers weer baas worden over hun eigen tijd. Dat moet in elke CAO geregeld worden'', liet hij weten. Ook wil hij sterk inzetten op geld voor scholing.

CNV Zorg en Welzijn kiest voor nieuwe koers

CNV Zorg en Welzijn wil CAO’s met individuele pakketten waarin modules aan en uit gezet kunnen worden, een collectief raamwerk met daarbinnen keuzemogelijkheden op maat. Ook wil de vakorganisatie bijvoorbeeld met een aantal pilots de functies binnen het sociaal domein afstemmen op de situatie na de decentralisatie van de wmo en er zullen naast de contributie nieuwe verdienmodellen ontstaan, die aansluiten bij de behoeften van mensen die in de zorg en welzijnssector werken.

'Als we nu niet starten met een innovatieagenda, bestaan we over vijf jaar niet meer. De wereld is veranderd en onze leden willen dat we met een toekomstgerichte agenda aan de slag gaan. Je kunt niet blijven trekken aan het behoud van vaste banen als de markt om je heen compleet flexibiliseert. Je kan niet alleen maar afspraken maken met werkgeverskoepels als het straks juist burgerinitiatieven zijn die de zorg inkopen. En je kan niet verwachten dat je nieuwe leden krijgt als je jonge medewerkers geen medezeggenschap biedt. We willen er juist ook zijn voor jonge zorgmedewerkers zonder vast contract.’ (Bron: CNV Zorg en Welzijn, 20 jun. 2016)

Aantal vakbondsleden daalt, maar minder snel

Eind maart 2016 waren 1,7 miljoen mensen aangesloten bij een vakbond, 17 duizend minder dan in 2015. Het ledental daalt al sinds 1999, maar de laatste jaren gaat het minder snel. In 2015 nam het met 28 duizend af. Er zijn wel steeds meer vrouwen en 65-plussers lid van een vakbond.

Het aantal vrouwelijke vakbondsleden stijgt nog elk jaar. In 2016 waren 646 duizend vrouwen lid van een vakbond, een kwart meer dan de 518 duizend in 1999. Dit hangt samen met de toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen. Het aantal mannelijke vakbondsleden neemt gestaag af: van 1,4 miljoen in 1999 naar 1,1 miljoen in 2016, een daling van 21 procent. (Bron: CBS, 27 okt. 2016)

Meer vrouwen, minder mannen vakbondslid

Eind maart 2017 waren 1,7 miljoen mensen aangesloten bij een vakbond, 15 duizend minder dan in 2016. Het ledental daalt al enige tijd, de laatste toename was in 2011. De laatste jaren gaat de afname wel minder snel. In 2016 nam het ledental af met 17 duizend, in 2015 was dat nog 28 duizend.

Ondanks deze afname stijgt het aantal vakbondsleden onder vrouwen. Die ontwikkeling is al vier jaar gaande. Eind maart waren er ruim 650 duizend vrouwelijke vakbondsleden, 8 duizend meer dan vorig jaar. Het aantal mannelijke leden nam af met bijna 23 duizend tot bijna 1,1 miljoen.

Een meerderheid van alle werknemers (60 procent) vindt het bestaan van vakbonden belangrijk of heel belangrijk. Hoeveel waarde ze hieraan hechten, verschilt niet alleen naar geslacht, leeftijd en opleiding, maar ook naar beroepsniveau en beroepsgroep. Daarbij geldt: hoe hoger het beroepsniveau, hoe minder belangrijk de vakbonden worden gevonden. (Bron: CBS, 26 okt. 2017)

Basisschoolleraren beginnen eigen vakbond

Protesterende basisschoolleraren van de actiegroep PO in Actie beginnen een eigen vakbond. De actiegroep werd in maart 2017 opgericht om te demonstreren voor hogere salarissen en minder werkdruk in het basisonderwijs. Ze hebben 700 miljoen euro binnengehaald, maar hebben er weinig vertrouwen in dat dat in overleg met de gevestigde vakbonden goed gebruikt gaat worden. Daarom willen ze zelf aan tafel bij de CAO-onderhandelingen.

De actiegroep verwijt de bonden dat in de vorige CAO maatregelen zijn opgenomen die de werkdruk juist verhoogden. "We hadden gehoopt inmiddels overbodig te zijn, maar dat is niet het geval. We moeten constateren dat er in negen maanden niets is verbeterd." (Bron: NOS e.a., 7 dec. 2017)

AWVN-werkgeversbijdrageregeling

De AWVN-werkgeversbijdrageregeling is een overeenkomst tussen AWVN, FNV, CNV en De Unie waar werkgevers gebruik van kunnen maken (de regeling is niet verplicht). In de regeling zijn afspraken gemaakt over de bijdrage van de werkgever. AWVN onderhandelt namens de leden over de voorwaarden van de regeling, en ondersteunt de keuze om gebruik te maken van de AWVN-werkgeversbijdrageregeling met voorlichting en informatie. De bijdrage is een tegemoetkoming in de kosten van vakbonden.

De werkgever betaalt alleen als de CAO tot stand komt met een of meer van de genoemde vakbonden. De regeling bepaalt dat vakbonden geen voordelen voor hun leden mogen eisen aan de CAO-tafel, en dat vakbonden het geld niet mogen gebruiken voor stakingsdoeleinden.  

De Stichting Fonds Industriële Bonden (FIB) voert de regeling uit en stuurt een factuur op basis van door de werkgever opgegeven aantallen werknemers. Het FIB keert de bonden het geld uit, volgens een door deelnemende vakbonden onderling vastgestelde verdeelsleutel.  In 2018 is de bijdrage € 20,63 per werknemer. (Bron: AWVN, 5 feb. 2018)

Kosten lidmaatschap vakbond

FNV

Contributie 2018
 
Maandbedrag (bij incasso)
Bruto maandinkomen meer dan of gelijk aan € 1.578 € 16,48
Bruto maandinkomen tussen € 789 en € 1.578 € 12,36
Bruto maandinkomen minder dan € 789 € 8,24
Uitkeringsgerechtigden € 8,24
Gepensioneerden € 8,24
Jongeren tot 23 jaar € 2,08
Student / voltijddagonderwijs1 € 2,08
Kennismakingstarief, eerste 4 maanden voor € 25

1 Dit geldt niet voor BBL-opleidingen; een BBL'er betaalt regulier tarief (afhankelijk van inkomen). 

CNV

Contributie 2018
 
Persoonlijk bruto maand inkomen Contributie zonder korting
Tot € 1.051 per maand € 5,06
Vanaf € 1.051 tot € 1.578 per maand € 12,10
Vanaf € 1.578 tot € 2.630 per maand  € 16,20
Vanaf € 2.630 per maand € 18,26


Ben je langer lid, dan belonen we dit met een korting. Korting voor trouw lidmaatschap:
 
Vanaf 6 tot en met 15 jaar CNV lid 5%
16 tot en met 24 jaar CNV lid 10%
25 tot en met 39 jaar CNV lid 25%
40 tot en met 49 jaar CNV lid 30%
50 tot en met 59 jaar CNV lid 40%
60 jaar of langer lid 100%

CAO's zonder handtekening FNV

Bij de onderhandelingen voor een aantal grote CAO's heeft FNV besloten om niet te tekenen, terwijl bijvoorbeeld vakbond CNV wel akkoord ging met de nieuwe arbeidsvoorwaarden. Zo werd er in 2014 nog één akkoord zonder de FNV gesloten, vorig jaar was dat het geval bij 28 CAO's. In 2018 zijn er ook al weer vijf akkoorden gesloten waarbij CNV wel instemde en FNV niet.

",Op een totaal van honderden akkoorden is dit nog niet heel veel, maar het ging wel om CAO's waar heel veel mensen onder vallen'', zo bevestigt een woordvoerder van AWVN. Ongeveer 4 miljoen werknemers vallen nog wel onder een CAO met FNV. AWVN heeft niet de indruk dat de akkoorden met en zonder FNV wat betreft loonsverhoging nu zo veel van elkaar verschillen. Wat de werkgevers wel merken is dat CNV meer lijkt in te zetten op ontwikkeling en opleiding van individuele werknemers, terwijl FNV zich meer hard maakt voor het collectief ontzien van personeel.

FNV zegt in een reactie soms gewoon niet in te kunnen stemmen. ''Als werknemers niet voldoende meeprofiteren, er te veel verslechteringen inzitten, loonsverhogingen onder de maat zijn, of andere afspraken niet goed genoeg, dan winnen onze leden daar niets bij.'' (Bronnen: AWVN & De Telegraaf, 2 mrt. 2018)

Aantal vakbondsleden in vijf jaar tijd verder afgenomen

Het aantal leden van de vakbonden in Nederland is sinds 2012 verder afgenomen. In dat jaar waren er nog zo'n 1,9 miljoen. Vorig jaar was dat gedaald tot 1,7 miljoen, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Uit de cijfers blijkt verder dat mannen (22 procent) vaker lid zijn van de vakbeweging dan vrouwen (17 procent). Ook was er een groot verschil tussen verschillende leeftijdsgroepen waarbij geldt dat oudere werknemers vaker lid zijn dan jongeren. Gemiddeld is net geen een op de vijf werkenden lid van een vakbond.

Ook het aantal uren per week dat mensen werken heeft invloed op de organisatiegraad. Van de werknemers die maximaal twaalf uur per week werken, is slechts 6 procent vakbondslid. Bij de groep die tussen de 12 en 35 uur per week werkt is dat 19 procent en bij mensen die 35 of meer uur per week werken is 22 procent lid.

De noordelijke provincies zijn voor de vakbonden nog redelijk vruchtbare grond. In Drenthe en Friesland was 27 procent van de werknemers lid, in Groningen 25 procent. Ook in Zeeland is een kwart van de werknemers lid. Noord-Brabant heeft zich het meest afgewend van de vakbeweging. Daar is slechts 15 procent lid van een vakbond. (Bronnen: CBS & Nu, 24 jun. 2018) 

Banenverlies dreigt bij FNV

Vakbond FNV overweegt het mes te zetten in het personeelsbestand om zo de kosten terug te dringen. Later dit jaar zal meer duidelijk worden over hoeveel arbeidsplaatsen komen te vervallen. Er komen geen gedwongen ontslagen, aldus een zegsman FNV.

Als niet wordt ingegrepen loopt het tekort van de bond op tot 24 miljoen euro in 2021. FNV heeft te maken met dalende ledenaantallen en vergrijzing. In de afgelopen zeven jaar verdwenen er 100.000 leden. FNV sneed in de afgelopen jaren al flink in de kosten, bijvoorbeeld door interne fusies en het afstoten van overbodige kantoorruimte.

FNV is momenteel in overleg met de ondernemingsraad over de ingreep. Er werken 1700 mensen bij de bond. (Bron: Welingelichte kringen, 9 jul. 2018) 

Vergrijzing vakbonden anno 2018

De FNV verkeert in zwaar weer: onlangs kondigde directeur Geerdink aan dat het einde van het vermogen in zicht komt als er niets gebeurt. Vermogen dat essentieel is om stakingen van te kunnen betalen. Daarom kondigde de bond aan dat 250 medewerkers het veld moeten ruimen.

Het vakbondsbestand is al jaren aan het vergrijzen, maar dat doet de bevolking ook. Het grote verschil is dat jongere leden (45 jaar en jonger) sterk ondervertegenwoordigd zijn en ouderen sterk oververtegenwoordigd. En dat is al jaren zo.

Daarnaast meldde de directeur dat de organisatiegraad van het FNV – dus hoe representatief is men voor de werkenden in de branche – gedaald is tot 10 procent, terwijl dit landelijk in de periode 2012-2016 nog 19 procent bedroeg. (Bron en meer: Demos, sep. 2018)
 

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Staking    Vorst- en hitteverlet