O&O fonds    Staking 


Ondernemings- en bedrijfstak CAO

Datum laatste wijziging: 24 februari 2018  |  Trefwoorden: CAO, Ondernemings- en bedrijfstak CAO, Looptijd

Inhoud

  1. Afsluiten CAO
  2. Ondernemings- en bedrijfstakorganisaties
  3. Cijfers
  4. Looptijd
  5. CAO verlopen
  6. Onderhandelingen
  7. Verschillende CAO's binnen een organisatie
  8. Bedrijfstak-CAO niet gelijk aan sectorindeling

Afsluiten CAO

Iedere werkgever als rechtspersoon is, gesteld dat hij niet valt onder een bedrijfstak-CAO*, gerechtigd met de vakbond(en)** een CAO af te sluiten. Er bestaat onderscheid tussen een ondernemings-CAO's (Philips, ABN AMRO, maar ook kleinere bedrijven) en bedrijfstak-CAO's (metaalindustrie, horeca, verzekeringsbedrijven, uitzendkrachten, verpleeg- en verzorgingshuizen en beroepsgoederenvervoer). Gaat het om een deel van een bedrijfstak dan spreekt men van een sector-CAO.

* Engels woord voor bedrijfstak is branche.
** IKEA en Holland Casino sloten ieder een eigen CAO af met eigen vakbonden, de 'gele vakbonden'.

Ondernemings- en bedrijfstakorganisaties

Ondernemings-CAO's komen tot stand via onderhandelingen tussen bedrijven en werknemersorganisaties (vakbonden), w.o. de Federatie*** Nederlandse Vakbeweging (FNV), het Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV) en De Unie. Het aantal is groeiende. Telde Nederland in 1989 ca vijfhonderd ondernemings-CAO's, in 2002 blijken dat er ca. 850 te zijn. Ondernemings-CAO's treft men vooral aan in de sectoren industrie, communicatie en dienstverlening.

*** Een federatie is een groep/bond van zelfstandige, samenwerkende verenigingen of staten.

Cijfers

Bedrijfstak-CAO's komen tot stand via overleg tussen voornoemde werknemers- en werkgeversorganisaties, zoals het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) en de grootste, de Algemene Werkgeversvereniging VNO-NCW (AWVN), die betrokken is bij bijna 600 CAO's. Bedrijfstak-CAO's zijn van toepassing op ruim vier miljoen werknemers, iets minder dan een miljoen werknemers vallen onder een ondernemings-CAO.
In Nederland zijn in enkele tientallen gevallen voor het hoger personeel afzonderlijke CAO's afgesloten. Dit zijn onder meer Philips, Heineken, AKZO-Nobel en de metaalelektro-industrie.

Looptijd

Volgens de WAO mag een CAO een looptijd (duur) hebben van maximaal vijf jaar, in de praktijk sluiten Cao-partijen als regel voor één of twee jaar een CAO af. Het voor langere periode afsluiten van een CAO, maakt afspraken over onder meer initiële (voor iedereen gelijke) salarisverhogingen riskant.
In tijden van crisis worden vaak CAO's met een korte looptijd overeengekomen, zo sloot Corus eind 2008 een CAO met een looptijd van zes maanden af.

CAO verlopen

Omdat CAO-onderhandelingen vaak lang duren, komt het voor dat de oude CAO al verlopen is terwijl er nog geen nieuwe is. Doet zich dit voor, dan blijft de oude CAO nog van toepassing tot de nieuwe CAO gereed is. De laatste wordt dan met terugwerkende kracht vanaf het moment dat de oude CAO afliep van toepassing verklaard.

Onderhandelingen

De vakbonden treden tijdens het CAO-overleg op namens hun leden, i.c. de werknemers die lid zijn van de betrokken vakbond. Het resultaat van de onderhandelingen moet met hen worden besproken en door hen worden goedgekeurd. Meer dan eens keuren de leden - de zogeheten achterban - het resultaat van de onderhandelingen af, met als gevolg dat opnieuw moet worden onderhandeld.

Verschillende CAO's binnen een organisatie

Het kan voorkomen dat binnen een organisatie verschillende categorieën werknemers onder verschillende CAO's vallen. Voorbeeld: in de grafische wereld kan binnen één bedrijf het drukkerijpersoneel vallen onder de grafische CAO en de journalisten onder de journalisten-CAO.

Bedrijfstak-CAO niet gelijk aan sectorindeling

De indeling van bedrijfstak-CAO's wordt in de praktijk vaak door elkaar gehaald met de sectorindeling (Wfsv) van de Belastingdienst. Deze indelingen verschillen ook weer met de indeling die de Kamer van Koophandel hanteert. Genoemde indelingen hebben niets met elkaar te maken, dit is op 15 februari 2017 bevestigd door Hof Den Haag. (Bron: BDO, 28 feb. 2017)

NB: Verschillende organisaties, verschillende indeling sectoren/branches/bedrijfstakken:

  • De Belastingdienst hanteert de Wfsv-indeling (Wet financiering sociale verzekeringen) en telt 69 sectoren.   
  • De Kamer van Koophandel heeft een branche-indeling van 14 sectoren en 55 klassen.
  • Het CBS deelt volgens de SBI (Standaard bedrijfsindeling) de bedrijfstakken in van a t/m u, en per letter nog een uitsplitsing in cijfers.   

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 O&O fonds    Staking