Verzekering reiskosten    Vervoer (inleiding) 


Woon-werkverkeer

Datum laatste wijziging: 4 juni 2017  |  Trefwoorden: Woon-werkverkeer, Fiscaal, Vergoeding, Reisafstand, Trajectkaart, OV-kaart, Dienstreis, Woon-werk, Tegemoetkoming, Parkeergeld

Inhoud

  1. Definitie woon-werkverkeer
  2. Historie
  3. Fiscaal
  4. Reistijd
  5. Vergoeding geen wettelijke verplichting
  6. Werknemer betaalt kosten woon-werkverkeer zelf
  7. Forensentaks
  8. Kosten woon-werkverkeer bijna verdubbeld
  9. Naslag

Definitie woon-werkverkeer

Woon-werkverkeer houdt in dat een werknemer ten minste één keer per week reist tussen woning en werkplek en waarbij hij per dag zowel heen als terug reist.
Het begrip 'woon-werkverkeer' staat nergens in de wet. Er wordt geen definitie gegeven en het begrip wordt ook niet uitgewerkt, vele rechterlijke uitspraken (jurisprudentie) zijn het gevolg.

Historie

Per 1-1-2005 werd het tot dan bestaande reiskostenforfait (tabel 0-10 km € 0, 10-15 € 65, 15-20 € 91 en > 20 € 130,00) afgeschaft en werd de kilometervergoeding voor zowel zakelijk als woon-werk van € 0,28 verlaagd naar € 0,18. Per 1-1-2007 is deze weer aangepast naar € 0,19 per kilometer.

Er zijn bedrijven die het verschil tussen de betaalde en werkelijke reiskosten compenseren door € 0,19 onbelast te verstrekken en bijvoorbeeld € 0,10 belast et cetera.
Er zijn ook organisaties die een lagere toegestane onbelaste vergoeding verstrekken, maar waarbij de werknemer binnen het cafetariasysteem het verschil met verlofuren of bruto loon verruilt.
In een aantal Zorgbranches bijvoorbeeld past men steeds op basis van de CAO de oude forfaitaire regel toe, waarbij de maximum reiskosten, onafhankelijk van het aantal kilometers, slechts € 55,00 per maand zijn. Wanneer de woon-werk kilometers minder dan 10 kilometers zijn, wordt er helemaal geen vergoeding verstrekt.

Fiscaal

Wat vergoedingen betreft, maakt de fiscus geen onderscheid tussen woon-werk- en zakelijk verkeer.

Reistijd

Voor werknemers geldt het woon-werkverkeer niet mee als werktijd. Voor ondernemers is dat anders, alle uren die zij in het kader van hun werk onderweg zijn, tellen mee als werktijd. 

Vergoeding geen wettelijke verplichting

Arbeidsrechtelijk is de werkgever niet verplicht de reiskosten* voor het woon-werkverkeer te vergoeden, in een CAO kan dit wel zijn geregeld.

* Ongeveer de helft van de bedrijven in Nederland geeft zijn personeel een reiskostenvergoeding voor het woon-werkverkeer (Bron: Mercer).

Werknemer betaalt kosten woon-werkverkeer zelf

Als de werknemer de kosten woon-werkverkeer zelf betaalt, kan hij via de inkomstenbelasting dit verrekenen, de 'reisaftrek'. Voorwaarden zijn:
  1. de belastingplichtige moet beschikken over een openbaarvervoerverklaring of een reisverklaring, ook kan de inspecteur vragen om de originele plaatsbewijzen**;
  2. de enkele reisafstand woon-werk moet meer dan 10 kilometer bedragen. De kosten worden beperkt tot reisafstand van 90 kilometer;
  3. de belastingplichtige reist regelmatig tussen woning en werk, d.w.z. éénmaal per week of minimaal 40 dagen per jaar;
  4. de reiskosten worden vergoed volgens de Reisaftrek openbaar vervoer van de Belastingdienst, zie subrubriek Reisaftrek openbaar vervoer (tabellen).
** De Hoge Raad heeft op 16 april 2010 nog eens bevestigd dat, om voor de reisaftrek in aanmerking te komen, bij een reisverklaring ook plaatsbewijzen nodig zijn. Het bijvoorbeeld overleggen van bankafschriften met daarop pinbetalingen voor de openbaarvervoerkaartjes geldt dus niet als voldoende bewijs.

Forensentaks

In het bezuinigingsakkoord waarover D66, CDA, VVD, GroenLinks en ChristenUnie in mei 2012 overeenstemming bereikten, was opgenomen de onbelast vergoeding woon-werkverkeer (forensentaks) af te schaffen. Na een storm van protest werd het plan door de heren Rutte en Samsom in het deelakkoord van oktober 2012 ingetrokken.
 

Declaratie wethouder wel ruim maar niet onterecht

Een meerderheid van de Utrechtse gemeenteraad wil dat wethouder Mirjam de Rijk (Milieu, Financiën) de als woon-werkverkeer gedeclareerde reiskosten naar haar gezin in Amsterdam terugbetaalt. Fractievoorzitters vinden het niet logisch dat De Rijk, die twee huizen heeft, de reiskosten bij de burger neerlegt.

Laten we dit geschil nu eens analyseren:

  1. Woon-werkverkeer kan nog steeds gedeclareerd worden. Het voorstel om woon-werkverkeer privé te maken, heeft het na veel commotie niet gehaald.
  2. De medewerker mag (fiscaal gezien) voor woon-werk, ongeacht het soort vervoer, onbelast € 0,19 per km worden vergoed.
  3. Of de werkelijke kosten van openbaar vervoer (2e of 1e klas).

Het is aan de werkgever of deze de reiskosten wel of niet wil vergoeden, tenzij een regeling of de CAO dat voorschrijft. Nu de werkgever de kosten heeft vergoed, nemen wij aan, dat dit op basis van de gangbare richtlijn is. De vraag is wel: kunnen we de woning in Amsterdam als vaste woon- en verblijfplaats aanmerken en is de woning in Utrecht alleen tijdelijk (pied a terre). In feite hoort de woonplaats en de werklocatie in de vaste aanstelling vermeld te worden.

Kosten woon-werkverkeer bijna verdubbeld

Reizen van en naar werk wordt steeds duurder. De afgelopen vijf jaar zijn de kosten van woon-werkverkeer bijna verdubbeld. In Nederland besteden werknemers nu gemiddeld 5 procent van hun netto inkomen aan woon-werkverkeer. Vijf jaar geleden was dit nog 3 procent. 15 procent van de werknemers besteedt zelfs meer dan een tiende van het inkomen aan het reizen. (Reiskostenblog, 6 jul. 2015)

Naslag

Meer informatie is te vinden in Handboek Loonheffingen 2017. Ga naar dit handboek.

Ga terug naar Reiskosten.

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Verzekering reiskosten    Vervoer (inleiding)