Exit-regeling    Gedeeltelijk ontslag 


Faillissement

Datum laatste wijziging: 12 februari 2019  |  Trefwoorden: Faillissement, Collectief ontslag, Doorstart, Insolventie, Informatie, Kredietwaardig, Betalingsonmacht, WW-uitkering

Inhoud

  1. Surseance van betaling
  2. Faillissement aanvragen
  3. Organisatie
  4. Ontslag door curator
  5. Pre-pack
  6. Collectief ontslag
  7. Geen vergoeding
  8. Opzeggingstermijn
  9. Loondoorbetaling UWV
  10. WW-uitkering
  11. Werkverplichting
  12. Overname bedrijf
  13. Doorstart
  14. Flitsfaillissement
  15. Goedkoop lozen werknemers via faillissement verboden
  16. Wetsvoorstellen
  17. Liever failliet dan slecht personeel
  18. Aansprakelijkstelling
  19. Wetsvoorstel Wet continuïteit onderneming II
  20. Snellere ontslagronde bij surseance
  21. Actieplan voor grote bedrijfsrisico’s
  22. Wettelijk kader voor stille curator
  23. Frauduleuze bestuurder harder aangepakt
  24. Turbo-liquidatie of faillissement: wat wordt het?
  25. Betrek ondernemingsraad meer bij faillissement
  26. Helft bedrijven failliet na brand
  27. Twee jaar na faillissementsontslag heeft twee derde baan
  28. Faillissementsfraude zwaarder gestraft
  29. Stroomschema rol OR bij faillissement
  30. Wettelijke verankering stille bewindvoerder
  31. Werknemers krijgen rol bij afwikkeling faillissement
  32. Faillissementen 2016
  33. Zaak FNV tegen thuiszorgaanbieder Axxicom te complex voor kort geding
  34. Transitievergoeding vergroot risico op faillissement
  35. Banken veel te machtig bij faillissement
  36. Onbetaalde schuld bij faillissementen neemt toe
  37. Vaker strafbaar gehandeld bij faillissement
  38. Verbetering faillissementswet verhoogt overlevingskansen
  39. Minder personen failliet
  40. Bankroet Nedstaal 'klap' voor oud-personeel
  41. Inlichtingenplicht bij faillissement
  42. Faillissementen 2017
  43. Retentierecht verdwijnt met nieuwe faillissementswet
  44. BTW-teruggaaf bij achteraf opgemaakte facturen
  45. OR heeft adviesrecht bij doorstart bedrijf
  46. Coulanceregeling
  47. Opbrengst faillissement moet omhoog
  48. Flitsfaillissement wordt verboden
  49. Ook bij faillissement blijft advies OR behouden
  50. EU-Hof kraakt flitsfaillissement
  51. Drukkerijen hebben het zwaar
  52. Faillissementen 2018
  53. Wereldwijd stijgt het aantal grote faillissementen
  54. Is non-concurrentiebeding bij doorstart onderneming mogelijk?
  55. Steun in Eerste Kamer voor vernieuwde faillissementsprocedure
  56. Onlinevakantieboeker beter beschermd
  57. Financiele informatie inwinnen
  58. Nederland tien jaar na de val van Lehman Brothers
  59. Hoe kunnen ziekenhuizen failliet gaan?
  60. Rechter wijst faillissement SecurCash af
  61. Faillissementen 2019
  62. Misbruik van faillissementsrecht: bestuurders privé aansprakelijk

Surseance van betaling

Vooraf aan faillissement kan de werkgever die in betalingsproblemen verkeert een verzoek indienen bij de rechter tot verlenen van een surseance (uitstel) van betaling, ook wel insolventie genoemd. In geval van surseance wordt er een bewindsvoerder benoemd met wie de werkgever (schuldenaar) moet samenwerken. Het voordeel van de schuldenaar bij surseance is dat hij enige tijd krijgt om zijn zaken op orde te stellen. Krijgt de werkgever zijn financiële zaken niet op orde, dan volgt het faillissement.
Gedurende de periode van surseance van betaling gelden de wettelijke opzeggingsverboden. Wil de werkgever in deze periode toch iemand ontslaan dan heeft hij een vergunning van het UWV of toestemming van de kantonrechter nodig.

Faillissement aanvragen

Ook als een organisatie inzake betalingen in gebreke blijft, kan faillissement worden aangevraagd. Dit kan echter alleen als de schuldeiser de redelijke belangen van de schuldenaar in het oog houdt. Anders gezegd; het belang van de schuldeiser is redelijk of weegt dan dat van de schuldenaar. Anders is er sprake van misbruik van bevoegdheid. Hiervan is ook sprake als een vordering of verzoek gebaseerd is op feiten of omstandigheden waarvan de schuldeiser de onjuistheid kende of had behoren te kennen. Of wanneer het verzoek op voorhand kansloos is.

Organisatie

Een aanvraag voor een faillissement loopt steeds via de rechtbank. Na faillietverklaring benoemt de rechter een curator. De rechtbank benoemt ook een Rechter-commissaris (RC) die toezicht houdt op de curator. Bijstand door een advocaat is vereist, behalve als het een eigen aanvraag betreft.

Betreft het faillissement een persoon, dan kan in plaats van het faillissement onder voorwaarden gekozen worden voor toepassing van de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp). De rechtbank stelt een saneringsplan op, waaraan de schuldeisers moeten meewerken, tevens wordt door haar een bewindvoerder benoemd.

Zie voor meer informatie de site van Ondernemersplein.http://4

Het is tegenwoordig schering en inslag: zogenaamde 'lege boedels'. Het gaat dan om rechtspersonen die failliet verklaard worden terwijl deze niet over enige baten beschikken. Een aangestelde curator, wiens salaris op de eerste plaats voldaan wordt uit die baten, heeft in dat geval het nakijken. Hij zal zijn wettelijke werkzaamheden toch moeten verrichten, in de wetenschap dat hij daarvoor niet zal worden betaald.

Ontslag door curator

Medewerkers die bij de failliete werkgever werken, mag de curator - na toestemming van de Rechter-commissaris - zelf ontslaan, hij heeft dus geen vergunning van het UWV of kantonrechter nodig. De werknemer kan bij de kantonrechter een beroep doen op kennelijk onredelijk ontslag1 , maar uit de failliete inboedel valt in de praktijk doorgaans toch niks meer te halen.

1 Sinds 1 juli 2015 is de kennelijk onredelijk ontslagprocedure komen te vervallen. In plaats daarvan geldt nu de transitievergoeding. Bij uitzondering kan er nog sprake zijn van de zogeheten billijke vergoeding.

Pre-pack

Bij een pre-pack gaat het er om dat er voordat er een faillissement is uitgesproken al een stille bewindvoerder is aangesteld. Deze kan dan vooraf al orde op zaken stellen en een snelle doorstart na het faillissement mogelijk maken.

Voor de pre-packaanpak dient een bijna failliete ondernemer zelf aan te geven de aanpak te willen gebruiken. Hij moet dan aantonen dat deze methode minder schade oplevert. Dan wordt een stille bewindvoerder aangesteld. Pre-pack werkt vaak beter dan surseance, omdat bij pre-pack in stilte naar een oplossing wordt gezocht.

De pre-packaanpak is nog niet wettelijk vastgelegd, maar de methode wordt al wel gehanteerd door rechtbanken, voorbeelden in 2013 zijn onder meer de Harense Smid en Schoenenreus. Het wetsvoorstel WCO I stond als hamerstuk voor 4 april 2017 op de agenda van de Eerste Kamer maar is vanwege een recent advies van de advocaat-generaal (A-G) van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) van de agenda gehaald.

Collectief ontslag

Heeft de curator het voornemen om de arbeidsovereenkomst van 20 of meer medewerkers op te zeggen binnen een maand, dan moet hij dit meedelen aan de betrokken werknemersorganisatie(s). Ook vraagt hij advies aan de ondernemingsraad.

NB: Als een bedrijf failliet gaat, mag de curator de zwangere werkneemster ontslaan. U kunt het opzegverbod voor zwangere werkneemsters terugvinden in BW artikel 7:670 lid 2.

Geen vergoeding

Zelfs als een werkgever met de medewerkers is overeengekomen dat zij in geval van ontslag wegens bedrijfseconomische redenen een vergoeding krijgen (sociaal plan), is de curator hier niet aan gebonden. Reden is dat een dergelijke toekenning zou ten kosten zou kunnen gaan van de overige crediteuren tijdens het faillissement.

Opzeggingstermijn

De opzeggingstermijn die de curator en medewerkers (die kunnen uiteraard ook opzeggen) moeten naleven is maximaal zes weken, korter kan ook. Is de opzeggingstermijn gelijk aan het maximum van zes weken, dan kan er elke dag worden opgezegd. Is de opzeggingstermijn korter, dan mag er als regel niet tegen iedere dag opgezegd worden. De opzegging is dan bijvoorbeeld alleen op de laatste dag van de maand toegestaan.

Als de curator de opzeggingstermijn onjuist uitvoert, kan er sprake zijn van onregelmatig ontslag. De medewerker kan vervolgens een schadevergoeding vorderen, die – net als het loon – een boedelschuld is die bij voorrang voldaan moet worden.

Loondoorbetaling UWV

Als de failliete werkgever of de curator niet in staat zijn om het (achterstallige) loon - loon, vakantietoeslag en pensioenpremie werkgever- te betalen, kan de werknemer via een beroep op de loongarantieregeling dit aanvragen bij het UWV. Het UWV vergoedt de werknemers:
  • Het achterstallig loon over een periode van maximaal 13 weken, teruggerekend vanaf de datum dat het dienstverband is opgezegd (bijvoorbeeld door de curator).
  • Het loon tijdens de opzegtermijn, voor een periode tot maximaal 6 weken na de opzegdatum. Was de werknemer op 1 januari 1999 minimaal 1 jaar in dienst en was hij toen 45 jaar of ouder, dan geldt voor hem mogelijk een langere opzegtermijn.
  • O.a. Het nog niet uitbetaalde vakantiegeld, overuren, 13e maand, verlofdagen en de niet uitbetaalde pensioenpremies, over maximaal een jaar
Andere voorwaarden:
  • De uitkering zal niet hoger zijn dan 150 procent van het maximumdagloon.
  • De uitkering per maand wordt vastgesteld.
  • Als de werknemer tijdens de opzegtermijn gaat werken voor een andere werkgever, dan worden de inkomsten daaruit verrekend met de uitkering.
Let op: Was het loon hoger dan het maximumdagloon, dan betaalt het UW maximaal 150% van het maximumdagloon

Hoe vraag ik een uitkering aan wegens betalingsonmacht?

Als de rechter heeft uitgesproken dat de betalingsonmacht van uw werkgever blijvend is, dan;
  • Krijgt u van het UWV een uitnodiging voor een voorlichting.
  • Tijdens de voorlichting leggen wij u uit hoe u de uitkering kunt aanvragen.
  • U ontvangt onze beslissing over uw aanvraag binnen 4 weken nadat u uw aanvraag heeft ingediend. 
Let op: vraag de uitkering aan binnen 26 weken na de eerste dag waarop uw werkgever u niet meer kon betalen. Als u dit later doet, kunt u meestal geen uitkering wegens betalingsonmacht meer krijgen.

Een aanvraag kunt U doen via UWV Telefoon Werknemers. U vindt het telefoonnummer op Service & contact.

WW-uitkering

Na afloop van de opzegtermijn heeft de werknemer als regel recht op een WW-uitkering. De werknemer moet zich dan wel als werkzoekende bij UWV inschrijven.

NB: Wanneer sprake is van faillissement, surseance van betaling of anderszins waarbij de werkgever de lonen niet kan betalen, biedt de Werkloosheidswet de mogelijkheid aan de werknemers een uitkering te verstrekken, de zogeheten betalingsonmacht

Werkverplichting

Bij een faillissement kan de curator werknemers verplichten te blijven werken om zodoende het mogelijk te maken dat het bedrijf wordt overgenomen. Uiteraard moet er dan nog wel sprake zijn van een formeel dienstverband: is de werknemer inmiddels ontslagen, dan geldt deze werkverplichting niet.

Overname bedrijf

Als een bedrijf wordt overgenomen voordat het faillissement ingaat, is de nieuwe werkgever verplicht de werknemers die nog in dienst zijn over te nemen inclusief hun opgebouwde rechten, zie ook Bedrijfsovername.
Als de overname plaats vindt nadat het faillissement is uitgesproken, vervalt deze verplichting (uiteraard kan deze verplichting wel door de curator worden bedongen). Wil de nieuwe werkgever de oude werknemer toch in dienst nemen, dan zal een nieuwe arbeidsovereenkomst moeten worden overeengekomen, wat iets anders is dat het handhaven van de oude rechten (denk aan salaris, dienstjaren, bepaalde vergoedingen).

Doorstart

Het kan voorkomen dat na een faillissement het bedrijf wordt doorgestart. Dit is een overdracht door de curator van het boedelactief en de onderneming aan een derde. Deze derde kan eerder betrokken zijn geweest bij het bedrijf maar dat hoeft niet. Ook komt het voor dat een doorstart al voor het faillissement helemaal is voorbereid.
De nieuwe eigenaar van het bedrijf kan bepalen welke werknemers van het gefailleerde bedrijf (opnieuw) een arbeidsovereenkomst krijgen aangeboden en wel onder de volgende beperkingen
  • als regel wordt een arbeidscontract voor bepaalde tijd aangeboden. De curator moet dan wel, voordat de doorstart plaats vindt, alle arbeidsovereenkomsten hebben opgezegd. Zo niet dan kunnen bij een doorstart arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd alleen eindigen als die rechtsgeldig zijn opgezegd of door de kantonrechter zijn ontbonden, zo valt uit jurisprudentie op te maken;
  • blijft de werknemer zijn oude functie uitoefenen, dan is het afspreken van een proeftijd niet toegestaan;
  • de doorstartende ondernemer is niet verplicht om de over te nemen werknemers dezelfde arbeidsvoorwaarden aan te bieden die zij eerder hadden. Uiteraard geldt wel een eventuele CAO;
  • het arbeidsverleden bij het gefailleerde bedrijf telt mee. De Hoge Raad (14 juli 2006) stelt dat als de werknemer al drie arbeidsovereenkomsten gehad bij het gefailleerde bedrijf en hij sluit een nieuwe arbeidsovereenkomst af met het doorstartende bedrijf, de laatste arbeidsovereenkomst (de vierde) geldt als een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd;
  • een discussiepunt is of de dienstjaren bij het gefailleerde bedrijf als dan niet meetellen bij het bepalen van de duur van het dienstverband. Deze vraag doet zich voor in een ontbindingsprocedure waarbij de vergoeding wordt vastgesteld aan de hand van het aantal jaren dat de werknemer in dienst is. De jurisprudentie is in deze niet eensluidend.
Voor een doorgestarte onderneming gelden de eventuele opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd in de oude situatie mee voor de berekening van de ketting met de drie schakels (artikel 7:668a lid 2 BW). Zie ook Arbeidsoverkomst bepaalde en onbepaalde tijd.

Conclusie is dat aan het overnemen door werknemers van het oude bedrijf veel haken en ogen zitten. Dat kan ten koste gaan van het overnemen van vooral oudere werknemers.

Flitsfaillissement

Bij een flitsfaillissement kan een bedrijf dat failliet gaat een snelle doorstart maken. Bij een flitsfaillissement is er vaak een stille curator aangesteld door de rechter. Dit is om te voorkomen dat er paniek uitbreekt waardoor klanten en leveranciers massaal weglopen. Een flitsfaillissement kan nog steeds wel zeer nadelige gevolgen hebben voor werknemers en leveranciers. De Nederlandse politiek en de vakbonden zijn ook bang dat de constructie wordt gebruikt om op een goedkope manier van dure werknemers af te komen, zoals bijvoorbeeld gebeurde bij het postorderbedrijf Neckermann, zie onder.

Goedkoop lozen werknemers via faillissement verboden

Uit jurisprudentie blijkt dat het misbruiken van een faillissement om werknemers goedkoop te lozen, leidt tot een schadevergoeding. Het gaat om een bedrijf dat failliet wordt verklaard en vijf in dienst zijnde werknemers worden ontslagen. Daarna volgt een doorstart, drie werknemers worden weer in dienst genomen maar twee werknemers die eerder niet instemden met een ontslagregeling krijgen geen aanbod.

Wetsvoorstellen

Versterking positie curator
De huidige praktijk van het inzetten van stille bewindvoerders krijgt een wettelijke basis in Nederland. Een wetsvoorstel van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie ligt voor commentaar ter inzage. Daarmee wordt ook voor de laatste drie van de elf rechtbanken de drempel weggenomen om bij noodlijdende bedrijven zo’n ‘beoogd curator’ te benoemen.

Afgelopen jaar werden door rechtbanken bij tientallen noodlijdende bedrijven stille bewindvoerders ingezet. Zij kregen de opdracht om in alle stilte een doorstart van het bedrijf of bedrijfsonderdelen voor te bereiden. Anders dan bij een ‘gewoon’ faillissement blijven op die manier vaak bedrijven, banen en kennis behouden.
In het onlangs gepubliceerde wijzigingsvoorstel van de Faillissementswet staat ook de werkgever verplicht wordt zijn boekhouding te overhandigen aan de curator als hij hierom vraagt. De curator1 op zijn beurt is verplicht om frauduleuze constateringen te melden bij de rechter-commissaris. (Bron: Rijksoverheid, febr. 2014)

1 In het Latijn staat curator voor voogd respectievelijk verzorger van waanzinnigen of verkwisters.

NB: Door de inschakeling van een stille curator kunnen vakbonden en ondernemingsraden niets doen om voor de belangen van de werknemers op te komen in het geval van een faillissement. Volgens CNV Vakmensen moet er daarom een code voor faillissement worden opgenomen in het wetsvoorstel Continuïteit ondernemingen. Daarin moet staan dat de vakbonden en de OR verplicht en tijdig worden geraadpleegd bij de inschakeling van een stille curator.

Ruimere mogelijkheden om faillissementsfraude op te sporen
Minister Opstelten verruimt de strafrechtelijke mogelijkheden om effectiever en harder op te treden tegen frauduleuze faillissementen. Verder maakt hij werk van de bestrijding van bewust onbehoorlijk ondernemerschap, dat een bedrijf te gronde kan richten en grote maatschappelijke schade kan veroorzaken. Met zijn aanpak wil hij faillissementsfraude beter kunnen opsporen en vervolgen. Dit blijkt uit een wetsvoorstel dat de minister voor advies naar verschillende instanties heeft gestuurd. Het wetsvoorstel is onderdeel van het wetgevingsprogramma Herijking Faillissementsrecht dat het faillissementsrecht grondig wil moderniseren om het ondernemersklimaat in Nederland gezond te houden. (Bron: Min. van Veiligheid en Justitie, 24 jul. 2014)

Liever failliet dan slecht personeel

Werkgevers moeten bij reorganisaties vaak hun beste mensen ontslaan. Velen laten zich echter liever failliet verklaren dan verder te gaan met minder presterende werknemers, meldt dagblad Metro in januari 2014.

De werkgevers willen een verruiming van het zogeheten afspiegelingsbeleid, dat ervoor zorgt dat bij reorganisaties in de verschillende leeftijdscategorieën de werknemers met het kortste dienstverband de laan uit worden gestuurd.

Financiele informatie inwinnen

Stel je hebt een prima baan, maar je wilt wat anders. Je ziet een advertentie voor een job, die jou wel wat lijkt. Gebruikelijk dat je niet meteen een vaste overeenkomst krijgt, maar zo’n tijdelijke overeenkomst, dat neem je op de koop toe. Moet je dan niet eens wat meer weten van die organisatie, dan alleen hun zeer positieve verhaal op de website.
Jouw organisatie wil een fusie aangaan met een ander bedrijf. Als OR krijg je wel jaarcijfers, maar is dat nou alles wat de directie je laat zien? Hoe kun je goed voorbereid instemming verlenen?
En als bedrijf ga je zaken doen met een andere organisatie. Is dat wel verantwoord?
Voor deze situaties kun je voor een relatief gering bedrag of soms eenmalig gratis informatie inwinnen bij een kredietinformatie organisatie. (CreditSafe)

Aansprakelijkstelling

Na de crisis, waar we nu langzaam uit lijken te kruipen, begint de crisis voor andere organisaties en bedrijven. Als gevolg van de recessie is een groot aantal bedrijven failliet gegaan. Daarbij kan het goed zijn dat ook de fiscus tekort is gedaan doordat de loonbelasting, omzetbelasting en premieschulden niet zijn voldaan. Deze schulden kunnen - als sprake is geweest van inleen van personeel (inlenersaansprakelijkheid) of het uitbesteden van werk (ketenaansprakelijkheid) - op de inlener/opdrachtgever worden verhaald. Dat kan tot vele jaren na het niet betalen worden gedaan door de fiscus. Daarnaast bestaan er momenteel plannen om de regels met betrekking tot de inleen van personeel verder aan te scherpen en de aansprakelijkstelling uit te breiden tot de loonbetaling van de ingeleende werknemers. (Bron: BDO, 8 mei 2014)

Wetsvoorstel Wet continuïteit onderneming II

Momenteel kan een redelijke oplossing om een onderneming uit de rode cijfers te helpen pas uitgevoerd worden als alle schuldeisers ermee akkoord gaan. Als er één schuldeiser niet wil meewerken, betekent dat dat de hele oplossing van tafel geveegd moet worden. Dit kan het faillissement betekenen van de onderneming die in moeilijkheden verkeert, aldus het wetsvoorstel uit 2014.

Snellere ontslagronde bij surseance

Bedrijven die uitstel van betaling hebben gekregen moeten eenvoudiger en sneller kunnen reorganiseren. Dat is de kern van een wetsvoorstel dat Insolad, de vereniging van faillissementsadvocaten, heeft opgesteld. Nu is een ontslagronde via het UWV nog te tijdrovend.

Actieplan voor grote bedrijfsrisico’s

Uit een onderzoek onder mkb-organisaties in opdracht van de Rabobank blijkt dat de helft van de organisaties na een bedrijfsbrand binnen twee jaar failliet gaat. Het is dan ook zaak om het risico te beperken en weet hoe u de organisatie zo snel weer productief krijgt als er toch wat gebeurt.

Ook al sluiten de meeste werkgevers wel een verzekering af voor risico’s als brand, inbraak, waterschade en ziekteverzuim, toch blijken veel organisaties het na een brand uiteindelijk niet te redden.

Wettelijk kader voor stille curator

Het wordt straks wettelijk mogelijk dat rechters al vóór een faillietverklaring, als een onderneming daar om vraagt, meedelen wie ze in het aanstaande faillissement zullen aanwijzen als curator. Dit blijkt uit een wetsvoorstel van minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie. De ministerraad heeft ingestemd met indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. De maatregel is onderdeel van het wetgevingsprogramma Herijking Faillissementsrecht.

Doel is in relatieve rust en onder toeziend oog van de toekomstige curator het faillissement voor te bereiden. Dit om de schade zoveel mogelijk te beperken en de kans op een verkoop van rendabele bedrijfsonderdelen - ten behoeve van een doorstart - tegen een zo hoog mogelijke prijs en met behoud van zoveel mogelijk werkgelegenheid te vergroten. Deze werkwijze wordt ook wel aangeduid met de term pre-pack.

Frauduleuze bestuurder harder aangepakt

Een malafide bestuurder van een bedrijf wordt harder en effectiever aangepakt. Zo komen in het strafrecht meer mogelijkheden om fraudeurs te vervolgen, ook als een bedrijf nog niet daadwerkelijk failliet is. Bovendien kan een bestuursverbod worden opgelegd aan betrokkenen zodat zij maximaal vijf jaar lang geen ‘rechtspersoon’ meer mogen besturen.

De Tweede Kamer steunt twee wetsvoorstellen daartoe van minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie), bleek tijdens een debat over faillissementsfraude. De partijen willen de witteboordencriminaliteit graag beter kunnen bestrijden. Ze wezen erop dat faillissementen niet alleen schadelijk zijn voor de economie maar ook voor veel mensen die hun baan kwijtraken. Als er fraude in het spel is, is dat extra schadelijk en pijnlijk.

Turbo-liquidatie of faillissement: wat wordt het?

Recentelijk is een aantal uitspraken gewezen door diverse rechtbanken waarin een curator in verzet ging tegen het faillissement waarin hij werd aangesteld. Voor een leek klinkt dat bizar in de oren. Een curator is er toch om faillissementen te behandelen? Advocaat Harjo Bakker van RWV advocaten geeft uitleg.

Waarom gaan curatoren in verzet tegen een faillietverklaring? Een curator heeft als taak de activa van de failliet te gelde maken ten behoeve van de gezamenlijke crediteuren en wordt voor zijn werkzaamheden betaald vanuit de opbrengst van de activa. De hoogte van het salaris wordt vastgesteld door de rechter-commissaris, een rechter die als toezichthouder optreedt. Is de boedel leeg, dan heeft de curator pech. Een curator kan niet weigeren een ‘leeg’ faillissement aan te nemen. Het idee is dat hij ook dergelijke faillissementen moet behandelen. Zoals een bekende curator eens opmerkte: het is één van de weinige beroepen – zo niet het enige – waarbij je soms voor niets moet werken.

In de afgelopen jaren is het aantal lege boedels fors toegenomen. Hierdoor komt meer spanning op het systeem van aanstelling en beloning van curatoren. En op het moment dat het percentage lege boedels te hoog oploopt, zullen curatoren voor de eer gaan bedanken.

De bestuurders hadden volgens de curatoren moeten kiezen voor turbo-liquidatie van de onderneming. Simpel gezegd is dit het uitschrijven van de vennootschap uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel zonder dat vereffening plaats vindt. Dit vanwege het feit dat er geen activa zijn, maar slechts schulden. De Rechtbanken Den Haag en Rotterdam zijn de betreffende curatoren in hun stelling gevolgd: de besturen hadden in die omstandigheden moeten kiezen voor turbo-liquidatie. (Bron en meer: Rechtblog, 24 jul. 2015)

Begrip zittingsdagen

Veel rechtbanken doen faillissementsuitspraken op een vaste dag in de week, doorgaans de dinsdag. De ene maand telt daardoor meer van deze zittingsdagen dan de andere. Over het algemeen zijn er 4 zittingsdagen in een maand, maar sommige maanden tellen 5 zittingsdagen.

Betrek ondernemingsraad meer bij faillissement

De SER-Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM) doet aanbevelingen om werknemers meer te betrekken bij situaties rondom faillissement van een onderneming. Zij gaat hierover voorlichting geven en doet daarnaast praktische voorstellen. Hoewel de Wet op de ondernemingsraden (WOR) ook voor en tijdens faillissement van toepassing is, blijkt in de praktijk dat de OR vaak niet wordt geraadpleegd of geïnformeerd

Helft bedrijven failliet na brand

Als een bedrijf afbrandt, is er vijftig procent kans dat de werkgever binnen twee jaar failliet is, aldus een onderzoek van de Rabobank. De belangrijkste reden is het feit dat het verzekeringsprogramma niet aansluit bij het bedrijfs- en risicoprofiel van de onderneming met als gevolg dat de uitkering ontoereikend is.

Twee jaar na faillissementsontslag heeft twee derde baan

In 2013 verloren 68 duizend werknemers hun vaste baan in loondienst, omdat het bedrijf waar zij werkten failliet ging. Tweederde had medio 2015 weer een baan.

Het succesvolst waren de werknemers in de horeca en in de informatie en communicatiebranche. Van hen had bijna drie kwart na twee jaar weer een baan. Het minst succesvol waren de mensen die werkzaam waren in de financiële dienstverlening, verhuur en handel van onroerend goed. (Bron: CBS, 23 mrt. 2016)

Faillissementsfraude zwaarder gestraft

Frauderen bij faillissementen wordt harder aangepakt, de Eerste Kamer ging op 12 april 2016 akkoord gegaan met twee wetsvoorstellen daarvoor. De twee wetsvoorstellen, onderdeel van het wetgevingsprogramma Herijking Faillissementsrecht, treden naar verwachting op 1 juli 2016 in werking.

Een malafide bestuurder mag voortaan vijf jaar na zijn of haar gesjoemel geen bestuursfunctie of commissariaat meer hebben. Bovendien wordt het strafbaar als de administratie niet te achterhalen is. Oplichters ontspringen nu nogal eens de dans door die helemaal niet bij te houden. (Bron: SalarisNet, 6 apr. 2016)

Stroomschema rol OR bij faillissement

Er is nog veel onbekendheid over de vraag of de regels voor medezeggenschap ook bij een faillissement gelden. De SER publiceert daarom een stroomschema dat inzichtelijk maakt welke medezeggenschapsrechten van toepassing zijn voorafgaand aan en tijdens een faillissement. Het is bestemd voor werknemers, werkgevers en curatoren.

Wettelijke verankering stille bewindvoerder

Een meerderheid van de Tweede Kamer is voorstander van de wetswijziging die de zogenoemde stille bewindvoerder van een wettelijke basis voorziet. Zo’n beoogd curator bereidt een mogelijk faillissement voor en kan daardoor sneller handelen als het faillissement werkelijkheid wordt. De inschakeling van de stille bewindvoerder heeft als doel om schade bij klanten, werknemers en schuldeisers als gevolg van een eventueel faillissement zoveel mogelijk te beperken.

Als een bedrijf in ernstige financiële moeilijkheden verkeert, kan het de rechtbank vragen welke advocaat curator wordt, mocht het bedrijf inderdaad failliet gaan. Die persoon kan, vooruitlopend op het eventuele faillissement, al aan de slag gaan. Hij of zij wordt dan een ‘stille bewindvoerder’ genoemd. ‘Stil’ omdat zijn aanwijzing niet publiekelijk bekend wordt gemaakt, terwijl dat bij de benoeming van een bewindvoerder bij surséance van betaling of van een curator bij een faillissement wel gebeurt. De rechtbank wijst niet alleen een stille bewindvoerder aan: zij noemt ook de naam van de rechter-commissaris die bij een eventueel faillissement toezicht zal houden. Die persoon heet de ‘stille rechter-commissaris’ of ‘beoogde rechter-commissaris’. (Bron: Rechtennieuws, 14 jun. 2016)

Werknemers krijgen rol bij afwikkeling faillissement

Werknemers krijgen een rol in de voorbereiding en afwikkeling van het faillissement van hun werkgever. Nu worden een faillissement en doorstart van een bedrijf nog te vaak gebruikt om snel en goedkoop van personeel af te komen. Door de belangen van werknemers wettelijk te borgen, wordt dit voortaan voorkomen.

Het gaat om een verandering in het faillissementsrecht als een gevolg van een amendement op de Wet continuïteit ondernemingen. De Tweede en Eerste Kamer moeten de wijzigingen nog goedkeuren. (Bron: Volkskrant, 21 jun. 2016)

Faillissementen 2016

Het aantal bedrijven dat failliet gaat, blijft dalen. Ook in 2016 gingen er flink minder bedrijven failliet dan een jaar eerder, blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het CBS.

Het totaal aantal faillissementen, eenmanszaken niet meegerekend, betrof in 2016 4.396. In 2015 was dat nog 5.271. De dalende lijn werd in 2013 ingezet. Sindsdien neemt de hoeveelheid faillissementen per jaar zo’n eenvijfde af. Volgens het CBS hangt dat samen met het herstel van de economie na de crisis.

Zaak FNV tegen thuiszorgaanbieder Axxicom te complex voor kort geding

De zaak van vakbond FNV tegen thuiszorgaanbieder Axxicom is te complex om af te handelen in een kort geding. Dat bepaalde een rechter 13 september 2016, maakt de vakbond bekend. FNV Zorg & Welzijn was naar de rechter gestapt om een behoud van arbeidsvoorwaarden te regelen voor ruim tweeduizend werknemers die van het failliete TSN Thuiszorg overkwamen.
'We gaan uiteraard verder kijken hoe we de thuiszorgmedewerkers juridisch kunnen helpen”, zei CAO-onderhandelaar Sarah Dobbe van FNV na de uitspraak. “Wij blijven van mening dat het niet rechtmatig is.' Sommige thuiszorgmedewerkers verliezen met de overstap een derde van hun inkomen, terwijl ze hetzelfde werk blijven doen als voorheen. FNV vindt zo’n verslechtering van de arbeidsomstandigheden niet kunnen.

Het kort geding werd door de vakbond namens drie thuiszorgmedewerkers aangespannen. De actie geldt ook voor duizenden andere oud-medewerkers van TSN die door andere thuiszorgorganisaties zijn overgenomen. Verschillende gemeenten besloten geen huishoudelijke hulp meer af te nemen bij TSN Thuiszorg, waardoor de instelling failliet ging. (Bron: Nu, 14 sep. 2016)

Transitievergoeding vergroot risico op faillissement

De nieuwe verplichte transitievergoeding, zoals deze in de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) door minister Asscher is ingevoerd, zorgt voor meer faillissementen dan nodig. Dit stelt Turnaround Management Association Nederland (TMA).

Ondernemingen in geldnood kunnen alleen tegen zeer hoge kosten mensen ontslaan om zo meer financiële armslag te krijgen. Edwin den Boer, voorzitter van TMA Nederland: ‘Als ze dat niet doen, is faillissement het gevolg. Tot vorig jaar konden bedrijven die in financiële problemen zitten, vrijgesteld worden met bepaalde afkoopsommen. Sinds de invoering van de nieuwe wet is dit niet meer mogelijk. Dat betekent dat bedrijven die in financiële problemen verkeren, moeten reorganiseren daar. Het probleem is alleen dat ze het geld er niet voor hebben en het dus ook niet meer kunnen. Als laatste strohalm zouden bedrijven ervoor kunnen kiezen om surseance aan te vragen om toch te kunnen reorganiseren. Met als vergroot risico dat ze alsnog failliet gaan.' (Bron: CMWeb, 2 jun. 2016)

Banken veel te machtig bij faillissement

Nergens heeft in Europa heeft de bank zo'n sterke positie als in Nederland. Het gevolg is dat de banken in verhouding veel vaker aan het langste eind trekken het gaat om het verdelen van de boedel. Bekend zijn de afgelopen maanden de acties van de banken bij de faillissementen van grote retailbedrijven. Zo eisten de banken de verkoopopbrengsten van de winkels van Perry Sport op, volgens curator Toni van Hees ten onrechte die dan ook naar de rechter is gestapt.
Hoewel er geen exacte cijfers zijn, zien veel meer curatoren een trend waarbij ze vaker naar de rechter moeten stappen om de banken terug te fluiten.

Een ander veelgehoord geluid onder de curatoren is dat de afdeling bijzonder beheer bij veel banken is 'gejuridiseerd'. Het gelijk krijgen en geld terughalen, staat altijd voorop, waardoor het bedrijfsbelang soms op de achtergrond verdwijnt. Daardoor wordt er soms onnodig de stekker uit een bedrijf getrokken. (Bronnen: Financieel Dagblad en Management Team, sep. 2016)

Onbetaalde schuld bij faillissementen neemt toe

Bij de in 2015 afgewikkelde faillissementen van bedrijven en instellingen bleef een onbetaalde schuld achter van 4,4 miljard euro. Dat is ruim 14 procent meer dan in 2010. Dit meldt CBS op basis van onderzoek in opdracht van het WODC*.

In 2015 is bijna de helft van de afgewikkelde faillissementen van bedrijven en instellingen toe te schrijven aan economische oorzaken. Dat gold in 2010 voor een derde van de faillissementen. Mismanagement is daarnaast de belangrijkste oorzaak. Ruim een kwart van de faillissementen is hieraan in 2015 toe te schrijven, in 2010 was dat bijna 30 procent. (Bron: CBS, 12 dec. 2016)

* Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), Ministerie van Veiligheid en Justitie.

Vaker strafbaar gehandeld bij faillissement

Er is in 2015 vaker strafbaar gehandeld bij een beëindigd faillissement dan in 2010. Ten opzichte van dat jaar is het percentage met 5,5 procentpunt toegenomen. Dit blijkt uit onderzoek dat CBS in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WDOC) van het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft verricht naar de oorzaken en schulden van in 2015 beëindigde faillissementen.

Van waarschijnlijke strafbare en of onrechtmatige benadeling is sprake als het sterke vermoeden van de curator bestaat van paulianeus handelen*, bestuurdersaansprakelijkheid of onrechtmatig handelen, maar geen schikking, succesvolle procedure of aangifte heeft plaatsgevonden. Dit komt voor bij ruim twaalf procent van de faillissementen.

* Paulianeus handelen is een containerbegrip: diefstal en/of gebrek aan solidariteit meestal in relatie tot een faillissement. Pauliana is oorspronkelijk een begrip uit het Romeinse recht, dat is overgenomen in onze wetboeken.

Verbetering faillissementswet verhoogt overlevingskansen

Bedrijven met betalingsproblemen maken meer kans op een succesvolle reorganisatie als de rechten van schuldeisers opgeschort worden. Om het management van een bedrijf tijdig surseance aan te laten vragen, is het belangrijk dat zij zeggenschap behouden na uitstel van betaling. Dit staat in het onderzoek ‘In vier stappen naar efficiëntere faillissementswetgeving’ van het Centraal Planbureau (CPB).  

De huidige wetgeving kan volgens het CPB op vier hoofdpunten verbeterd worden.
  • In de wet moet onderscheid worden gemaakt tussen verschillende categorieën schuldeisers, waarbij voor elke categorie een verschillende afweging gemaakt kan worden over de betaling van schulden.
  • In de wet moet worden opgenomen dat het management, onder voorwaarden, grotendeels de zeggenschap houdt bij betalingsproblemen. De meeste ontwikkelde economieën hebben dit zo geregeld.
  • In de wet kan worden opgenomen dat de rechten van schuldeisers met onderpand bij een uitstel van betaling en faillissement opgeschort worden. Dit helpt een crediteurenrun te voorkomen en bevordert de kans op een succesvolle doorstart.
  • Als laatste punt kan in de wet worden opgenomen dat, om te voorkomen dat individuele schuldeisers een doorstart dwarsbomen, een dwangakkoord bij uitstel van betaling mogelijk is.

Minder personen failliet

In 2016 gingen 1 545 particulieren failliet. Het aantal persoonlijke faillissementen daalde voor het derde jaar op rij en ligt op het laagste punt sinds 2000. In vier op de tien gevallen gingen eenmanszaken bankroet.

Het aantal persoonlijke faillissementen lag in 2016 zo’n 25 procent lager dan in 2015, en 62 procent lager dan het hoogtepunt in 2013, toen nog 4 073 mensen failliet werden verklaard. Sinds dat jaar zijn de economische omstandigheden flink verbeterd.

Vooral personen zonder eenmanszaak gingen minder vaak op de fles. Faillissementen van personen beslaan iets meer dan een kwart van alle faillissementen, het grootste deel komt voor rekening van bedrijven en instellingen (exclusief eenmanszaken). (Bron: CBS, 24 jan. 2017)

Bankroet Nedstaal 'klap' voor oud-personeel

Staalproducent Nedstaal is dinsdag alsnog door de rechter failliet verklaard, nadat de fabriek onlangs zelf de deuren al had gesloten. Volgens vakbond FNV betekent het bankroet slecht nieuws voor veel oud-werknemers van het bedrijf omdat Nedstaal nog niet klaar was met het afwikkelen van alle ontslagvergoedingen.

De bond stelt dat een groot deel van de circa tweehonderd medewerkers, die recent op straat kwamen te staan, nog een vordering heeft richting Nedstaal. Dit gaat in sommige gevallen om forse bedragen, waarvoor de bond nu bij de curator zal moeten aankloppen. (Bron: ANP, 31 jan. 2017)

Inlichtingenplicht bij faillissement

Op de gefailleerde (of bij het faillissement van een rechtspersoon op de bestuurders en commissarissen) rust ex artikel 105 Fw een inlichtingenplicht jegens de rechter-commissaris, de curator of de commissie uit de schuldeisers. De gefailleerde is gehouden om alle (mondelinge en/of schriftelijke) informatie te verschaffen die nodig is voor een goede, rechtvaardige afwikkeling van het faillissement.

Er wordt een pro-actieve houding van de gefailleerde verwacht. Zo dient hij uit eigen beweging inlichtingen te verschaffen, onverschillig uit welke hoofde de failliet de informatie heeft verkregen. Daarnaast is het overleggen van de administratie aan de curator een essentieel onderdeel van de inlichtingenplicht. Een gefailleerde moet alle relevante gegevensdragers als computers, laptops een harde schijf, met middelen om deze leesbaar te maken, aan de curator overdragen.

Wat kan er gebeuren als niet wordt voldaan aan de inlichtingenplicht? De schending van de inlichtingenplicht is op grond van artikel 194 Sreen strafbaar feit. Daarnaast heeft de wetgever de rechter-commissaris, de curator en de commissie uit de schuldeisers een verstrekkend dwangmiddel gegeven tegen plichtsverzuim van de gefailleerde. Zij kunnen ex artikel 87 Fw verzoeken de gefailleerde in gerechtelijk bewaring te laten stellen. Het betreft alsdan een gijzeling die ertoe dient om van de gefailleerde inlichtingen te verkrijgen.

Sinds 1 juli 2016 heeft de curator bij schending van de informatieplicht door de bestuurder van een failliet ook de mogelijkheid om de rechtbank te verzoeken een bestuursverbod op te leggen aan de bestuurder. De bestuurder moet ex artikel 106a lid 1 sub c Fw in ernstige mate tekortgeschoten hebben in de nakoming van zijn informatie- en medewerkingsverplichtingen jegens de curator. (Bron: vandiepenhaarlem.nl)

NB: Minister Blok heeft de inlichtingenplicht bij faillissementen vastgelegd in de nieuwe Wet versterking positie curator (2017). Failliete ondernemers (en hun accountants) moeten hen gevraagd en ongevraagd op de hoogte stellen van feiten waarvan zij weten dat die van belang zijn voor de afwikkeling van het faillissement. Het lijkt dat deze nieuwe wet weinig toevoegt aan al langer bestaande verorderingen.

Faillissementen 2017

Het aantal bedrijven dat gedwongen de deuren moet sluiten vanwege een faillissement daalt hard. In 2017 werden 3290 bedrijven en instellingen failliet verklaard. Ter vergelijking, tijdens de crisis in 2013 gingen meer dan 8000 zaken failliet.

Deze eeuw is het aantal faillissementen nog niet zo laag geweest. Het gaat beter met de economie en daardoor houden bedrijven makkelijker het hoofd boven water. Als de trend doorzet, komt het aantal faillissementen dit jaar nog lager uit.

Retentierecht verdwijnt met nieuwe faillissementswet

Op 21 maart 2017 heeft de Eerste Kamer ingestemd met een wijziging van de faillissementswet die de positie van de curator versterkt. Deze wetswijziging, die op 1 juli van kracht wordt, heeft een aantal gevolgen voor de accountant.

De curator krijgt toegang tot de (online-)administratie en alle administratieve bescheiden van de gefailleerde die de accountant onder zich heeft. Dit geldt zowel voor het samenstellings- als het controledossier. De nieuwe wetgeving is van toepassing op faillissementen die na 1 juli a.s. worden uitgesproken.

De NBA onderschrijft het versterken van de positie van de curator, maar heeft aandacht gevraagd voor de werkzaamheden van derden. De NBA heeft er bij de minister en Kamerleden tevergeefs op aangedrongen het retentierecht1 van de accountant in stand te laten. De wetgever heeft echter anders beslist. De accountant mag weliswaar aan de curator een redelijke vergoeding vragen. Maar als de boedel geen of onvoldoende middelen heeft, moet de accountant de gegevens om niet verstrekken. (Bron: NBA, 30 mrt. 2017)

1 Het retentierecht is het recht van een schuldeiser om een goed dat hij onder zich heeft niet af te geven aan de schuldenaar zolang zijn prestatie of inspanning niet is betaald.

BTW-teruggaaf bij achteraf opgemaakte facturen

Een ondernemer die achteraf factureerde aan een failliet verklaarde ondernemer heeft recht op teruggave van BTW wegens oninbaarheid van zijn vorderingen. Dat heeft het Hof Den Haag beslist.

Het hof verklaarde het verzoek ontvankelijk, omdat het recht op teruggaaf niet eerder ontstond dan op het tijdstip dat de curator belanghebbende liet weten dat er niks meer te halen viel voor concurrente schuldeisers. Het beroep van de leasemaatschappij is door het Hof gegrond verklaard. De inspecteur moest een BTW-bedrag van € 66.667 terugbetalen aan belanghebbende. (Bron: Accountancyvanmorgen, 4 mei 2017)

OR heeft adviesrecht bij doorstart bedrijf

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het adviesrecht van de ondernemingsraad ook geldt in faillissementssituaties. Daarmee heeft de Hoge Raad een eerdere beschikking van de Ondernemingskamer vernietigd. Vakbonden FNV en CNV spreken van een ‘historische uitspraak’.

De Ondernemingskamer oordeelde eerder dat de curator van de in december 2015 failliet verklaarde drogisterijketen DA Retailgroep geen advies hoefde te vragen aan de ondernemingsgraad. FNV en CNV gingen daarop namens de OR van DA in cassatie bij de Hoge Raad.

Binnen een dag na het faillissement van de DA Retailgroep werd duidelijk dat de keten een doorstart kon maken, waarbij tweederde van het personeel behouden kon blijven. Er gingen tientallen banen verloren.

De curator vroeg de or daarbij niet vooraf om advies. Dat had volgens de OR op grond van artikel 25 WOR wel gemoeten. Ook in een situatie van faillissement gelden de in de WOR verankerde bevoegdheden van de OR. Dat door de curator snel gehandeld moest worden doet daar niets aan af, zo stelde de OR. De OR en de vakbonden hebben daarin met de uitspraak van de Hoge Raad gelijk gekregen. (Bron: OR informatie, 2 jun. 2017)

Coulanceregeling

Begrip

Hiervan is sprake wanneer een verzekeraar een schade vergoedt zonder hiertoe op grond van de polisvoorwaarden verplicht te zijn. 

Voorbeelden: Wanneer bepaalde contracten met zorgverleners (denk aan afspraken met apotheken of ziekenhuizen) in de zorgverzekering nog niet tot overeenstemming zijn gekomen, kan de term coulance worden genoemd. Maar het kan ook de vergoeding van een importeur-dealer betreffen voor reparaties die buiten de fabrieksgarantie vallen of een of meerdere banken die na faillissement nog verplichtingen blijken te hebben, zie onder.

Persbericht 14 juni 2017

De Nederlandsche Bank (DNB) is op 22 maart 2017 begonnen met de uitvoering van de coulanceregeling van de minister van Financiën voor consumenten die in het verleden aanspraak hebben gemaakt op het depositogarantiestelsel. Een deel van de voormalige klanten van DSB, Icesave, Indover en Van der Hoop komt in aanmerking voor aanvullende wettelijke rente over hun uitkering.

Zij kunnen hiervoor een aanvraag doen bij DNB tot uiterlijk 22 juni a.s. DNB heeft nog zo’n 750.000 euro in kas voor deze deposanten. (Bron: DNB, 14 jun. 2017)

Opbrengst faillissement moet omhoog

De huidige, verouderde faillissementsprocedure krijgt een modern jasje; dit met als doel faillissementen sneller, transparanter en makkelijker af te wikkelen. Zo kan er straks beter gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden om digitaal te werken. Ook krijgen curator en rechter-commissaris meer ruimte om maatwerk te leveren. Bovendien wordt het insolventieregister verbeterd. Dat is de kern van een wetsvoorstel van minister Blok (Veiligheid en Justitie) dat bij de Tweede Kamer is ingediend.

De nieuwe regeling draagt bij aan hogere opbrengsten van een faillissementsprocedure en beperkt de maatschappelijke kosten die uit een faillissement voortvloeien. Dat is van belang, omdat uitbetaling uit een faillissementsboedel voor crediteuren vaak zeer beperkt is en regelmatig lang op zich laat wachten. Elke maatregel die de procedure sneller en efficiënter kan maken, levert de betrokken partijen dus veel op. Het wetsvoorstel is onderdeel van het wetgevingsprogramma Herijking faillissementsrecht. (Bron en meer: Nieuwsbank, 15 jun. 2017)

Flitsfaillissement wordt verboden

De hoogste Europese rechter heeft een streep gezet door het Nederlandse flitsfaillissement. Werknemers die hierdoor op straat zijn komen te staan, kunnen als gevolg van deze uitspraak hun oude baan opeisen. Bedrijven die zijn doorgestart na een flitsfaillissement zijn kinderopvang Estro, kledingketen McGregor, garnalenkwekerij Heiploeg, reisorganisatie Neckermann, lingerieontwerpster Marlies Dekker, de Schoenenreus, champignonkwekerij Prime Champ en de Free Record Shop.

De zaak was aanhangig gemaakt door vier medewerksters van kinderopvang Estro, dat in 2014 failliet ging. Een maand later ging de kinderopvang verder onder de naam Smallsteps. Meer dan 1.000 van de 3.600 werknemers kwamen op straat te staan.

Anders dan bij een gewoon faillissement wordt bij een flitsfaillissement al vooraf een doorstart voorbereid waardoor de onderneming zo veel mogelijk zijn eigen belangen probeert veilig te stellen. Flitsfaillissementen, ook pre-packs genoemd, liggen daardoor al langer onder vuur. Het voordeel is dat bedrijven, vaak in afgeslankte vorm, snel verder kunnen. Nadeel is dat schuldeisers en personeel zich benadeeld voelen. Leveranciers blijven zitten met openstaande rekeningen. (Bron: Volkskrant, 22 jun. 2017)

Ook bij faillissement blijft advies OR behouden 

Het faillissement van een onderneming maakt geen einde aan het adviesrecht van de ondernemingsraad. Dat zegt de Hoge Raad, die hiermee een eerdere uitspraak van de Ondernemingskamer over het faillissement van drogisterijketen DA Retailgroep vernietigt. 

De Ondernemingskamer oordeelde dat het adviesrecht van de OR alleen geldt in een 'normale' situatie, en niet bij faillissement. De OK gaf de curator ook gelijk in diens stelling dat er bij een faillissement geen onderneming meer is, en dus ook geen OR. 

De Hoge Raad stemde anders. De WOR blijft bij faillissement gewoon van kracht. De enige uitzondering daarop is dat het adviesrecht van de OR niet geldt voor handelingen die de curator verricht ter liquidatie van de onderneming, zoals de verkoop van goederen en het ontslaan van personeel. Lees haar beslissing d.d. 2 juni 2017.  

EU-Hof kraakt flitsfaillissement

Werknemers van een bedrijf dat via een zogenoemd flitsfaillissement een doorstart maakt, hebben net zo goed recht op bescherming als het personeel van een onderneming die op een normale manier wordt overgenomen. Dat heeft het Europees Hof van Justitie in augustus 2017 bepaald.

Volgens de Europese richtlijnen voor de overgang van een onderneming gaan de werknemers met al hun rechten en verplichtingen mee. De enige uitzondering op deze regel is als er sprake is van een faillissement. Het Europees Hof oordeelt nu dat deze uitzondering alleen gemaakt mag worden voor faillissementen die gericht zijn op liquidatie van het vermogen.
Als het faillissement gericht is op voortzetting van de onderneming, zoals het geval is bij flitsfaillissementen, ook wel ‘pre-pack faillissementen’ genoemd, blijft de regeling voor overgang van onderneming wel van toepassing.

FNV bejubelde de uitslag. Vicevoorzitter Kitty de Jong zegt in een reactie: ‘Dankzij deze uitspraak is het flits-faillissement niet langer een reorganisatiemiddel om op goedkope wijze van personeel en arbeidsvoorwaarden af te komen. Tot vandaag had personeel nergens recht op bij een faillissement. (Bron: Elsevier Weekblad e.a.)

Drukkerijen hebben het zwaar

Drukkerijen hebben het de afgelopen jaren erg zwaar. De oorzaak hiervan is de digitaliserende samenleving. Internet speelt een steeds grotere rol waardoor de vraag naar drukwerk drastisch aan het afnemen is. De afgelopen acht jaar zijn er al 875 bedrijven geweest die noodgedwongen moesten stoppen.

De 3585 bedrijven die nu nog over zijn hebben het zwaar. Dit heeft voornamelijk te maken met een overcapaciteit van drukpersen. Deze overcapaciteit is op zich al een probleem, maar daarbij is de digitalisering nog steeds in volle gang. Mensen kopen en lezen steeds meer online, zoals kranten, tijdschriften en boeken. Hierdoor blijven deze grote en snel afschrijvende machines vrijwel ongebruikt staan. (Bron: Brisk, 11 aug. 2017)

Faillissementen 2018

Afgelopen jaar 2018 zijn 3.144 bedrijven en instellingen (exclusief eenmanszaken) failliet verklaard. Dat is het laagste aantal van deze eeuw.

Net als in voorgaande jaren zijn de meeste faillissementen van bedrijven en instellingen uitgesproken in de handel, namelijk 687. In de groothandel waren er 320 faillissementen, in de detailhandel 304 en in de autohandel 63. Het aantal faillissementen in de handel daalde in 2018 nauwelijks, namelijk met 6. In de horeca nam het aantal faillissementen toe van 185 in 2017 naar 210 in 2018. (Bronnen: CBS en Blik Op Nieuws, 11 jan. 2019) 

Is non-concurrentiebeding bij doorstart onderneming mogelijk?

Vanwege het faillissement zegt de curator de arbeidsovereenkomsten met het personeel doorgaans op grond van artikel 40 Faillissementwet op. Hoewel het personeel tijdens de opzegtermijn (van doorgaans zes weken) nog gehouden kan worden werkzaamheden voor de gefailleerde vennootschap te verrichten, zijn zij in beginsel vrij om een nieuwe arbeidsovereenkomst bij een andere partij aan te gaan.

Dit kan anders zijn wanneer in de arbeidsovereenkomsten van het personeel een concurrentiebeding is opgenomen. Een beginsel van faillissementsrecht is namelijk dat bestaande contracten niet worden ‘geraakt’ door de faillietverklaring van een van de partijen.

Uit uitspraken van de lagere rechtspraak blijkt dat concurrentiebeding onder omstandigheden mogelijk is. Uitgangspunt daarbij is dat de curator een werknemer slechts aan een concurrentiebeding kan houden indien hij daartoe een zwaarwegend belang heeft. (Bron: Dirkzwager, 29 mrt. 2018)

Steun in Eerste Kamer voor vernieuwde faillissementsprocedure

De Eerste Kamer heeft vandaag een wetsvoorstel aangenomen waardoor faillissementen makkelijker kunnen worden afgewikkeld. Minister Dekker (voor Rechtsbescherming): ‘De vernieuwde faillissementsprocedure sluit aan bij deze tijd. Zo kan er straks beter gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden om digitaal te werken. Dit beperkt de maatschappelijke kosten die uit een faillissement voortvloeien.’ 

Ook krijgen curator en rechter-commissaris meer ruimte om maatwerk te leveren. Bovendien wordt het insolventieregister verbeterd. Elke maatregel die de procedure sneller en efficiënter kan maken, levert de betrokken partijen veel op.
 
Op dit moment moeten consumenten en ondernemers soms met de rechtbank bellen om te controleren of een bedrijf failliet is. Als zij straks een snelle en eenvoudige toegang hebben tot het register van faillietverklaringen kunnen onnodige verliezen worden voorkomen. Bijvoorbeeld in de situatie dat iemand niet weet dat een bedrijf failliet is en toch vooruitbetaalt. (Bron: Rijksoverheid, 26 jun. 2018)

Onlinevakantieboeker beter beschermd

Mensen die online hun vakantie boeken zijn voortaan in meer gevallen beschermd tegen een faillissement van hun reisaanbieder. Bij pakketreizen was je altijd al beschermd tegen zo'n bankroet, maar met ingang van 1 juli gaat dit ook op als je zelf je eigen reispakket samenstelt. Het gaat om een vernieuwde Europese regeling.

Vaak wordt in een onlineboeking bij een partij niet alleen een vlucht maar ook een accommodatie of een huurauto meegenomen. Belangrijk uitgangspunt is dat een consument die op één website of op gekoppelde websites verschillende reisonderdelen kiest, kan profiteren van de rechten van een pakketreis, reageert de ANWB.

In Nederland houdt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) hier toezicht op. Reisaanbieders kunnen zelf kiezen hoe zij hun garantiestelling regelen. Dit kan bijvoorbeeld collectief via een reisgarantiefonds. (Bron: Europa.Nu, 2 jul. 2018)

Nederland tien jaar na de val van Lehman Brothers

Op 15 september 2008 ging de Amerikaanse bank Lehman Brothers ten onder. Het faillissement wordt wel gezien als de start van de wereldwijde kredietcrisis, die kort daarna omsloeg in een algehele economische crisis. In ons land kromp de economie in 2009 zeer sterk, net als in veel andere landen. Na een herstelperiode volgde een terugval in 2012 en 2013, de zogeheten ‘dubbele dip’. Tegenwoordig wordt de hele periode van economische neergang na de val van Lehman Brothers ook wel simpelweg aangeduid met ‘de crisis’.

Voor een aantal zaken is het herstel In Nederland nog niet volledig. Zo is de overheidsschuld nog altijd beduidend hoger dan voor de crisis en is de woningproductie een stuk lager. De arbeidsmarkt doet er lang over om terug te komen op het niveau van vóór de crisis. Zo is de omvang van de werkloosheid nog altijd iets groter dan vóór de crisis, de arbeidsparticipatie iets lager en de werkgelegenheid in de industrie, bouw en financiële dienstverlening zelfs een stuk lager dan vóór de crisis. Ook de spanning op de arbeidsmarkt is nog altijd iets lager. Verder is het aantal mensen met een bijstandsuitkering beduidend groter dan vóór de crisis. (Bron: CBS, 13 sep. 2018)

Hoe kunnen ziekenhuizen failliet gaan?

Vorige week gingen de MC IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis failliet. Hoe kunnen ziekenhuizen failliet gaan? Staan er meer ziekenhuizen op omvallen? En moeten we de ziekenhuiszorg anders regelen? 

Jos Blank, directeur IPSE Studies en hoogleraar geeft aan dat het bij de failliete ziekenhuizen is misgegaan aan de inkomstenkant. ‘Dat is een proces dat al een paar decennia aan de gang is. In de praktijk blijkt dat kleinere ziekenhuizen het onderspit delven in de onderhandelingen over de tarieven die ze mogen rekenen voor patiënten. Genoeg economen in dit land hebben hier 10 tot 15 jaar geleden al voor gewaarschuwd’, zegt Blank.

Volgens Blank ervaren mensen het als een serieuze tekortkoming als er geen ziekenhuis in de buurt is. ‘Uit onderzoek blijkt dat als een ziekenhuis ver weg is, dat mensen minder snel geneigd zijn om naar dat ziekenhuis te gaan. Ze stellen dan de zorgvraag uit of leggen het neer bij een verkeerde zorgaanbieder. Met alle gevolgen voor de lange termijn van dien.’ (Bron: CAOP, 5 nov. 2018)

Rechter wijst faillissement SecurCash af

De rechtbank in Den Haag heeft op 3 januari 2019 het faillissement afgewezen dat geldtransporteur SecurCash een dag eerder aanvroeg. Volgens de rechter heeft het bedrijf “voldoende liquide middelen” om schuldeisers af te betalen, lees de jurisprudentie.

De rechtbank stelde dat het bedrijf het faillissement niet om de juiste redenen heeft aangevraagd. De rechter zei de indruk te hebben dat SecurCash met het faillissement op een gemakkelijke manier van langetermijnovereenkomsten af wil komen. Dit zou onder andere gaan om de contracten van vaste werknemers. (Bron: NRC, 3 jan. 2019

Faillissementen 2019

Het aantal failliet verklaarde bedrijven is afgenomen. Er zijn in februari 32 bedrijven minder failliet verklaard dan in januari, meldt het CBS. In januari daalde het aantal faillissementen met 45.  

De handel behoort tot de bedrijfstakken met de meeste bedrijven. Relatief gezien werden er in februari de meeste faillissementen uitgesproken in de bedrijfstak vervoer en opslag. (Bron: CBS, 12 mrt. 2019)

Misbruik van faillissementsrecht: bestuurders privé aansprakelijk

Kan er sprake zijn van misbruik van recht, indien een bedrijf het eigen faillissement aanvraagt? Vorig jaar wees de rechtbank Rotterdam een verzoek tot faillietverklaring af, omdat op voorhand duidelijk was dat sprake was van een lege boedel. En in een onlangs gepubliceerd arrest van het gerechtshof te Arnhem gaat het om een bedrijf dat op eigen aangifte failliet is verklaard, waardoor een zieke werknemer arbeidsrechtelijke bescherming werd onthouden. In hoger beroep werden de bestuurders van het failliete bedrijf in privé aansprakelijk geoordeeld.  (Bron en meer: CM, 13 feb. 2019)


Redactie: Wordt komende periode ongetwijfeld vervolgd. 

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Exit-regeling    Gedeeltelijk ontslag