Waarom doen we nog steeds hysterisch over onze staatsschuld?

Opinie  |  vr 30 jan 2026  |  Bron: HR-kiosk & NOS  |  Auteur: Andries Bongers  |  Trefwoorden: Staatsschuld, Begrotingstekort, Algemene Rekenkamer, Regeerakkoord, Stabiliteitspact


Anderhalf jaar geleden schreef ik daar ook al over. Is er sindsdien iets verandert? 
Nee, de angst om onze staatsschuld iets te verhogen, waarbij we nog ruim binnen de grenzen van het Stabiliteitspact blijven is nog steeds aanwezig.
We staan voor hele grote investeringen, vooral omdat we dat op die projecten tientallen jaren hebben nagelaten. Het zijn dus een inhaalacties en daarbij zijn het eenmalige investeringen, die op lange termijn financieel kunnen worden uitgesmeerd.

Wat houdt het Stabiliteitspact in?

De EU-landen hebben in 1997 afgesproken dat de staatsschuld niet hoger mag zijn dan 60% van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
En het begrotings- financieringstekort mag jaarlijks niet hoger zijn dan 3% van het BBP. En daar zitten we al jaren ruim onder/binnen.
Laten we eerst de staatsschuld en het begrotingstekort afzetten tegenover de actuele cijfers eind 2025
 

	Bedrag in miljard Euro	Percentage
Staatsschuld	492	37,27%
BBP	1.320
Begrotingstekort		1,90%
Stabiliteitspact schuld		< 60%
Begrotingstekort		< 3%

 

Regeerakkoord

In het voorlopige regeerakkoord is het vooral de VVD (Heinen) die krampachtig vasthoudt aan het uitgangspunt dat de staatsschuld niet boven de 2% mag uitkomen, terwijl het Stabiliteitspact uitgaat van 3%.
Overigens D66 en het CDA overwegen om de schuld juist wel te verhogen. En waarom niet?
Nederland heeft een relatief lage staatsschuld t.o.v. andere landen en de gemaakte afspraken in 1997

We moeten nu grote investeringen doen voor de lange termijn

Wij niet de reguliere boekhoudregels hanteren, waarvoor ik in het verleden meerdere diploma’s heb gehaald.
Over punt 3 heb ik meerdere keren geschreven en een discussie gevoerd met het CBS.
Wat zijn de boekhoudkundige regels binnen een commercieel bedrijf bij het vaststellen van een schuld of vermogen.
Laten we het vermogen nog maar buiten beschouwing laten, want Nederland is zeer vermogend en ons alleen tot de financiële schuld bepalen..
Definitie: de schuld is een optelsom van alle schulden c.q. verplichtingen op korte en lange termijn minus de vorderingen op korte en lange termijn.

Pensioenvermogen

Nederland heeft een unieke positie niet alleen in Europa, maar ook in de wereld met een Pensioenvermogen van 2.000 miljard euro (pensioenfondsen en verzekeraars samen). Op dit vermogen zit een belastingclaim van gemiddeld 30% (pensioen komt boven op de AOW) = 600 miljard. Dus ruim meer dan de staatsschuld.
We kunnen over dat vermogen natuurlijk de contante waarde berekenen over een gemiddelde looptijd van 20 jaar, maar dan moeten we ook de rendementen van dat vermogen meetellen. Dus laten we het maar eenvoudig houden op die 600 miljard. Ergo Nederland heeft helemaal geen staatsschuld.  Vermoedelijk zit hier een tactische reden achter om niet nog meer aan de EU te moeten afdragen?
Het gaat er niet om dat we met geld gaan smijten, maar zowel voor de noodzakelijke investeringen in Defensie, Woningbouw. Dijkverzwaring, Wegenbouw, Bruggen en Tunnels, miljarden opzij zetten.
Hiermee  voorkomen we dat we onnodig gaan bezuinigen op Onderwijs en Zorg en Ouderen en vooral de Overheid zelf.

Smijten met geld?

Maar N.B. vooral in deze sectoren kunnen we best meer zorgvuldig met geld omgaan en deze branches laten runnen als commerciële instellingen met duidelijke financiële doelstellingen. De Algemene Rekenkamer meldt ieder jaar onrechtmatigheden en overschrijdingen van budgets bij diverse diensten, zonder dat de Tweede Kamer daar echt aandacht aan besteed.

Mijn visie als oud-boekhouder is: Wanneer het nodig is: investeer dan ruim, zonder onnodig te gaan bezuinigen, maar blijf wel zorgvuldig


D66 en CDA overwegen schuld te verhogen voor investeringen, CPB vindt dat onverstandig. Hoezo? | HR-kiosk.nl

Bewust worden Nederland armer gehouden dan we feitelijk zijn | HR-kiosk.nl

Waarom doen we zo hysterisch en krampachtig over onze staatsschuld? | HR-kiosk.nl
 
Lees meer