Controleer pensioengegevens van deelnemers regelmatig!
Het gebeurt regelmatig dat in de berekening van pensioenaanspraken- en uitkeringen fouten worden gemaakt door een pensioenuitvoerder. Het gebeurt ook regelmatig dat dit pas wordt ontdekt als het pensioen al tot uitkering komt. Dit leidt dan tot de vraag of te veel uitgekeerde pensioen terugbetaald moet worden. Een dergelijke terugbetaling kan de nodige financiële consequenties hebben. Om die reden is het van belang om periodiek de pensioengegevens van deelnemers te controleren. Daarmee kan in ieder geval voorkomen worden dat een pensioenuitvoerder met foutieve gegevens rekent.
Lijn in de jurisprudentie
Hoe wordt met dergelijke terugvorderingen omgegaan in de jurisprudentie? In rechtspraak is het uitgangspunt dat terugvordering in principe niet is toegestaan, omdat pensioen bedoeld is om te voorzien in het levensonderhoud. Rechtbank Amsterdam oordeelde hier jaren geleden al als volgt over
1:
“De vraag of eiseres ook gehouden is het teveel aan ouderdomspensioen terug te betalen, wordt daarentegen ontkennend beantwoord. Daarbij heeft tot uitgangspunt te gelden dat pensioenuitkeringen, gelet op de aard daarvan, bedoeld zijn om maandelijks in haar levensonderhoud te voorzien. Slechts in bijzondere omstandigheden is er aanleiding om van eiseres te verlangen dat zij deze inmiddels uitgegeven bedragen aan SPW terug moet betalen, waarbij het toetsingskader vergelijkbaar wordt geacht aan de situatie waarbij ter beoordeling is of te veel ontvangen alimentatie moet worden terugbetaald. Daarbij dient de rechter die beslist op een verzoek tot wijziging van een vastgestelde bijdrage in het levensonderhoud – aldus de vaste jurisprudentie van de Hoge Raad – in het algemeen een behoedzaam gebruik maken van zijn bevoegdheid de wijziging te laten ingaan op een vóór zijn uitspraak gelegen datum, in het bijzonder indien dit ingrijpende gevolgen kan hebben voor de onderhoudingsgerechtigde in verband met een daardoor in het leven geroepen verplichting tot terugbetaling van hetgeen in de daaraan voorafgaande periode in feite is betaald of verhaald.”
Dit kan anders zijn als het voor de deelnemer kenbaar had kunnen c.q. moeten zijn dat het pensioen foutief was berekend.
2 Uit de jurisprudentie kan ook herleid worden dat de meeste pensioenfondsen een beleid hanteren dat te veel uitbetaald pensioen niet teruggevorderd wordt, als sprake is van een fout aan de zijde van het pensioenfonds.
Recent voorbeeld jurisprudentie
Een voorbeeld uit de recente jurisprudentie zoomt verder in op deze problematiek
3.
Wat was er aan de hand?
Feiten en omstandigheden
In de periode november 2023 tot en met mei 2024 keert Pensioenfonds Zorg en Welzijn (
PFZW) een WGA-Hiaatpensioen uit aan een deelneemster. Op dit pensioen had de
deelneemster geen recht. De deelneemster heeft een klein deel terugbetaald.
PFZW wil dat het volledige bedrag wordt terugbetaald. Het pensioenreglement stelt dat een ten onrechte ontvangen pensioen terugbetaald moet worden als het onmiskenbaar duidelijk was of had kunnen zijn dat er geen recht op dat pensioen bestond. De vraag is dus of hiervan sprake was. De kantonrechter heeft bij een tussenvonnis de deelneemster gevraagd om bepaalde informatie te verstrekken over haar arbeidsongeschiktheid en haar dienstverband bij Stichting Haspel, de ziektemelding tijdens dit dienstverband en hoe dit aan het UWV is doorgegeven en tot slot de beëindiging van het dienstverband. Hiertoe is de deelneemster overgegaan.
Oordeel rechtbank
Uit deze informatie is gebleven dat na afloop van het dienstverband het totale inkomen van de deelneemster steeg. Dit was het gevolg van het toegekende WGA-Hiaatpensioen. Een stijging van het inkomen na uitdiensttreding is uiteraard bijzonder. Dit had de deelneemster moeten beseffen. Daarnaast heeft de deelneemster haar volledige arbeidsongeschiktheid niet correct doorgegeven aan het UWV. Had zij dit wel op de correcte wijze gedaan, dan was eerder haar juiste WIA-uitkering zijn toegekend. Ook was dan eerder bekend geweest dat ze geen recht had op een WGA-Hiaatpensioen van
PFZW.
PFZW is dus van mening dat zij heeft aangetoond dat het deelneemster onmiskenbaar duidelijk was of had kunnen zijn dat ze dat pensioen ten onrechte kreeg. De kantonrechter gaat hierin niet mee.
Het wettelijk systeem van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen is complex. Er zijn verschillende soorten uitkeringen met verschillende uitkeringspercentages. Ook de mate van arbeidsongeschiktheid kan tussentijds worden bijgesteld. Deelneemster was al vanaf 2014 arbeidsongeschikt en nog deels werkzaam, wat ook was toegestaan.
PFZW kent een koppeling met het UWV. Wijzigingen bij het UWV leiden dus ook tot een wijziging bij
PFZW. Daarop heeft de deelneemster geen invloed. Eerdere wijzigingen in de arbeidsongeschiktheid van deelneemster hebben ook niet tot problemen tussen
PFZW en deelneemster geleid. Deelneemster hoefde hiermee dan ook geen rekening te houden. De rechtbank oordeelt dan ook dat
PFZW in casu niet heeft aangetoond dat het onmiskenbaar was of moet zijn geweest voor deelneemster dat zij het pensioen ten onrechte ontving.
PFZW is dus niet gerechtigd het bedrag terug te vorderen.
Conclusie
In dit geval komt deelneemster goed weg. Het pensioenfonds kan het te veel betaalde pensioen niet terugvorderen. Een dergelijke discussie had echter voorkomen kunnen worden als deelneemster de juiste formulieren/gegevens bij het UWV zou hebben aangeleverd. Het is dus van groot belang om aan de pensioenuitvoerder, maar ook aan het UWV, verstrekte informatie en geadministreerde gegevens goed te controleren. Daarmee kunnen latere discussies voorkomen worden. Hier ligt ook een taak voor de werkgever. Controleer dus regelmatig de gegevens bij de pensioenuitvoerder. Wijs de werknemer op het belang van juiste communicatie richting het UWV. Dit kan veel problemen voorkomen.
1 Rechtbank Amsterdam, 12 m2i 2014, ECLI : NL : RBAMS : 2014 : 2752
2 Rechtbank Midden-Nederland, 8 april 2015, ECLI : NL : RBMNE : 2015 : 2292
3 Rechtbank Midden-Nederland, 2 september 2026, ECLI : NL : RBME : 2026 : 6008
