Sollicitanten voldoen geregeld niet aan functie-eisen – werkgevers leiden nieuwe werknemers nu maar zelf op

Opinie  |  ma 23 feb 2026  |  Bron: HR-kiosk & UWV  |  Auteur: Andries Bongers  |  Trefwoorden: Karakter, Human Resources Management, Stageplaats, Carrièrepad, Vaardigheden, Werkervaring, Ervaring, Stageplek



Deze kop klinkt (voor mij) eigenlijk als: We zijn nu wel (met tegenzin) gedwongen om werknemers zelf op te leiden, waarbij niet gedacht wordt, dat gemakzucht van de afgelopen jaren geleid heeft tot hopeloze en teleurstellende recruitmentprocessen.

Hoe ervaren werkgevers de huidige marktsituatie?

1. Iets minder moeite. Diverse onderzoeken geven aan dat werkgevers iets minder moeite hebben om personeel te vinden, maar nog altijd is 45% van de vacatures moeilijk te vervullen.
2. Sollicitanten missen ervaring.Volgens hen missen sollicitanten vaak de juiste vaardigheden, kennis of ervaring.Door de aanhoudende krapte neemt 52% van de werkgevers met recente vacatures vaker mensen aan die nog moeten worden opgeleid. Dat blijkt uit een onderzoek van het UWV onder 3.550 werkgevers in het najaar van 2025.
3. Kandidaten missen vooral de juiste vaardigheden (64%), vakkennis (59%) of werkervaring (55%). Daarom kiezen werkgevers er steeds vaker voor om mensen zelf op te leiden. Van de werkgevers met recente vacatures neemt 52% vanwege de krapte vaker kandidaten aan die nog scholing nodig hebben.
4. Moeilijk vervulbaar. Gemiddeld is 45% van de vacatures volgens werkgevers moeilijk vervulbaar. In 2023 en 2024 lag dat aandeel nog op 53%. Volgens Erica Maurits, arbeidsmarktadviseur bij het UWV, is de arbeidsmarkt minder gespannen dan enkele jaren geleden, maar van echte ontspanning is geen sprake.
5. Krapte. Iets meer dan de helft van de werkgevers zegt nog last te hebben van krapte – vrijwel evenveel als vorig jaar. Vooral in de bouw, zorg en industrie zijn de tekorten groot. Vacatures voor technische functies en beroepen in zorg en welzijn blijken het lastigst te vervullen.
6. Salariseisen spelen rol. Bij 36% van de werkgevers met moeilijk vervulbare vacatures spelen salariseisen een rol. Uit eerder onderzoek onder werkzoekenden blijkt dat salaris – naast een goede werksfeer en fijne collega’s – een van de belangrijkste baancriteria is. Van de werkgevers die te maken hebben met hoge salariseisen biedt 59% inmiddels betere arbeidsvoorwaarden om kandidaten tegemoet te komen.
7. Blijven investeren in ontwikkeling. In meerdere sectoren blijft het naar verwachting lastig om voldoende personeel te vinden. Grote maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, defensie-uitbreiding en de groeiende zorgvraag, vergroten de vraag naar arbeid.
8. Tekort aan vaardigheden, inzet op scholing. Werkgevers krijgen vaak te weinig reacties: 87% noemt dit als belangrijke oorzaak van wervingsproblemen. Daarnaast voldoen sollicitanten volgens hen geregeld niet aan de functie-eisen. Kandidaten missen vooral de juiste vaardigheden (64%), vakkennis (59%) of werkervaring (55%). Daarom kiezen werkgevers er steeds vaker voor om mensen zelf op te leiden. Van de werkgevers met recente vacatures neemt 52% vanwege de krapte vaker kandidaten aan die nog scholing nodig hebben.
9. Scholing blijkt een kansrijke oplossing: ook werkzoekenden staan hier voor open. Ruim een derde van de WW-gerechtigden is bereid een opleiding te volgen naast een nieuwe baan als dit hun kansen vergroot.

Is HR een moeilijk woord voor gewoon Personeelszaken?

Wat doet HR c.q. het management aan resourcemanagement? Wanneer ontstaat er een vacature? Wie is daar intern al voor opgeleid? Wie zitten er op de reservebank?
Hoe staat het met loopbaanontwikkeling en carrièrepaden? Lees ook: Waarom het personeelstekort minder met aantallen te maken heeft 

Recruitment met wervende boodschap

Laten we de situatie van de markt maar accepteren en maak van de sollicitatie een wervende boodschap.

“Wij zoeken een ambitieuze medewerker, die opgeleid wil worden tot “specialist”.

Maar zorg er dan wel voor dat de nieuwe medewerker een “buddy” krijgt die verantwoordelijk is voor de opleiding, maar ook alle anderen dienen voor ondersteuning/support aanspreekbaar te zijn en verantwoordelijk.  

Ieder bedrijf heeft zijn unieke werkomstandigheden

Een sollicitant zal vrijwel nooit voldoen aan de eisen, die worden gesteld. Feitelijk is het niet meer dan een tekst die beschrijft hoe je vindt dat een sollicitant, na een serieuze inwerkperiode  zich manifesteert.
Natuurlijk moet het wel gaan om basiskennis, maar de ervaring moet de nieuwe werknemer onder enthousiaste begeleiding meestal in de praktijk opdoen.

Maak een uitdagend carrièrepad.

En let bij de aanname of de sollicitant naast de basiskennis vooral het karakter heeft dat bij de organisatie past.
Niet de diploma’s of de titels, maar het karakter is de basis voor een toekomstige succes van de werknemer en werkgever.
Waar is het bekende “leerlingenstelsel” gebleven?

Stageplaatsen

Een stageplek aanbieden met een gerichte opdracht is een prima sollicitatieproces. Zelf heb ik in mijn arbeidzame leven met veel plezier totaal 23 studenten (HBO en Universiteit) intensief begeleid in hun afstuderen. Ik leerde er veel van en voor mijn gevoel studeerde ik ook af.
Met een van de laatste studenten werken we nu al een aantal jaren tot grote tevredenheid samen.
Niet alleen dat het aanbieden van een stageplek een sociaal maatschappelijke verantwoordelijkheid is en als stagebegeleider leer je zelf ook veel. Het kan ook een prima proefperiode worden voor een enthousiaste werknemer.
In veel organisaties wordt een stageplek echter gezien als een lastige opdracht, waar eigenlijk geen tijd voor is. Jammer en een ergerlijke misvatting.

Neem vaker een stagiaire aan in plaats van een moeizaam sollicitatieproces te starten
 
Lees meer