Klokkenluider    Algemeen, begrippen, rapporten, wetten 


Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Datum laatste wijziging: 22 maart 2019  |  Trefwoorden: Maatschappelijk verantwoord ondernemen, MVO, Kostenbesparing, Duurzaamheid

Inhoud

  1. Nieuw begrip
  2. Cijfers duurzaamheid
  3. Sites MVO
  4. Nationale MeewerkWeek
  5. Drie MVO-tips voor het personeelsbeleid
  6. 100 miljoen euro voor verantwoord ondernemen
  7. Kabinet wil positie sociale ondernemingen verbeteren
  8. Eerlijke kleding kopen?
  9. Circulaire economie
  10. Circulair organiseren: nog veel woorden maar minder daden
  11. Topbestuurders vragen nieuw kabinet duurzaam ondernemen te belonen
  12. Verklaring duurzaamheid banken en pensioenfondsen
  13. Milieubelasting gebouwen beter zichtbaar met nieuwe rekenmethode
  14. Nederlandse bedrijven krijgen inzicht in kosten eigen CO2-uitstoot
  15. Zero uitstoot in binnenstad als transport geen sluitpost is
  16. Gratis DI-adviestraject voor MKB-bedrijven
  17. Duurzame inzetbaarheid bij KLM
  18. Werkgevers schieten tekort wat betreft gezondheid en welzijn
  19. Klimaatneutraal ondernemen bij La Place
  20. Rapport Circulaire Economie verschenen (januari 2018)
  21. Circulair Bouwen 2023
  22. Circulaire economie, beloften waarmaken?
  23. De val van de laserprinter
  24. Duurzame ontwikkelingsdoelen dichterbij gekomen
  25. Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven
  26. Via recycling 9 procent van materialen weer in economie
  27. Verplichting energiebesparende maatregelen concreet te melden 
  28. Nederlandse economie vergroent, maar niet op elk vlak
  29. Nederlandse werkgevers voorlopers op het gebied van duurzame inzetbaarheid
  30. Shell heeft een groot probleem
  31. Gedragscampagnes veelbelovend voor minder autogebruik
  32. Burgers en bedrijven steunen circulaire economie
  33. Verduurzaming vastgoed: Artis legt de lat hoog
  34. De energietransitie raakt iedereen
  35. EU: in 2030 een derde energie duurzaam
  36. Eerste Nederlandse Klimaatwet is aanstaande
  37. Circulaire economie begint bij beprijzing milieuschade
  38. Bouwsector kiest onherroepelijk voor de toekomst
  39. Steden hebben weinig ambitie voor schoner verkeer
  40. Unilever mag misschien wel iets minder bescheiden zijn
  41. EU wil (nog) scherpere klimaatdoelstellingen 2030
  42. Luchtfietsen op Zwols plastic met onvermoede voordelen
  43. Bestaande kantoren kunnen veel sneller energieneutraal worden
  44. Nederlandse multinationals zijn duurzaam
  45. Rijksoverheid zet in op circulair bouwen
  46. Verbond van Verzekeraars sluit eerste convenant duurzaam ondernemen
  47. Zelfpersende afvalbakken op zonne-energie
  48. ESF-subsidie voor duurzame inzetbaarheid
  49. Consument heeft weinig trek in duurzaam als het duurder is
  50. Hergebruik materiaal niet populair bij bouwers
  51. Professionele klachtbehandeling door gemeenten
  52. Sociaal en groen ondernemen wordt mainstream
  53. Nederlander vindt snelheid belangrijker dan duurzaamheid bij bezorgen
  54. Pensioenfondsen tekenen voor samenwerking duurzaam beleggen
  55. Circulair organiseren: veel woorden minder daden
  56. Eén op vijf werknemers heeft geen idee van bedrijfsdoelstellingen
  57. Driekwart Nederlanders niet bekend met 'circulaire economie'
  58. Eerste NEN-normen voor circulaire economie
  59. Nationaal Onderzoek duurzame inzetbaarheid 2019
  60. Circulaire ondernemers krijgen hulp om door te breken
  61. Tien nieuwe adviseurs duurzame inzetbaarheid
  62. Duurzaam ondernemen niet altijd haalbaar
  63. Verduurzamen van verf, kan dat? 

Nieuw begrip

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een relatief nieuw begrip1. Het gaat bij MVO om het vinden van een balans tussen mens (people), milieu (planet) en winst (profit). Is de balans niet goed, dan lijdt een van deze drie elementen daaronder. MVO is een ontwikkeling die de laatste jaren steeds nadrukkelijker aanwezig is en steeds meer als een standaard manier van produceren wordt gezien.

Een van de aanleidingen waarom MVO wordt gezien als een steeds belangrijkere manier van ondernemen, is de wereldwijde milieuproblematiek. Bronnen raken uitgeput waardoor er op een andere manier moet worden geproduceerd. Een voorbeeld van de nieuwe denkwijze is de cradle to cradle-theorie, waarbij tijdens het ontwerp al wordt nagedacht over het hergebruik van een product.

Maar ook de arbeidsomstandigheden vallen onder MVO. Wanneer de productie wordt uitbesteed naar lageloonlanden, is de eigenaar verantwoordelijk voor de wijze waarop de productie tot stand komt. MVO kan kosten besparen omdat er een efficiëntere bedrijfsvoering wordt gevoerd en bijvoorbeeld afval vermindert.

Een MVO-strategie kan tenslotte goed zijn voor het imago van het bedrijf, voor de betrokkenheid van het personeel, voor meer klanten en meer omzet.

1 Al in 1970 riepen de wetenschappers van de club van Rome bedrijven op bij hun activiteiten meer rekening te houden met mensen en milieu. Sinds 2004 bestaat in Nederland de Stichting MVO Nederland die maatschappelijk verantwoord ondernemen onderzoekt en ondersteunt.

Cijfers duurzaamheid

MVO-programma's worden steeds gebruikelijker. Toch heeft bijna een derde van de bedrijven wereldwijd nog geen strategie voor duurzame groei. Dit blijkt uit internationaal onderzoek van KPMG. Inmiddels heeft 62 procent een duurzaamheidsstrategie*. In 2008 gold dat voor iets meer dan de helft van de organisaties.

* Duurzaamheid: Een containerbegrip, waarin het behoud van mens, milieu en winst (people, planet, profit) in een woord zijn samengevat.

Beursgenoteerde bedrijven hebben vaker een dergelijke strategie (bijna 80 procent) dan kleinere ondernemingen (iets minder dan 50 procent). Van de organisaties die nog geen duurzaamheidsstrategie hebben, verwachten zeven van de tien die binnen maximaal vijf jaar te hebben; een kwart heeft er geen tijdframe aan verbonden. Toch gelooft bijna de helft van de ondervraagde directeuren en managers dat duurzaamheidsprogramma's bij zullen dragen aan de winst, ofwel door kostenreductie ofwel door een hogere winstgevendheid.

Kostenbesparing belangrijkste motief MVO

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) groeit - ondanks de recessie - nog steeds stevig door. De versnelling op dit terrein is nu echt begonnen. Bedrijven stellen in toenemende mate MVO-eisen aan elkaar. Hierdoor wordt MVO steeds vanzelfsprekender. Er ontstaat een MVO-kettingreactie die zelfs bedrijven tot ver voorbij de Nederlandse grens bereikt. Dit is een van de conclusies in het eerste trendrapport van MVO Nederland.

Directeur Willem Lageweg van MVO Nederland tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van zijn organisatie: "De structurele krachten die MVO aanjagen worden sterker. Denk aan economische indicatoren als schaarste, de marktvraag naar MVO en de opstelling van kapitaalverschaffers. Ook de maatschappelijke verwachtingen van publiek, NGO's en overheden nemen verder toe. Dit biedt bedrijven steeds meer kansen waarop met groeiende gretigheid wordt ingespeeld."

Enkele belangrijke trends die de versnelling illustreren:

  • Kostenbesparing is het belangrijkste motief geworden om met MVO te beginnen. Deze ontwikkeling zet zich aangewakkerd door de recessie in 2012 naar verwachting krachtig door.
  • Energiebesparing en duurzame energie staan bovenaan de MVO-agenda van bedrijven. Het is urgent, tastbaar, sluit aan bij maatschappelijke verwachtingen en het levert geld op. Ook grondstoffen schaarste wordt steeds vaker opgepakt als strategisch speerpunt.
  • Steeds meer bedrijven pakken MVO op als manier om te innoveren en omzet te verhogen.
  • Duurzaamheid is een basisverwachting van de consument. De consument verwacht simpelweg dat een bedrijf duurzaam produceert, en hier open en duidelijk over communiceert. Ook over de dilemma's. Zie ook Blik op MVO.

Sites MVO

  • MVO Nederland inspireert, verbindt en versterkt bedrijven en sectoren om steeds verdergaande stappen te zetten op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). ''Samen veranderen'' is haar motto. MVO Nederland is in 2004 opgericht door het ministerie van Economische Zaken.
  • MVO Platform is een netwerk van maatschappelijke organisaties en vakbonden die zich bezighouden met MVO. Het wil MVO stimuleren, faciliteren en coördineren. Om hierdoor elkaar te versterken en de maatschappelijke impact te vergroten.
  • Samenleving & Bedrijf is het landelijk netwerk van grote bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen met elkaar ontwikkelen en deze kennis willen delen.
  • MVO Prestatieladder maakt het mogelijk om, geïnspireerd door de ISO 26000, een MVO management systeem te certificeren.

Nationale MeewerkWeek

De Nationale MeewerkWeek is in 2015 van 16 tot en met 20 november. Managers en directeuren gaan dan de werkvloer op om samen met werknemers te werken. hun handen uit de mouwen te steken. Dit sluit aan bij de ideeën over maatschappelijk verantwoord ondernemen waarbij meer rekening wordt gehouden met de behoeften van mensen. Voor de werkgever heeft dit als voordeel dat hij inzicht krijgt in de processen die spelen op de werkvloer. (Bron: Rendement, 6 nov. 2015) 

Drie MVO-tips voor het personeelsbeleid

Maatschappelijk verantwoord ondernemen wint ieder jaar aan populariteit. Bijna 70% van de Nederlandse bedrijven onderneemt wel enige vorm van actie op MVO-gebied. Te vaak gebeurt dit nog hapsnap. Slechts 17% van de bedrijven heeft een MVO-beleid.

De tips: 1. Werk aan de vitaliteit van medewerkers, 2. Vergroot de arbeidsmobiliteit van medewerkers en 3. Laat jouw medewerkers vrijwilligerswerk uitvoeren. (Bron: MVO Monitor, juni 2015)

100 miljoen euro voor verantwoord ondernemen

De RABO bank heeft opnieuw gelden van de Europese Investeringsbank (EIB) gekregen en breidt hiermee de financiering voor duurzame bedrijven uit.

In de eerste zes maanden van 2016 hebben 47 mkb- en midkap bedrijven gebruik gemaakt van een impactlening, tien meer dan in de eerste ronde. Vooral de land- en tuinbouw waren sterk vertegenwoordigd met respectievelijk 5 en 12 miljoen euro. Transport en horeca en recreatie volgen met 10 en 7 miljoen euro. Met de leningen zijn investeringen van in totaal 250 miljoen euro tot stand gebracht. Een van de deelnemende bedrijven, producent van aluminium bouwbeslag AMI, heeft de lening gebruikt voor een investering in een machine die minder energie en grondstoffen verbruikt en arbeidsvriendelijker is. De impactlening is beschikbaar voor bedrijven met maximaal 3.000 werknemers. De maximale totale investering mag niet groter zijn dan 25 miljoen euro. Het maximale leenbedrag is 2,5 miljoen euro.

Bij de selectie van keurmerken is gekeken naar de manier waarop bij bedrijven wordt toegezien op het voldoen en naleven van de keurmerkeisen. Voor de geselecteerde keurmerken geldt dat ze eisen stellen die verder reiken dan de wettelijke eisen op het gebied van duurzaamheid, zoals milieu, eerlijke handel of dierenwelzijn.

Kabinet wil positie sociale ondernemingen verbeteren

Het kabinet erkent het belang van bedrijven met een maatschappelijke missie en impact. Deze zogenoemde sociale ondernemingen kunnen namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het oplossen van maatschappelijke problemen, zoals milieuvervuiling of ouderenwerkloosheid. Sociale ondernemingen hebben nu vaak moeite om hun maatschappelijke meerwaarde aan te tonen. Daarom komt er een onderzoek naar hoe de maatschappelijke impact van het brede scala van sociale ondernemingen gemeten kan worden. Dat schrijft het kabinet op 1 juli 2016 aan de Tweede Kamer in een reactie op het SER-advies over sociale ondernemingen.

Onder sociale ondernemingen verstaat het kabinet bedrijven die hun maatschappelijke missie als primair doel hebben, maar ook ondernemingen die sociale waarde toevoegen zonder dat expliciet als doel te hebben. In haar advies pleit de SER er voor om overheidsinformatie voor sociale ondernemers op een plek te bundelen. Het kabinet gaat daarom alle informatie voor bedrijven met een maatschappelijke missie samenvoegen en digitaal aanbieden op Rijksoverheid.nl.

Eerlijke kleding kopen?

Bij welke modeketens kun je terecht voor ''eerlijke kleding"? Het kabinet heeft een lijst gepresenteerd van zestig bedrijven waar je duurzaam textiel kunt kopen. Of om preciezer te zijn: bedrijven die beloven binnen drie tot vijf jaar de arbeidsomstandigheden in fabrieken te verbeteren. Op de witte lijst staan onder meer Zeeman, MS Mode, America Today, Miss Etam, Steps, O'Neill, Sting, We Fashion, de Bijenkorf, HEMA, CoolCat, CA en Wehkamp. (Bekijk hier de volledige lijst.)

Kleding die nu te koop is in die winkels hoeft dus niet per se duurzaam te zijn. De bedrijven hebben alleen afgesproken dat dat binnen vijf jaar zo is. Een veelgehoorde klacht van consumenten is dat ze wel duurzame kleding willen kopen, maar niet weten waar ze die kunnen krijgen. Deze lijst gaat ze absoluut helpen, zegt minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel. (Bron: Z24, 4 jul. 2016)

Circulaire economie

Wat is dat nu weer? Wanneer binnen een economie alle producten en grondstoffen opnieuw gebruikt worden, waardoor afval eigenlijk niet bestaat, spreek je van een circulaire economie.

Om meer bekendheid te geven aan dit principe is de Week van de Circulaire Economie in het leven geroepen, een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, MVO Nederland en verschillende duurzame organisaties. Bij verschillende circulaire ondernemingen is het mogelijk om deze week een kijkje te nemen.

Meer over circulaire economie: zie bijvoorbeeld MVO / Samen veranderen.

Circulair organiseren: nog veel woorden maar minder daden

Nog niet veel bedrijven zijn in hun praktijk bezig met circulair ondernemen. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek dat hoogleraar Jan Jonker (Radboud Universiteit) heeft uitgevoerd. Volgens Jonker komen er wel steeds meer organisaties die een gedeelte van hun organisatie circulair maken. Niet lullen, maar poetsen.

Steeds meer organisaties denken na over circulair ondernemen. Dat nadenken is goed, maar er moet ook actie ondernomen worden. Jonker spreekt dan ook zijn vreugde uit dat er afgelopen week een ambtelijke top is geweest die moet leiden tot vijf transitieagenda's. Het programma heet Nederland circulair 2050, en de vijf grote thema's zijn biomassa, bouw, maakindustrie, kunststoffen en consumptiegoederen. (Bron en meer: CM.web, 26 apr. 2017)

Topbestuurders vragen nieuw kabinet duurzaam ondernemen te belonen

De topbestuurders van vijftien Nederlandse bedrijven dringen aan op een regeerakkoord "dat duurzaam ondernemerschap beloont en zo groene, economische groei bevordert". Dat staat in een brief die zij hebben gestuurd aan informateur Edith Schippers.

Om hun pleidooi voor vergroeningsmaatregelen extra kracht bij te zetten hebben de bedrijfsdirecteuren een 'tienpuntenplan' opgesteld. De punten in de brief:
  1. Zorg dat duurzaam ondernemen loont
  2. Durf grenzen te stellen!
  3. Creëer experimenteerruimte en vertaal successen naar wettelijke ruimte
  4. Daag de markt uit en koop in op de beste duurzaamheidsprestaties
  5. Verplicht transparantie, zodat meer marktwerking ontstaat in duurzaamheid
  6. Vertaal duurzaamheidsbeleid en -opgaven actief naar sectoren en convenanten
  7. Bied een stabiele beleidscontext, inclusief een klimaatwet
  8. Investeer in innovatie, duurzame en smart-technology!
  9. Geef in mededingingsregels meer ruimte voor samenwerken in duurzaamheid
  10. Stuur transities door samen te werken met duurzame koplopers
 (Bron: diverse kranten en organisaties, mei 2017)

Verklaring duurzaamheid banken en pensioenfondsen

"Het akkoord van Parijs spoort ons allen aan om te handelen. Ook onze financiële instellingen onderschrijven deze koers en willen een wezenlijke bijdrage leveren." Dat schrijven dertien ceo's van Nederlandse banken en pensioenfondsen in een verklaring over klimaat en duurzaamheid die naar de informateur en de fracties in de Tweede Kamer is gestuurd.

De ondertekenaars vragen in de verklaring ook om de ruimte om te innoveren in het belang van klimaat en duurzaamheid: "Dit alles vraagt ook een structureel andere inrichting van de financiering van onze economie en samenleving. De opzet van de overheidsbegroting en de regelgeving voor de financiële sector bevorderen nu niet het soort grootschalige lange termijn-investeringen die nodig zijn voor de transitie naar een robuuste, circulaire en klimaatneutrale economie. De combinatie van financiering van deze verduurzaming door banken enerzijds en door pensioenfondsen anderzijds is voor verbetering vatbaar. 

De ondertekenaars zijn Peter Blom (Triodos Bank), Else Bos (PGGM), Kees van Dijkhuizen (ABN AMRO), Wiebe Draijer (RABObank), Carel van Eykelenburg (BNG Bank), Karl Guha (Van Lanschot Kempen), Ralph Hamers (ING), Van de Kieft (MN), Gerard van Olphen (APG Groep), Maurice Oostendorp (de Volksbank), Jurgen Rigterink (FMO), Menno Snel (Nederlandse Waterschapsbank) en Paulus de Wilt (NIBC Bank). (Bron: VVP, 28 jun. 2017)

Milieubelasting gebouwen beter zichtbaar met nieuwe rekenmethode

Met de meetmethode Duurzaamheidsprestatie gebouwen (DPG) wordt de milieubelasting beter zichtbaar. Dit blijkt uit het rapport Duurzaamheidsprestaties onderwijsgebouwen MJA. De DPG bepaalt de totale milieubelasting van een gebouw. Vorig jaar ontwikkelde W/E adviseurs met het TKI-KIEM consortium deze rekenmethode. De rekenmethode borduurt voort op de EPG - EnergiePrestatie Gebouwen en MPG - Milieuprestatie Materialen Gebouwen. Zo ontstaat er een integrale prestatie-indicator van de hele levenscyclus van een gebouw.


In het rapport staan het energiegebruik en materiaalinzet van 2 gerenoveerde en 2 nieuwe onderwijsgebouwen. De gebouwen scoren beter op de integrale prestaties dan de referenties. Ook blijkt dat de factor energie dominanter is dan de factor materiaal. Dit komt onder meer omdat de energie - die gebruikt wordt bij de productie van materialen - teruggewonnen wordt bij het opwekken van duurzame energie.


Er is nu nog geen methode om de circulariteit van een gebouw te meten. In het rapport staat hiervoor wel een aanzet. Net als bij de DPG combineert deze Circulariteit Prestatie Gebouw (CPG) meerdere scores en legt deze samen langs een meetlat. (Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 3 aug. 2017)

Nederlandse bedrijven krijgen inzicht in kosten eigen CO2-uitstoot

Ieder Nederlands bedrijf kan vanaf heden inzicht krijgen in de eigen CO2-kosten. Een openbaar toegankelijke tool op Klimaatplein.com maakt dit mogelijk. De tool laat zien wat de CO2-voetafdruk van een bedrijf is en welke CO2-kosten daarmee gepaard gaan.

Tijdens de klimaattop in Parijs is overeen gekomen dat landen, ook Nederland, gaan werken aan een hogere prijs op CO2. Daarmee wordt het verbruik van fossiele brandstoffen ontmoedigd en blijven we onder de twee graden opwarming van de aarde. De prijs van CO2 moet volgens onderzoekers 60 euro per ton CO2 bedragen in het jaar 2020. Die prijs loopt op naar 100 euro per ton CO2 in het jaar 2050. (Bron: Brisk, 4 sep. 2017)

Zero uitstoot in binnenstad als transport geen sluitpost is

Zero uitstoot in binnensteden in 2025. Dat is het streven van brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland, vertelt voorzitter Arthur van Dijk in Forum, het opinieblad van VNO-NCW. 'Maar dat kan alleen als overheid en bedrijfsleven samenwerken, en als transport geen sluitpost meer is.'

Met het streven naar zero uitstoot in 2025 loopt TLN vooruit op de huidige overheidsplannen, die op 2030 mikken. Om de doelstelling te halen, is volgens Van Dijk samenwerking met de gemeenten nodig om de huidige versnippering van milieuzones tegen te gaan. 'Er moeten daarnaast genoeg voorzieningen zijn, zoals oplaadpunten voor elektrische voertuigen en plekken buiten de binnenstad waar goederen kunnen worden overgeladen.' (Bron: VNO-NCW, 25 sep. 2017)

Gratis DI-adviestraject voor MKB-bedrijven

MKB-Nederland en AWVN hebben een convenant gesloten met als doel om gezamenlijk werk te maken van duurzame inzetbaarheid (DI) binnen het MKB. In 2016 heeft AWVN daarmee 50 bedrijven kunnen adviseren. In de tweede fase kan AWVN dankzij een subsidie van SZW wederom MKB-bedrijven (250 medewerkers) kosteloos adviseren over duurzame inzetbaarheid.

De subsidie is bedoeld om advies in te winnen en voor elk bedrijf is maximaal € 2.000 beschikbaar; van deelnemende bedrijven wordt als tegenprestatie een minimale investering in eigen tijd gevraagd. AWVN voert sinds begin mei in het kader van deze regeling het adviestraject uit bij MKB-bedrijven; het bedrijf moet als direct of indirect lid aangesloten zijn bij MKB-Nederland of AWVN. Inmiddels zijn de meeste gratis adviestrajecten vergeven. (Bron: AWVN, 1 dec. 2017)

Duurzame inzetbaarheid bij KLM

Het grondpersoneel van KLM is volop bezig met persoonlijke duurzame inzetbaarheid. Zesduizend van hen hebben de afgelopen drie weken gebruik gemaakt van een nieuw door KLM beschikbaar gesteld digitaal instrument en het bijbehorende ontwikkelingsbudget. Van deze medewerkers is meer dan de helft daadwerkelijk overgegaan op het uitvoeren van een online beroeps- of gezondheidstest en de aankoop van een cursus of opleiding. Daarbij investeerden zij in drie weken ruim 2 miljoen euro in zichzelf.

KLM heeft ruim 13.000 medewerkers als grondpersoneel in dienst. Deze hebben allemaal de beschikking over Tiptrack. Tiptrack is een interactieve online tool voor werkenden en werkgevers die gebouwd is op de vier pijlers van duurzame inzetbaarheid: werk, ontwikkeling, gezondheid en financiën. Tiptrack bestaat uit een app en wordt ondersteund door een online platform. De werkenden beoordelen hun werkdag en krijgen via persoonlijke tips inzicht in de eigen situatie en worden gestimuleerd om plannen te maken voor de toekomst. (Bron: AWVN, 7 dec. 2017)

Werkgevers schieten tekort wat betreft gezondheid en welzijn

Bij de ruime meerderheid van de werkgevers (68%) in de Benelux is de gezondheid en het welzijn van de medewerkers geen onderdeel van de organisatiedoelstellingen. Het grootste deel (80%) heeft ook geen formele gezondheids- en welzijnsstrategie, ondanks de grote hoeveelheid stress op de werkvloer en het belang van secundaire arbeidsvoorwaarden die het welzijn van werknemers kunnen verbeteren. Dat blijkt uit de 2017 Benefits Trends Survey van Willis Towers Watson.

Wel verwachten werkgevers hierin flinke stappen te zetten de komende jaren: alle respondenten verwacht namelijk unaniem in de komende drie jaar wel een strategie te hebben om het welzijn van de medewerkers te bevorderen. (Bron: Willis Towers Watson, 7 dec. 2017)

Klimaatneutraal ondernemen bij La Place

Langs snelwegen, in de binnenstad, op stations en in grote winkelcentra; het groene logo van La Place kom je tegenwoordig overal tegen. Het afgelopen jaar kreeg de restaurantketen maar liefst 15 miljoen gasten over de vloer. Mensen die met name worden aangetrokken door de beloftes die La Place doet over het eten: natuurlijk, dagvers en huisgemaakt. Wat weinig mensen weten is dat de open keuken een van de typische kenmerken van de formule die min of meer per toeval is ontstaan. (Bron en meer: MT, 21 dec. 2017)

Rapport Circulaire Economie verschenen (januari 2018) 

Nederland behoort als het om recyclen gaat al jaren tot de kopgroep van Europese landen met ruim 80 procent recycling en een hoge materiaalproductiviteit (euro/kilo materiaal). Om goed te kunnen monitoren1 is een verdere uitwerking van de doelstelling uit het Rijksbrede2 programma CE om het gebruik van grondstoffen in 2030 te halveren van belang. 

Om de voortgang van de transitie3 naar een circulaire economie4 te kunnen volgen zijn zowel indicatoren5 nodig voor de effecten als voor het transitieproces. Het monitoren van de effecten is nu al mogelijk voor grondstoffengebruik, broeikasgassen en afvalverwerking.

Het monitorsysteem moet worden gezien als een groeimodel dat samen met de bij de transitieagenda's betrokken partijen en andere Nederlandse kennisinstellingen kan worden door ontwikkeld, wellicht tot een circulair equivalent6 van de NEV7.

(Bron en meer: CBS, 15 jan. 2018)

1 Monitoren: in de gaten houden; nauwlettend volgen.
2 Geldt voor iedereen die voor of bij het Rijk werkt.
3 Structurele verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld economie, cultuur, technologie, instituties en natuur en milieu.
4 Economisch systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen maximaliseert en waardevernietiging minimaliseert.
5 Een meting, waarneming of statistiek die iets aangeeft.
6 Gelijkwaardig.
7 Nationale Energieverkenning.

Circulair Bouwen 2013

Nederland heeft de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn. De overheid wil vanuit de voorbeeldrol dat al vanaf 2023 alle opdrachten 100% circulair uitvragen. Dit geeft een nieuw vorm van opdrachtgeverschap. Om hier meer vorm aan te geven is het Platform Circulair Bouwen 2023 (Platform CB'23) opgericht door Rijkswaterstaat en Rijksvastgoedbedrijf. NEN en De Bouwcampus hebben de opdracht om dit platform vorm te geven door koplopers te verbinden met organisaties, mensen en bedrijven die willen samenwerken om de ambitie in 2050 te halen.

In de naam van het platform staat het getal 23. Dit getal staat voor 2023 en geeft aan dat het platform start met een horizon van vijf jaar. Lang genoeg om iets op te kunnen bouwen, maar kort genoeg om ook echt tot concrete acties en resultaten te komen.

Een van de doelstellingen van Platform CB'23 is om te zorgen voor verbinding. Door losse initiatieven te verbinden kunnen met minder inspanning meer effectieve innovaties worden gerealiseerd, versneld en opgeschaald. (Bron: NEN.nl, 18 jan. 2018)

Circulaire economie, beloften waarmaken?

Iedereen dweept tegenwoordig met de circulaire economie. Ceo's van multinationals als Philips, Renault, Unilever, AkzoNobel, Danone en DSM pleiten er bijvoorbeeld voor in de CEO Guide to the Circular Economy. Ze noemen het de grootste economische uitdaging sinds de industriële revolutie. En ze voorzien dat de circulaire economie wereldwijd 4.500 miljard dollar kan opleveren.

Ook de Nederlandse overheid ziet kolossale kansen. Ze gaat daarbij af op onderzoeksorganisatie TNO, dat voor ons land tienduizenden nieuwe circulaire banen en miljarden euro's voorspelt. Het kabinet zet zich voor de circulaire economie in via Nederland Circulair 2050, een rijksbreed programma met vijf transitieagenda's.

Dat het met de overgang naar een nieuwe economie nog onvoldoende opschiet, blijkt uit een pilotonderzoek van de Nijmeegse hoogleraar Jan Jonker. Het onderzoeksrapport stelt dat de bereidheid om over de circulaire economie na te denken groot is. Hetzelfde geldt voor de interesse om er eventueel businessmodellen op te baseren. Maar dit staat nog in geen verhouding tot wat er werkelijk wordt bereikt. Er gebeurt veel te weinig. (Bron: Intermediair, januari 2018)

De val van de laserprinter

Jarenlang was hij een getrouwe metgezel in bedrijven, maar vandaag lijkt de laserprinter eerder op retour. Dat geven vooraanstaande producenten zoals HP en Epson alvast aan. De trend in de markt is de switch van laser naar business inkjet.

De terugval van laser gaat duidelijk gepaard met de trend naar duurzaamheid. Op het gebied van milieu is er veel gewijzigd. De aandacht voor groene oplossingen wordt steeds groter. Klanten kunnen veel geld besparen met onze pagewide (inkt)-technologie, door een deel van de laser printers te vervangen. Die pagewide-technologie zorgt ook voor minder losse onderdelen in de printer, waardoor de duurzaamheid beter is. (Bron: Marqit, 2 mrt. 2018)

Duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's) dichterbij gekomen

De SDG's (Sustainable Development Goals) vormen een toekomstagenda voor duurzame ontwikkeling in de periode 2015-2030. Deze werd eind 2015 door de leden van de Verenigde Naties vastgesteld. Daarbij is tevens een internationaal systeem van indicatoren afgesproken om te meten hoe de agenda vordert. In november 2016 publiceerde het CBS de eerste meting voor Nederland.

Uit de vergelijking met andere EU-landen blijkt dat Nederland het vooral goed doet op economisch vlak, de rechtsstaat en instituties, en op sommige terreinen van onderwijs en gezondheid. Het bbp per hoofd van de bevolking in Nederland is een van de hoogste in Europa. Het risico op armoede is, ondanks een stijging in 2016, internationaal gezien nog steeds laag. De uitval van jongeren en het aantal tienerzwangerschappen zijn het laagst binnen de EU. Van het geproduceerde afval wordt bijna 82 procent gerecycled. Daarmee staat Nederland op de derde plaats in de EU. Ook het aantal vrouwen onder parlementariërs en lokale volksvertegenwoordigers is met 38 procent relatief hoog in vergelijking met de rest van Europa.

Nederland doet het minder goed op indicatoren die betrekking hebben op milieu, klimaat, energie en ongelijkheid. Zo staat Nederland al jaren vrijwel onderaan de ranglijst wat betreft hernieuwbare energie, met plaats 26 van de 28. Verder zijn de broeikasgasemissies per inwoner in vergelijking met andere EU-landen onverminderd hoog. Ook zijn er aandachtspunten wat betreft het ruimtegebruik in Nederland. Zo is het kleine areaal bos wellicht een gegeven, maar ook qua aandeel biologische landbouw scoort Nederland relatief laag. Het percentage vrouwen op leidinggevende posities was 26 procent in 2015, waarmee ons land op plek 25 van de 28 EU-landen staat. De in het regeerakkoord van Rutte II geformuleerde norm van 30 procent wordt daarmee nog niet gehaald.

(Bron: CBS, 7 mrt. 2018)

Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven

Bestaande marktregels kunnen het verduurzamen van de economie bemoeilijken. Het kabinet gaat daarom gezamenlijke duurzaamheidsinitiatieven van ondernemers, maatschappelijke- en consumentenorganisaties ondersteunen, te beginnen op het gebied van klimaat en dierenwelzijn. Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) heeft vandaag het wetsvoorstel 'Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven' ingediend bij de Raad van State. Duurzame producten of diensten kunnen daardoor een wettelijke status krijgen, mits de verantwoordelijke minister oordeelt dat er voldoende draagvlak is onder betrokken ondernemers. (Bron: Rijksoverheid, 20 mrt. 2018)

Via recycling 9 procent van materialen weer in economie

Van alle materialen die in de economie terechtkomen - 549 miljard kilo in 2014 - was ongeveer 9 procent gerecycled, secundair materiaal (48 miljard kilo). Dit terwijl Nederland met zo'n 80 procent hergebruik van het afval (€ 59 miljard kilo) een van de landen is in Europa die het meest recyclen. Het Rijksbrede programma Circulaire Economie richt zich op de ontwikkeling naar een voor 2050 te realiseren circulaire economie.

Vier verschillende groepen materialen stromen door de Nederlandse economie: biomassa, fossiele-energiedragers, metalen en mineralen. Onder deze materiaalgroepen vallen zowel grondstoffen als producten. Onder metalen valt bijvoorbeeld een grondstof als ijzererts, maar ook een product dat voornamelijk uit metalen bestaat, zoals een auto.

Een groot deel van de materialen die worden ingebracht in de Nederlandse economie (in 2014 betrof het 74 procent) komt uit de invoer. Bijna een derde hiervan wordt zonder veel bewerking weer uitgevoerd (wederuitvoer). De rest van de invoer wordt samen met grondstoffen uit de binnenlandse winning verwerkt tot producten. Het deel van deze producten dat niet wordt uitgevoerd wordt gebruikt voor binnenlandse consumptie (materiaalgebruik en energieopwekking). Geconsumeerde producten met een lange levensduur, zoals gebouwen en auto's, blijven een tijdje in de economie als voorraad voordat ze als afval vrijkomen. Het meeste afval wordt vervolgens gerecycled.

Infographic, Materiaalstromen in Nederland, miljard kilo, 2014

(Bron: CBS, 9 april 2018)

Verplichting energiebesparende maatregelen concreet te melden 

De borgingscommissie van het Energieakkoord stuurde op 13 februari 2018 haar uitvoeringsagenda naar het kabinet. Opvallend punt in die agenda is de verplichting voor de industrie te melden welke energiebesparende maatregelen ze heeft genomen. Op die manier kunnen investeringen in dit soort maatregelen die zichzelf binnen vijf jaar terugverdienen, worden afgedwongen.

Als belangrijkste maatregel komt er een informatieplicht in de Wet Milieubeheer. De Wet schrijft al jaren voor dat bedrijven besparingsmaatregelen moeten nemen die ze in vijf jaar terugverdienen. Dat zijn relatief eenvoudige maatregelen. De uitvoering van de wet liep tot nu toe gebrekkig. Er was te weinig zicht op wat bedrijven deden. (Bron: SER-borgingscommissie, 13 feb. 2018) 

Zie ook Ondernemingsplein, 2018

Nederlandse economie vergroent, maar niet op elk vlak

De Nederlandse economie wordt steeds groener. De productieprocessen van bedrijven zijn schoner geworden en verbruiken naar verhouding minder grondstoffen. Ook zijn de productie en de werkgelegenheid van de bedrijven die milieugoederen en -diensten maken gestegen. De biodiversiteit en milieukwaliteit van de leefomgeving (bijvoorbeeld de waterkwaliteit) blijven echter achter.

De milieu-efficiëntie van de Nederlandse economie is verder verbeterd. Terwijl de economie groeide zijn vrijwel alle indicatoren voor emissies naar water en lucht en de afvalproductie gedaald. Een voorbeeld hiervan is de emissie van fijnstof (Pm10). Tussen 2000 en 2016 zijn deze emissies met 41 procent gedaald, terwijl de Nederlandse economie met 21 procent groeide. De afname van de emissie van fijnstof is vooral te danken aan nationale en Europese milieuregelgeving, die hebben geleid tot procesaanpassingen in de industrie, een toename van het gebruik van filters en de productie van auto's die voldoen aan hogere emissie-eisen. (Bron: CBS, 30 apr. 2018)

Nederlandse werkgevers voorlopers op het gebied van duurzame inzetbaarheid

Nederlandse werkgevers zetten zich internationaal bezien het meest in voor de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers. Als enigen van alle werkgevers in Europa, het Midden-Oosten en Afrika (EMEA) scharen zij deze kwestie bij hun drie grootste uitdagingen ten aanzien van hun gezondheidsbeleid. Dat blijkt uit onderzoek van Aon onder meer dan 900 HR- en risicomanagers uit 22 landen en 25 bedrijfstakken in de EMEA-regio. Samen vertegenwoordigen de respondenten 2,7 miljoen medewerkers.

Steeds meer werkgevers ondernemen ook actie om hun personeel gezond en inzetbaar te houden. Bijna de helft van de Nederlandse werkgevers (49 procent) heeft inmiddels een gezondheidsstrategie, een flinke stijging ten opzichte van 2016, toen dat nog maar 36 procent was. (Bron en meer: Brisk, 1 mei 2018)

Shell heeft een groot probleem

De studenten passen voor een baan bij een bedrijf dat geld verdient met oude energiebronnen zoals olie en gas, meldt het Financieele Dagblad op basis van een rondgang onder technische studenten en headhunters. ''We zien dat bedrijven zoals Shell het bijzonder lastig hebben gekregen'', zegt Joost Fortuin, directeur van wervings- en headhuntersbureau Page Group Nederland tegen het FD. "Veel technici uit Delft willen zich niet meer vereenzelvigen met dit type bedrijven. Je draagt niet bij aan een betere, duurzamere wereld." (Bron: Business Insider, 1 mei 2
018
)

Gedragscampagnes veelbelovend voor minder autogebruik

Deelnemers aan het gedragsprogramma Low Car Diet maakten blijvend 35% minder autokilometers. Dit staat in het onderzoek ‘Vrijwillig uit de auto’ van het Centraal Planbureau (CPB) dat op 14 mei 2018 is aangeboden aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat. Voor de gemiddelde forens verwacht het CPB een beperkt effect.

Wetenschappelijk onderzoek uit het buitenland laat zien dat gedragsprogramma’s in de helft van de gevallen geen effect hebben, maar in de andere helft het autogebruik flink verlagen, tot 20%. Het CPB doet aanbevelingen over hoe wetenschappelijk de effectiviteit van het Low Car Diet op grote schaal kan worden vastgesteld. Die vertaalslag is mogelijk als de deelnemers een dwarsdoorsnede van de bevolking vormen. (Bron: CPB, 14 mei 2018)

Burgers en bedrijven steunen circulaire economie

Burgers en bedrijven vinden het legitiem dat de overheid beleid voert om tot een meer circulaire economie te komen. Het draagvlak voor circulaire maatregelen neemt echter af als deze groepen zelf de pijn ervan voelen. Inzicht in het gedrag van burgers en bedrijven, en vooral in de beweegredenen achter concrete gedragingen, helpt om effectief circulair-economisch beleid vorm te geven. Dit zijn enkele van de conclusies uit de ‘Verkenning Brede Welvaart 2018 - Circulaire economie, gedrag en beleid’. (Bron: CPB, 16 mei 2018)

Verduurzaming vastgoed: Artis legt de lat hoog

Artis wil in 2030 totaal geen aardgas of andere fossiele brandstoffen meer gebruiken. Met deze ambitie legt het Amsterdamse dierenpark de lat hoog. Hoe realiseer je dit als de eindgebruikers - naast mensen - vooral dieren zijn en je te maken hebt met een groot aantal monumentale panden?

Om deze doelstelling te behalen heeft Artis Royal HaskoningDHV als eerste partner voor de verduurzaming van het vastgoed aangetrokken. Vrijwel elk verblijf in het park kent een ander binnenklimaat en ook voor de beplanting is energie nodig. Daarbij komt dat het om vijftig zeer verschillende gebouwen gaat, met een totaal vloeroppervlak van 40.000 m². Bijna de helft daarvan is monumentaal. (Bron: F-Facts, 23 mei 2018)

De energietransitie raakt iedereen

Nederland stapt over op duurzame energie. Daarvoor hebben we nationaal en internationaal onze handtekening gezet. Die overgang heeft grote gevolgen voor werkenden: er komen banen bij, er verdwijnen banen en veel banen veranderen. Wat betekent de energietransitie voor de arbeidsmarkt en hoe kunnen we daarop inspelen? Over die vragen gaat het SER-advies Energietransitie en Werkgelegenheid, juni 2018.

EU: in 2030 een derde energie duurzaam

Het Europees Parlement en de Europese Raad (waarin regeringsleiders zitting hebben) hebben woensdagavond afspraken gemaakt over de verduurzaming van energie. De doelstelling is dat in 2030 minimaal 32% van de gebruikte energie in de EU afkomstig is uit duurzame bronnen. 

Afspraken zijn:
  • Minimaal 14% van alle voor transport gebruikte energie moet duurzaam zijn over twaalf jaar.
  • Palmolie zal geleidelijk aan in de ban worden gedaan en consumenten moeten in staat worden gesteld om zelf duurzame energie op te wekken voor eigen gebruik en opslag.
  • Verwarmings- en koelinstallaties moeten per jaar 1,3% meer duurzame energie gaan gebruiken.
  • Consumenten moeten inzicht krijgen in hoe duurzaam de energie is die in hun verwarmingssystemen wordt gebruikt en krijgen het recht om hun contract direct te beëindigen als zij zelf duurzame energie gaan produceren.
Het voorstel moet nog worden goedgekeurd door de Europese Raad van ministers en het EU-parlement. Als dat gebeurt, moet de regelgeving voor 30 juni 2021 in nationale wetgeving zijn omgezet. (Bron: AV Accountancy,14 jun. 2018)

Eerste Nederlandse Klimaatwet is aanstaande 

De geboorte van de eerste Nederlandse Klimaatwet is aanstaande. Zeven fracties in de Tweede Kamer zijn het op hoofdlijnen eens geworden over een definitief wetsvoorstel. Met deze Klimaatwet verplicht Nederland zichzelf de landelijke CO2-uitstoot in de komende 32 jaar met minimaal 95 procent te verminderen ten opzichte van 1990.
Dat is een veel ambitieuzer doel dan waartoe de internationale verdragen Nederland verplichten. De Europese Unie streeft vooralsnog naar 80 procent reductie in 2050.

Dit staat (waarschijnlijk) in de nieuwe Klimaatwet
  • De emissies van broeikasgassen zijn per 31 december 2050 ten minste 95 procent minder ten opzichte van de emissies in 1990
  • Teneinde deze doelstelling voor 2050 te bereiken streven de verantwoordelijke ministers naar een reductie van de emissies van broeikasgassen van 49 procent in 2030 (ten opzichte van 1990)
  • De regering moet elke vijf jaar een klimaatplan opstellen met daarin de emissiedoelstelling voor de komende vijf jaar en maatregelen om die doelstelling te halen.
  • De regering maakt elk jaar een klimaatbegroting en een nationaal klimaatoverzicht met emissieprognoses
  • Het Planbureau voor de Leefomgeving brengt eens in de vijf jaar een wetenschappelijk rapport uit met daarin de laatste inzichten over de opwarming van de aarde, dat als basis dient voor het volgende klimaatplan.
  • Iets over het percentage hernieuwbare/duurzame/klimaatneutrale energie dat Nederland in 2050 gebruikt.
  • De oprichting van een onafhankelijke Klimaatcommissie, die het kabinet adviseert over het klimaatbeleid.
(Bron: De Volkskrant, 19 jun. 2018)

Circulaire economie begint bij beprijzing milieuschade

Beprijzing van milieuschade is belangrijk om tot een meer circulaire economie te komen. Dit werkt het beste als de schade wordt belast bij de veroorzaker ervan. De winst is vooral te behalen bij vervuilende bedrijven. Een volledig circulaire economie is vanwege de aanzienlijke maatschappelijke kosten echter onverstandig. Dit zijn enkele conclusies uit de zojuist verschenen publicatie van het Centraal Planbureau ‘Circulaire economie: Economie en ecologie in balans’.

Het gebeurt nu nog maar zelden dat producenten betalen voor de schade die zij aan het milieu toebrengen. Als dit wel zou gebeuren, houden bedrijven beter rekening met milieuschade, gaan ze duurzamer om met materialen en zullen ze producten maken die gemakkelijker te repareren zijn, vaker recyclebaar en beter te hergebruiken.

(Bron en meer: CPB, 20 jun. 2018)

Bouwsector kiest onherroepelijk voor de toekomst

De Nederlandse bouw neemt zijn eigen toekomst grondig op de schop. Op 10 juli 2018 tekenden zo'n 50 van de grootste spelers het Betonakkoord onder leiding van MVO Nederland.

Elk jaar komt er in Nederland vijftien miljoen m3 nieuw beton bij, en producenten, opdrachtgevers en aannemers spreken nu af om vergaand samen te werken aan duurzaamheid, van 100 procent recycling van materialen tot forse verlaging van de CO2-uitstoot. (Bron: Brisk, 12 jul. 2018)

Steden hebben weinig ambitie voor schoner verkeer

Dat concludeert stichting Natuur & Milieu, die de coalitieakkoorden van 32 stedelijke gemeenten analyseerde. Daarbij keek de milieuorganisatie naar wat de besturende partijen hebben afgesproken over bijvoorbeeld laadpalen voor elektrische auto’s, voorzieningen voor fietsen en de bevoorrading van winkels. Slechts vier van de onderzochte gemeenten krijgen het predikaat ‘goed’. De overige scoren ‘matig’, ‘redelijk’ of ‘onvoldoende’.

De ranglijst wordt aangevoerd door Utrecht. Die stad heeft weliswaar geen plannen voor (nieuwe) snelfietspaden, maar kent wel een milieuzone en streeft naar een emissieloos openbaar vervoer. Hekkensluiter is de gemeente Venlo. (Bron: Trouw, 11 aug. 2018)

Unilever mag misschien wel iets minder bescheiden zijn

Unilever was een van de eerste bedrijven die kwartaalreportages verruilden voor meer langetermijnplannen, met het doel om zich meer op duurzaamheid te kunnen richten. Hanneke Faber (1969) is sinds januari president Europa bij Unilever en verantwoordelijk voor het Unilever Sustainable Living Plan in Europa. Ze vertelt hoe dat gaat, en welke uitdagingen er zijn.

Unilever Sustainable Living Plan (USLP)? Het USLP bestaat al sinds 2010. Vóór die tijd was de gedachte, als je groeit dan stoot je meer CO2 uit, heb je meer afval, gebruik je meer water. Die milieuvoetafdruk willen we verkleinen en dat betekent dat we het niet vanzelfsprekend moeten vinden dat groei, die we natuurlijk willen zien in de business, gelijk staat aan het milieu belasten.

Twee andere grote doelen zijn de gezondheid en welzijn van meer dan een miljard mensen verbeteren, en het verhogen van de levensstandaard van miljoenen mensen. We werken daaraan door onze productieprocessen te verbeteren, en met projecten. (Bron: MT, 20 aug. 2018)

EU wil (nog) scherpere klimaatdoelstellingen 2030

De Europese Commissie is van plan de officiële klimaatdoelstellingen van de Europese Unie flink te verhogen. De EU wil in 2030 een reductie van de uitstoot van broeikasgassen van 45 procent. Nu is dat nog 40 procent ten opzichte van de cijfers van 1990.

De Spaanse klimaatcommissaris Miguel Arias Caete wil dat de EU-lidstaten in oktober een beslissing hierover nemen. Hij berekende dat het nieuwe doel bereikt wordt als nieuwe Europese besluiten over energiebesparingen en de uitbouw van hernieuwbare energie uitgevoerd worden. ,,Op basis van onze rekenmodellen zullen we de facto een reductie van de broeikasgassen met 45 procent in de EU bereiken. In ieder geval staat de EU in een sterke positie om deel te nemen aan de gesprekken over ambitieuze doelstellingen tijdens de komende klimaatconferentie in Katowice", zei Caete.

Daar wordt in december onderhandeld over de regels om het Parijse klimaatakkoord te vernieuwen. In 2015 kwam de internationale gemeenschap overeen om de totale opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden, indien mogelijk zelfs tot 1,5 graad. (Bron: Europa, 21 aug. 2018) 

Luchtfietsen op Zwols plastic met onvermoede voordelen

In Zwolle, langs de Deventerstraatweg, werd vanmiddag een plastic fietspad van 30 meter in gebruik genomen. Zwolle heeft met deze pilot de primeur. Volgens de bedenkers, Anne Koudstaal en Simon Jorritsma van wegenbouwer KWS, heeft een plastic fietspad een hoop onverwachte voordelen. Door de holle ruimte onder de toplaag vol te bouwen met sensoren, kun je de weg slim maken, zegt Jorritsma. 'Het komt overeen met 220.000 plastic bierfestivalbekertjes.'

Eerder in 2018 werd al bekend dat Zwolle de wereldprimeur krijgt van de uitvinding van KWS, Wavin en Total. De bedrijven hebben allen vestigingen in de stad. De gemeente en de provincie Overijssel dragen bij aan de aanlegkosten van het 'proefpad'.

Hoewel het plastic fietspad innovatief en complex is, zal dat aan de buitenkant niet direct zichtbaar zijn. ,,We moeten voldoen aan de eisen die er zijn voor een fietspad en kunnen dus geen gekke streken uithalen", zegt KWS-woordvoerder De Graaf. ,,We zorgen uiteraard wel voor borden met informatie naast het fietspad." Bronnen: AD en BNR, 2018) 

Bestaande kantoren kunnen veel sneller energieneutraal worden

Bestaande kantoren in Nederland kunnen vijf tot tien jaar eerder dan in 2050 energieneutraal zijn. Om deze besparing te kunnen halen, is inzicht nodig in de energieverspilling. En dat is wat vaak nog ontbreekt in de praktijk. Dit blijkt uit het onderzoek Roadmap to Paris van e-nolis, een bedrijf op de TU/e Campus in Eindhoven dat intelligente software voor de gebouwde omgeving ontwikkelt. “Inzicht in energieverspilling kan de kantoorsector zo’n 198 miljoen euro opleveren voor verbetering van kantoorpanden," licht Gerard Kool, directeur van e-nolis, toe. “Zo ontstaat een vliegwiel van energiebesparing.” 

E-nolis onderzocht 4% van alle Nederlandse kantoren (2,8 miljoen m2). Tot 30% van de energie die kantoren afnemen wordt onbenut de lucht in geblazen. Dat is evenveel als 1,3 miljoen huishoudens jaarlijks verbruiken. Die verspilling zit voor het grootste deel in onzichtbare processen zoals slechte afstemming van verwarming en koeling of allerlei apparaten die 24 uur per dag te veel of zelfs onnodig stroom vragen. Een opvallend inzicht is dat juist in ‘groene’ gebouwen relatief veel energie verspild wordt. Het tegengaan van deze energieverspilling levert naar schatting maximaal 30% besparing op, gemiddeld € 2,33 per vierkante meter. Voor de totale kantorenvoorraad betekent dit een energiebesparing van 198 miljoen euro en 1,6 miljard kg CO2. (Bron: FFacts, 13 sep. 2018

Nederlandse multinationals zijn duurzaam

De Nederlandse bedrijven DSM, Unilever en Signify zijn uitgeroepen tot de meest duurzame bedrijven van hun sector wereldwijd. Dat is gisteren bekend gemaakt door de Dow Jones Sustainability World Index. VNO-NCW is trots dat Nederlandse bedrijven al jaren een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzaamheid vervullen.

Unilever werd opnieuw de beste bevonden in de categorie ‘personal’. En Signify, voorheen Philips Lightning, is het wereldwijd duurzaamste bedrijf in de groep ‘electrical - components & equipment’. En in de categorie ‘chemicals’ is de duurzaamheidsstrijd al jaren een Nederlandse aangelegenheid tussen DSM en AkzoNobel. Dit jaar mag DSM zich ‘industry leader’ noemen. (Bron: VNO-NCW, 14 sep. 2018)

Rijksoverheid zet in op circulair bouwen

De rijksoverheid zet de volgende stap in de circulaire bouweconomie. Samen met de bouwsector ontwikkelt de rijksoverheid een uitvoeringsprogramma. Dit programma moet helpen om in 2050 tot een circulaire bouweconomie te komen.

Het kabinet noemt enkele concrete stappen voor het uitvoeringsprogramma. Zoals de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG). Die geeft aan wat de milieubelasting is. Hetzelfde geldt voor het materialenpaspoort. Het maakt per gebouw het gebruik en verwerking van materialen inzichtelijk. Daarnaast gaan het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en ProRail hun inkoopkracht benutten. De markt krijgt volop ruimte om eigen acties aan te dragen.

Nauw betrokken zijn de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW). IenW pakt met Rijkswaterstaat en ProRail enkele initiatieven op. Voorbeelden zijn experimenten voor CO2-arm asfalt en circulair beton. (Bron: F-Facts, 27 sep. 2018)

Verbond van Verzekeraars sluit eerste convenant duurzaam ondernemen

Het Verbond van Verzekeraars heeft naar eigen zeggen een wereldprimeur met het sluiten van een IMVO-convenant (Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). Dit convenant, dat deze zomer werd gesloten met ngo’s, vakbonden en de rijksoverheid, is bindend voor de leden. Het heeft vooral invloed op het beleggings- en investeringsbeleid van verzekeraars.

Aanleiding voor de IMVO-convenanten was de ramp in een textielfabriek in Bangladesh in 2013. Daarop besloot de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking dat Nederlandse bedrijven hun internationale verantwoordelijkheden moeten nemen. Met risicosectoren moeten er convenanten worden gesloten om toekomstige rampen te voorkomen. Ook verzekeraars kwamen, met name vanwege hun internationale beleggingsbeleid, al snel in beeld. Na bijna twee jaar onderhandelen, op 5 juli van dit jaar, werd het convenant ondertekend, in aanwezigheid van de ministers Hoekstra en Kaag. (Bron en meer over het convenant, Findinet, 28 sep. 2018

Zelfpersende afvalbakken op zonne-energie 

De nieuwe zelfpersende afvalbakken gaan een deel van de huidige traditionele vuilnisbakken vervangen. Doordat de nieuwe bakken het afval samenpersen, past er 5 keer zoveel in als in gewone afvalbakken. Daardoor hoeven ze minder vaak geleegd te worden.

Wanneer de afvalbak voor 80 procent vol zit, wordt er automatisch een melding verstuurd naar de afdeling Schoon van de gemeente. Zo kan de bak altijd op het juiste moment geleegd worden.

Als een afvalbak op een drukke locatie nu 5 maal per dag moet worden geleegd, kan dit met een zelfpersende afvalbak worden teruggebracht naar 1 maal per etmaal. Dit betekent minder inzamelkosten en minder overlast van inzamelvoertuigen tussen het voetgangersverkeer. Doordat de elektriciteit voor de pers wordt opgewekt door zonnecellen op het dak van de bak, zijn het ook nog eens duurzame afvalbakken. (Bron: Solar Energie, 14 mei 2018)

ESF-subsidie voor duurzame inzetbaarheid

Van maandag 12 tot en met vrijdag 16 november 2018 is het voor werkgevers, zowel voor bedrijven als voor instellingen, weer mogelijk om ESF-subsidie aan te vragen voor projecten die zijn gericht op het stimuleren van de duurzame inzetbaarheid van werkenden. Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan het bevorderen van gezond en veilig werken, het terugdringen van werkstress of aan het stimuleren van interne mobiliteit en ontwikkelmogelijkheden van medewerkers.

Per werkgever is een bedrag van € 12.500 beschikbaar, voor in totaal 1200 werkgevers. Waar zou u dit geld voor kunnen gebruiken? (Bron: voorbeelden keuzes en aanmelding, AWVN, 25 okt. 2018)   

Consument heeft weinig trek in duurzaam als het duurder is

Consumenten hebben er weinig trek in om meer te gaan betalen voor duurzaam voedsel: slechts 37 procent is daartoe bereid. Vaak is onduidelijk of de extra kosten die ze maken ook daadwerkelijk iets bijdragen aan verduurzaming. Dat blijkt uit een onderzoek van ABN Amro. Bedrijven zouden meer aan voorlichting moeten doen, vindt Rob Morren, sector banker food bij ABN Amro. (Bron: BNR, 30 okt. 2018)

Hergebruik materiaal niet populair bij bouwers

Circulair bouwen lijkt nog niet van de grond te komen. Weliswaar hebben diverse partijen in de bouw Bouwmarktplaatsen opgezet waar materiaal van gesloopte gebouwen verhandeld wordt, maar deze internetplatforms worden weinig gebruikt. (Bron: BNR, 31 okt. 2018)

Professionele klachtbehandeling door gemeenten

De Nationale ombudsman, Reinier van Zutphen, geeft lokale overheden vier speerpunten mee voor klachtbehandeling in onder meer het sociaal domein. Het rapport 'Vier speerpunten voor klachtbehandeling bij gemeenten' vormt daarmee een verdere uitwerking van de visie op professionele klachtbehandeling die de ombudsman in maart 2018 publiceerde. (Bron: Nationale Ombudsman, 9 nov. 2018)

Sociaal en groen ondernemen wordt mainstream *

Sociale en milieuvriendelijke bedrijven zijn steeds vaker succesvol. De vraag naar verantwoorde producten is inmiddels groot genoeg om winstgevend te opereren. Je kunt het goed doen, door goed te doen.

Tony’s Chocolonely is met zijn slaafvrije chocolade de grootste chocoladefabrikant van Nederland geworden. Tesla bestaat nog maar net, maar het is op basis van marktwaarde nu al de vierde automaker in de wereld. Bedrijven die mensen en het milieu een warm hart toedragen, doen het beter dan ooit. **

Geen wonder, zegt Markward van der Mieden, auteur van het boek Good business: ‘Mensen die thuis het afval scheiden en hun best doen om gezonder te leven, willen dat de bedrijven waar ze hun geld aan uitgeven ook verantwoorde producten en diensten leveren.’ (Bron: De Zaak, 23 nov. 2018)

* Mainstream: voornaamste stroming 

** Redactie: Twee goed scorende bedrijven laten het statistisch niet toe daar conclusies aan te verbinden. Aandacht voor mensen en milieu omarmen is belangrijk, maar er is meer voor nodig om het blijvend goed te doen. Lees in dit verband het verhaal van Tesla dat begin 2018 bijna faiiliet was en alleen door keihard te werken er bovenop kwam.  

Nederlander vindt snelheid belangrijker dan duurzaamheid bij bezorgen

Meer dan de helft van de Nederlanders verkiest snelheid boven duurzaamheid als het aankomt op de bezorging van bestelde producten. Dat blijkt uit een onderzoek van Elbuco onder 1080 consumenten. Ook zijn de meeste Nederlanders niet bereid meer te betalen voor een duurzame bezorging.

Vooral jonge mensen (volwassenen onder de 30) lijken minder milieubewust te zijn. 64 procent van hen zegt dat ze de snelheid waarmee hun bestelling wordt bezorgd belangrijker vinden dan duurzame bezorging. (Bron: Emerce, 11 dec. 2018)

Pensioenfondsen tekenen voor samenwerking duurzaam beleggen

Nederlandse pensioenfondsen gaan de samenwerking aan met maatschappelijke organisaties (ngo’s), vakbeweging en overheid om duurzaam te beleggen. Samen tekenen zij vandaag het Convenant Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Pensioenfondsen.

Door het beleggen van hun vermogen kunnen pensioenfondsen wereldwijd invloed hebben op bijvoorbeeld mensenrechten en het milieu. Om die invloed beter te kunnen inzetten, is meer inzicht in de risico’s in de wereldwijde beleggingsketen en samenwerking met (lokale) partners nodig. 73 fondsen, samen goed voor zo’n 1180 miljard euro aan belegd vermogen, tekenen vandaag daartoe het convenant. Lees meer op de website van het convenant. (Bron: IMVO/SER, 20 dec. 2018)

Circulair organiseren: veel woorden minder daden

Nog niet veel bedrijven zijn in hun praktijk bezig met circulair ondernemen. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek dat hoogleraar Jan Jonker (Radboud Universiteit) heeft uitgevoerd. Volgens Jonker komen er wel steeds meer organisaties die een gedeelte van hun organisatie circulair maken.

Steeds meer organisaties denken na over circulair ondernemen. Dat nadenken is goed, maar er moet ook actie ondernomen worden. Jonker spreekt dan ook zijn vreugde uit dat er afgelopen week een ambtelijke top is geweest die moet leiden tot vijf transitieagenda’s. Het programma heet Nederland circulair 2050, en de vijf grote thema’s zijn:
  • biomassa
  • bouw
  • maakindustrie
  • kunststoffen
  • consumptiegoederen 
(Bron en meer: CM, 24 dec. 2018)

Eén op vijf werknemers heeft geen idee van bedrijfsdoelstellingen

21 procent van de Nederlandse werknemers heeft geen enkel idee wat de bedrijfsdoelstellingen zijn van de organisatie. Zij weten niet wat de koers van de organisatie is voor de komende periode. In meer dan een kwart van de gevallen (27%) worden de bedrijfsdoelstellingen één keer per jaar gepresenteerd. Vaak aan het begin van het jaar. In sommige gevallen wordt er nooit meer teruggekomen op de doelstellingen die door en voor de organisatie zijn opgesteld (17%). Dit blijkt uit het onderzoek uitgevoerd door Protime. (Bron: Persberichten, 10 jan. 2019)

Driekwart Nederlanders niet bekend met 'circulaire economie'

Maar liefst 75 procent van de Nederlanders heeft nog nooit gehoord van de circulaire economie. Bovendien geeft slechts negen procent aan precies te weten wat deze term inhoudt.

 Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van ABN AMRO onder ruim 1.000 Nederlanders, dat is verricht door PanelWizard. De uitkomsten zijn opmerkelijk, omdat zeven op de tien Nederlanders het uitgeput raken van grondstoffen wel degelijk als een probleem ervaren. De circulaire economie is een economisch systeem waarin producten en grondstoffen zo duurzaam mogelijk worden gebruikt en hergebruikt, zodat de waarde ervan zo lang mogelijk behouden blijft. Na uitleg over wat de circulaire economie inhoudt, verwacht de helft van de Nederlanders hier binnen vijf jaar wel een bijdrage aan te gaan leveren. (Bron: Managersonline, 21 jan. 2019)  

Eerste NEN-normen voor circulaire economie

De eerste Europese normen voor circulaire economie zijn goedgekeurd. Deze normen gaan over het efficiënt en circulair omgaan met materialen van producten die vallen onder de Ecodesign richtlijn: energie-gerelateerde producten.

De eerste NEN-norm*, EN 45558 ‘General method to declare the use of critical raw materials in energy-related products’, betreft kritische materialen en geeft aan wat kritische grondstoffen zijn en hoe je moet vastleggen welke je in je product hebt gebruikt.

De tweede norm, EN 45559 ‘Methods for providing information relating to material efficiency aspects of energy-related products’, geeft aan hoe je moet aangeven hoe goed je product te repareren, opnieuw te gebruiken, op te waarderen en opnieuw te fabriceren. Bovendien geeft deze norm aan hoeveel en welke toegepaste materialen en onderdelen gerepareerd, hergebruikt, opgewaardeerd of opnieuw gefabriceerd zijn.

Deze twee Europese normen zijn de eerste oplage in een pakket van twaalf normen, waar op dit moment in Brussel hard aan wordt gewerkt. Gezamenlijk zullen deze twaalf normen de Europese Ecodesign richtlijn gaan vormen. (Bron: CM, 23 jan. 2019)

 * NEN is de afkorting van NEderlandse Norm en tevens sinds 8 mei 2000 de naam van het nauwe samenwerkingsverband van het Nederlands Normalisatie-instituut en de Stichting NEC (gespecialiseerd in de normalisatie van elektrotechniek, informatietechnologie en telecommunicatie). (Bron: Wikipedia

Nationaal Onderzoek duurzame inzetbaarheid 2019

Langer doorwerken in een zwaar beroep. Moet dat? Kan dat niet anders? Hoe hou je medewerkers bevlogen en vitaal voor de zaak, zodat ze langer doorwerken bij jou, niet bij de concurrent? En zelfsturende teams, ontstaan die vanzelf als je het management weghaalt? Over deze, en ook heel andere onderwerpen gaat het Nationaal Onderzoek Over Duurzame Inzetbaarheid.

Ook dit jaar hebben we samen met Factor Vijf een nationaal onderzoek opgesteld waarmee u inzicht krijgt waarmee de meeste organisaties hun mensen langer, gezonder en beter laten doorwerken. Hiermee kunt u uw eigen beleid voor duurzame inzetbaarheid afzetten tegen dat van andere organisaties en desgewenst daarop aanpassen.

Deelnemen kan tot en met 12 februari 2018 en kost u maximaal 15 minuten. (Bron: Overduurzameinzetbaarheid.nl, januari 2019

Circulaire ondernemers krijgen hulp om door te breken

Ondernemers die werk maken van een economie zonder afval en vol goede ideeën zitten, krijgen extra hulp bij de uitvoering van hun plannen. Deze hulp moet ervoor zorgen dat circulaire ondernemers sneller doorbreken.

Hiervoor slaan de overheid en het bedrijfsleven vanaf woensdag de handen ineen met het Versnellingshuis Circulaire Economie. Dit nieuwe huis is een loket waar circulaire ondernemers met elkaar, financiers en de overheid (ook in de rol als regelgever) om tafel kunnen om circulaire projecten te realiseren. Ook zal de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zijn kennis en instrumenten inzetten om deze groep ondernemers te ondersteunen.

Voor het project heeft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) 1,1 miljoen euro uitgetrokken. Bronnen: MKB, Accountant, VNO-NCW; 13 feb. 2019)

Tien nieuwe adviseurs duurzame inzetbaarheid

Tien AWVN-adviseurs zijn vorige week geslaagd voor de post-HBO-opleiding adviseur duurzame inzetbaarheid (DI). AWVN heeft deze incompany-opleiding in samenwerking met de HAN (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) georganiseerd. Voor het behalen van hun certificaat hebben zij het afgelopen jaar colleges gevolgd over uiteenlopende onderwerpen, zoals opleiden en ontwikkelen, vitaliteit en gezondheid, het stimuleren van eigen regie en het meten en beïnvloeden van motivatie.

Adviseurs duurzame inzetbaarheid ondersteunen bedrijven bij het ontwikkelen van een adequaat DI-beleid. Zij overzien een breed spectrum van HR-thema’s die bijdragen aan duurzame inzetbaarheid, zoals leren en ontwikkelen, gezondheids- en arbobeleid en arbeidstijden.  (Bron en meer: AWVN, 19 feb. 2019)

Duurzaam ondernemen niet altijd haalbaar

Duurzaam ondernemen is een manier van ondernemerschap die men ook op de lange termijn vol kan houden. Bij deze vorm van ondernemerschap ligt de focus op de aarde, mens en winst. In de markt is er volgens het KVK veel vraag naar duurzaamheid, waardoor een deel van de ondernemers zich hier ook aan durft te wagen.

Een ander deel, ruim acht op de tien ondernemers, ervaart echter belemmeringen bij duurzaam ondernemen. Dit percentage kan, volgens een deel van hen, lager worden als duurzaam ondernemen een kostenbesparing of extra inkomsten oplevert. (Bronnen: KvK, dec. 2018 en Tentoo, 27 feb. 2019

Verduurzamen van verf, kan dat?

Het denken van verfproducent Koninklijke Van Wijhe Verf is gericht op de toekomst. Dit houdt in dat de verfproducent de markt wil vernieuwen en verduurzamen. Niet onbelangrijk is dat de verfproducent zich ook inspant om het publiek te laten zien hoe interessant verf is en wat er gaat veranderen.

Het bedrijf experimenteert met bind- en oplosmiddelen. Ook werkt het bedrijf anno 2019 samen met andere bedrijven en universiteiten in Enschede, Groningen en Wageningen om alternatieven voor bindmiddelen te vinden. Verduurzamen van verf, kan dat? Ja, dat kan.   
Inhoudsopgave:

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Klokkenluider    Algemeen, begrippen, rapporten, wetten