Dat we teveel ambtenaren hebben en het er ook steeds meer worden is niet zo erg

Opinie · di 10 nov 2026 · Bron: HR-kiosk & Annemarie van Gaal · Andries Bongers

De vraag is wel: wat levert het aan productiviteit op?

Wanneer bijvoorbeeld de Tweede Kamer (wat geen ambtenaren zijn) een bedrijf zou zijn, is het na een paar maanden al failliet. Nou blijkt dat meer dan 80% van de Kamerleden ambtenaar is geweest, stelde Annemarie van Gaal vast. Een aantal jaren geleden had ik al dezelfde conclusie getroffen.
Er zijn politieke partijen die hun bestand nog aanvullen met een paar juristen of een boer.
Vaak zijn het ook oorspronkelijke medewerkers van een fractie, die zich in de loop der jaren hebben opgewerkt tot een volwaardig Kamerlid, Maar nog niet eens altijd van dezelfde partij, want dat wisselt nog wel eens. Maar daar gaat het nu even niet om.

De mores in de Kamer

De omgangsvormen in de Tweede Kamer wijken zo af van de gebruiken in het bedrijfsleven, dat wanneer je dezelfde gewoonten in het bedrijfsleven zou toepassen, zou je al niet eens door je proeftijd komen.
Maar omdat iedereen vrijwel ambtenaar is geweest, is aanpassing nauwelijks nodig.
Wanneer een Kamerlid de eer krijgt om op het spreekgestoelte een voorstel te doen of zijn mening te geven, is de inleiding ontstellend lang en nauwlelijks terzake doende. Dat vraagt extra veel tijd, maar om vooral iedere zin te beginnen met “mijnheer de voorzitter” is eigenlijk potsierlijk.
Het is verboden om zich rechtstreeks te wenden tot degene die interrumpeert.
Vooral als het gaat over niet aan de orde zijnde onderwerpen of die zelfs Nederland niet eens aangaan, kan het onnodig lang duren. Vooral als met elkaar de maat neemt.
Maar wanneer het wel interessant wordt en een bewindsman zich aangesproken voelt of wordt aan gesproken, antwoord deze dat het zijn aandacht heeft en hierop terugkomt.
Wanneer het wel snel om maatregelen vraagt wordt er een commissie voorgesteld, die maanden later bijeenkomt en beloofd het jaar erop met een rapport te komen. Wat dus niet wil zeggen dat het probleem dan is opgelost. Lijkt het enigszins ingewikkeld, dan wordt een “bevriend” extern bureau ingehuurd dat een langdurig onderzoek gaat verrichten.
Een redelijk hoge ambtenaar vertelde mij eens dat hij de leider was geworden van een bepaalde groep. Toen ik na enige moeite had uitgelegd, wat ik bedoelde met de vraag: wat is de doelstelling van de groep? riep hij vol afschuw uit, maar dan ben je dus te controleren.

Een totaal andere wereld.

Ja, ik ben 30 jaar iets anders gewend, maar dat was bij een zeer succesvol internationaal bedrijf, met hoge ethische normen (toch wel).  En ook veel doelstellingen.
Ik ben bijna 86 jaar en heb natuurlijk een langzaam achterhaalde opvatting, toch?
 

Andries Bongers

Andries Bongers Meer info

CEO, founder en eindredacteur bij HR-kiosk.nl, directeur van HR-kiosk BV, directeur en consultant De Bongerd VOF,was Bestuurslid NVP, Auteur "Fiscaal Vriendelijk Belonen", Partner van Merknemers.nu
Interesse: Beloningsmanagement, Arbeidsrecht, HR Generalist, Columnist. Visie over Personeelsbeleid  Interview dr. Miranda Langedijk op pagina 6/10