Detachering    Het Nieuwe Werken (HNW) 


Grensarbeider

Datum laatste wijziging: 28 mei 2019  |  Trefwoorden: Grensarbeider, Verzekering, Werklandbeginsel, Werken elders, Uitlenen, Uitzenden, Duitsland

Inhoud

  1. Definitie
  2. Sociale verzekeringen
  3. Deskundigenoordeel
  4. Pensioen
  5. Meer informatie
  6. 80 duizend werknemers uit BelgiŽ en Duitsland
  7. Weinig Nederlanders kiezen voor baan in buurland
  8. Nieuw belastingverdrag Nederland-Duitsland
  9. Belgisch of Duits loon omrekenen naar Nederlands loon
  10. Nederduitse ontslagvergoedingen: dubbele (niet-)heffing nog steeds mogelijk
  11. Overeenkomst met Duitsland over compensatieregeling grensarbeiders
  12. Meer werk en hogere lonen mogelijk in Nederlandse grensregio
  13. Maak van grenswerker een expat
  14. Nederlandse expatregeling grenswerkers heeft geen effect
  15. Vlaamse en Nederlandse arbeidsmarkten beperkt verbonden
  16. Nieuwe regels uitlenen werknemers in Duitsland
  17. Beperking heffingskorting pakt nadelig uit voor grensarbeiders
  18. Wonen in Nederland, werken in het buitenland. Waar betaal ik dan belasting?
  19. Geen sociale verzekering in woonland bij weinig arbeid daar
  20. Kamervragen over dubbele belastingheffing pensioenen van grensarbeiders uit BelgiŽ
  21. Grenswerkers in de problemen met Duitse en Nederlandse fiscus
  22. Cijfers grensarbeid
  23. Uurloon grensgebieden hoogst in BelgiŽ

Definitie​

​Een grensarbeider is een werknemer of zelfstandige die zijn beroep uitoefent in een andere lidstaat dan die waar hij woont en waarheen hij ten minste eenmaal per week terugkeert. De meest voorkomende situatie in Nederland is dat iemand in Nederland woont en in Duitsland of BelgiŽ werkt, of andersom.

Sociale verzekeringen

Een grensarbeider is in principe verzekerd voor de sociale verzekeringen in het land waar hij werkt, het zogeheten werklandbeginsel. Nederlanders die in verschillende landen van de Europese Unie (EU) werken, vallen onder de sociale wetgeving van een land. Dat voorkomt dat mensen dubbele premies moeten betalen of niet verzekerd zijn voor de sociale verzekeringen.

Het werklandbeginsel geldt sinds 1 mei 2010. Dit geldt zowel voor grensarbeiders die in Nederland komen werken, als voor de omgekeerde situatie. Wel zijn er enkele speciale regels in verband met de ziekteverzekering en de werkloosheidsuitkering van toepassing. Voor de verstrekkingen bij ziekte of een arbeidsongeval kan een grensarbeider kiezen of hij een verstrekking ontvangt van de lidstaat waar hij woont, of waar hij werkt. Als hij gepensioneerd wordt, verliest hij de status van grensarbeider en heeft hij dus geen recht meer op de verstrekkingen bij ziekte in de lidstaat waar hij vroeger werkte.

Deskundigenoordeel

Een werknemer kan in Nederland werken, maar in het buitenland wonen. Bij ziekte kan deze werknemer een legitiem deskundigenoordeel aanvragen in het land waar hij woont, ofwel zijn woonland. Dit bleek in februari 2014 uit een uitspraak van het gerechtshof in ís-Hertogenbosch, Zaaknummer HD 200.119.516_01.





Pensioen

De grensarbeider ontvangt een afzonderlijk pensioen van elke lidstaat waar hij ten minste een jaar verzekerd was.

Meer informatie

Meer informatie over grensarbeid is verkrijgbaar bij het Bureau voor Belgische Zaken en het Bureau voor Duitse Zaken en de website van het samenwerkingsnetwerk van de Openbare Diensten voor Arbeidsbemiddeling van de Europese Economische Ruimte (EURES)

Zie ook www.grensinfopunt.nlwww.svb.nl en www.grensarbeid.nl

80 duizend werknemers uit BelgiŽ en Duitsland

Ruim 40 duizend werknemers werken in Nederland maar wonen in Duitsland. De meesten werken in gemeenten vlak over de grens. Het betreft hier zowel Duitsers als Nederlanders die in Duitsland wonen. Een op de drie is werkzaam in de zakelijke dienstverlening. Bijna een kwart van hen werkt in Overijssel (24 procent), een kwart in Limburg en bijna een kwart in Gelderland. In Groningen en Drenthe ligt dit aandeel veel lager (2 procent en 4 procent). De meesten werken in gemeenten vlak over de grens. Enschede en Venlo trekken zoín 3 tot 5 duizend in Duitsland wonende werknemers.

Een stroom van vrijwel dezelfde omvang komt uit BelgiŽ. Van de ongeveer 40 duizend personen die naar Nederland pendelen om te werken, werkt 40 procent in Limburg en 38 procent in Noord-Brabant. Slechts een klein aantal werkt in Zeeland. De meeste werknemers werken in Maastricht: meer dan 8 duizend Belgen of in BelgiŽ wonende Nederlanders. Naar Eindhoven en Sittard-Geleen gaan ruim 2 duizend werknemers. De industrie is voor de BelgiŽpendelaars met ruim 7 duizend werkenden de belangrijkste sector. (Bron: CBS, 17 apr. 2015)

Weinig Nederlanders kiezen voor baan in buurland

De grenzen tussen Nederland en de buurlanden werken belemmerend voor de arbeidsmarkten in de grensgebieden. Per dag pendelen bijna100 duizend werknemers tussen Nederland en Duitsland of BelgiŽ en omgekeerd. Gezien het aantal banen en inwoners in de grensregioís is dat weinig. Toch zullen niet alle regionale arbeidsmarkten langs de grens evenveel profiteren van het wegnemen van de belemmeringen. Meer open grenzen zijn vooral gunstig voor regioís waar de banen over de grens goed aansluiten bij de kennis en vaardigheden van de werknemers. (Bron: CBS / PBL, 21 juli 2015)

Nieuw belastingverdrag Nederland-Duitsland

Er is een nieuw belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland getekend. Dit verdrag zal op 1 januari 2016 in werking treden. Met deze afspraken kan worden vastgesteld welk land het recht heeft belastingen te heffen.

Aangezien deze afspreken mogelijk een financieel nadeel hebben, kan er voor gekozen worden gebruik te maken van een overgangsrecht voor belastingjaar 2016. Naast het overgangsrecht is er nog een specifieke overgangsregeling van 6 jaar voorgesteld voor pensioen, lijfrente of sociale zekerheidsuitkeringen. Op deze uitkeringen is tijdelijk een lager belastingtarief van toepassing. Het tariefpercentage loopt geleidelijk op.

Belgisch of Duits loon omrekenen naar Nederlands loon

De Belastingdienst meldt dat personen die in 2015 in Nederland woonden en werkten het buitenland, de niet-Nederlandse inkomsten in Nederland moeten aangeven, ook al betaalden zij belasting in dat andere land.

De Belastingdienst heeft een online rekentool gemaakt waarmee men Belgisch of Duits loon kan omrekenen naar Nederlands loon. De uitkomst van de berekening kan men invullen op de aangifte 2015.

Nederduitse ontslagvergoedingen: dubbele (niet-)heffing nog steeds mogelijk.

Met de komst van het nieuwe belastingverdrag gaat Nederland voor verdeling van het heffingsrecht over ontslagvergoedingen uit van het nieuwe OESO-commentaar. Of Duitsland deze visie volgt is onzeker, het probleem van dubbele heffing of heffingsvacuŁm blijft dan bestaan. (Bron: Taxence, 30 mrt. 2016)

Overeenkomst met Duitsland over compensatieregeling grensarbeiders

 Het Belastingverdrag Nederland-Duitsland van 2012 bevat een compensatieregeling voor de grensarbeider die inwoner is van Nederland en loon verkrijgt uit Duitsland dat in Duitsland mag worden belast. Doel van deze compensatieregeling is dat de grensarbeider zijn eventuele aftrekposten in Nederland kan vergelden. De compensatieregeling is van toepassing met ingang van belastingjaar 2016.

Duitse sociale premies tellen voor grensarbeiders die in Duitsland werken niet mee bij de berekening van de vermindering die zij kunnen krijgen op grond van de compensatieregeling. De Duitse sociale premies zijn niet vergelijkbaar met de Nederlandse premie volksverzekeringen. Dit is in lijn met de toepassing van de compensatieregeling voor de grensarbeiders die in BelgiŽ werken. (Bronnen: Taxence en Staatcourant, 15 juni 2016)

Meer werk en hogere lonen mogelijk in Nederlandse grensregio

Als het zou lukken om de grensbelemmeringen volledig weg te nemen, dan zou dat in het minst gunstige geval 7 duizend Nederlanders een baan opleveren, in het meest gunstige geval levert het 42 duizend mensen een baan op. Ook zou het jaarloon van een gemiddelde voltijdbaan in grensprovincies dan toenemen met 140 euro. In het minst gunstige geval gaat het om jaarlijks 30 euro meer loon. Obstakels om aan de andere kant van de grens te werken, blijken in de praktijk moeilijk weg te nemen.

Op dit moment vormt de grens nog een barriŤre voor de arbeidsmarkt in de grensregio. De barriŤre ontstaat bijvoorbeeld door taal- en cultuurverschillen met de andere landen en het feit dat buitenlandse werkgevers Nederlandse diplomaís niet altijd erkennen. Deze belemmeringen voorkomen dat werknemers de juiste werkgever kunnen vinden, en andersom. Bedrijven en werknemers zijn daardoor minder productief. Dit vertaalt zich in een lagere werkgelegenheid en lagere lonen. Als deze belemmeringen echter worden weggenomen, groeit de productiviteit in de regio. Zo ontstaan nieuwe banen en stijgen de lonen.

Vooral de Duitse grens vormt nu een belemmering voor de arbeidsmarkt, meer dan de Belgische. Dit kan te maken hebben met het feit dat men in Duitsland een andere taal spreekt en in Vlaanderen niet. Langs de Duitse grens is daarom in potentie ook meer te winnen. Verder kunnen gebieden nabij buitenlandse steden vooruitgang boeken, omdat in steden veel werkgevers te vinden zijn. (Bron: CPB, nov. 2016)

Maak van grenswerker een expat

Behandel mensen die in de grensregio wonen en over de grens werken als expats. Geef ze hetzelfde belastingvoordeel en zorg dat hun sociale zekerheid goed is geregeld. Die boodschap geven de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland maandag mee aan de ministers Kamp (Economische Zaken) en Plasterk (Binnenlandse Zaken).

Volgens het Centraal Plan Bureau (CPB) kan het plan zorgen voor 40.000 nieuwe banen. Het actieplan is het resultaat van samenwerking tussen ministeries, provincies, grensgemeenten, het midden- en kleinbedrijf en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. In het plan zijn veertig punten opgesomd om belemmeringen voor werken en leren over de grens weg te nemen.

Grenswerkers kunnen nu niet deelnemen aan een Nederlands pensioenfonds. Ook hebben ze meestal geen recht op WW als ze werkloos worden. In het buitenland wordt ziekengeld netto uitbetaald, maar daarover wordt in Nederland weer belasting geheven. De grensregio biedt volop kansen op werk, maar dan moeten de verschillen in belastingen, verzekeringen en sociale zekerheid verdwijnen, stellen de provincies. (Bron: RTVNoord, 30 jan. 2017)

Nederlandse expatregeling grenswerkers heeft geen effect

Een Nederlandse expatregeling in de loon- of inkomstenbelastingsfeer zal geen effect hebben op grenswerkers die werkzaam zijn in een ander land en alleen in dat werkland belasting op arbeid betalen.

Dat schrijft minister Plasterk van BZK in een Kamerbrief waarin hij vragen beantwoordt van de PvdA over het bericht ĎGeef grenswerkers belastingkortingí. Om ervoor te zorgen dat grenswerkers zo min mogelijk nadeel ondervinden door verschillen in belastingheffing zijn er compensatieregelingen in de belastingverdragen met BelgiŽ en Duitsland opgenomen. (Bron: Accountancy Week, 17 feb. 2017)

Vlaamse en Nederlandse arbeidsmarkten beperkt verbonden

De arbeidsmarkten van Vlaanderen en Nederland zijn in het grensgebied deels met elkaar vervlochten. Vooral in de Nederlandse regioís Zuid-Limburg en Zeeuws-Vlaanderen werken relatief veel grenspendelaars. Wel verschilt de structuur van de arbeidsmarkten aan weerszijden van de grens, bijvoorbeeld in arbeidsdeelname en contractvorm.

Circa 9 duizend personen die in Nederland wonen, werkten in 2014 in de Belgische grensstreek. Andersom zijn dat er 31 duizend. Inwoners van BelgiŽ werken vaker in Nederland dan vice versa. Vooral in de Nederlandse regioís Zuid-Limburg en Zeeuws-Vlaanderen is grenspendel een factor van betekenis. Ongeveer 5 procent van de werknemers daar woonde in 2014 in BelgiŽ. (BronL CBS, 15 mrt. 2017)

Nieuwe regels voor het uitlenen van werknemers in Duitsland

Wie in Duitsland werknemers wil uitlenen aan derden heeft hiervoor een uitleenvergunning nodig. Vanaf 1 april 2017 gelden er nieuwe wettelijke regels voor het uitzenden en uitlenen van werknemers in Duitsland. (Vakblad over de grens)

Beperking heffingskorting pakt nadelig uit voor grensarbeiders

Het plan van het kabinet om de heffingskortingen in de inkomstenbelasting voor buitenlandse belastingplichtigen te beperken heeft tot onbegrip geleid bij de Belgische vakbond ACV.

Belgen en Duitsers zullen vanaf 2019 minder snel de grens oversteken om in Nederland te gaan werken. Zij moeten dan meer moeite doen om aanspraak te maken op de heffingskortingen in de Nederlandse inkomstenbelasting. Dat benadeelt niet alleen de grensarbeiders maar pakt ook slecht uit voor Nederlandse werkgevers, waarschuwt de grootste vakbond in BelgiŽ, de ACV. (Bron: Tax Live, 11 dec. 2017)

Wonen in Nederland, werken in het buitenland. Waar betaal ik dan belasting?

Als een Nederlandse werknemer grensoverschrijdende arbeid verricht zal Nederland als woonland over het Ďwereldinkomení belasting heffen. Als Nederland met het werkland een belastingverdrag heeft gesloten mag het werkland in bepaalde situaties belasting heffen over de arbeidsbeloning. Nederland verleent hierover dan een korting. Het werkland heft belasting als aan minimaal ťťn van de volgende drie voorwaarden is voldaan:
  • De werknemer is fysiek aanwezig in het werkland gedurende meer dan 183 dagen in het jaar
  • De beloning die de werknemer ontvangt, wordt betaald door of namens een werkgever in het werkland
  • De beloning die de werknemer ontvangt, komt ten laste van een vaste inrichting die zijn (Nederlands) werkgever heeft in het werkland
Deze drie voorwaarden lijken duidelijk, maar kunnen toch anders worden geÔnterpreteerd. (Bron en meer: Flynth, 11 dec. 2017)

Geen sociale verzekering in woonland bij weinig arbeid daar

Een Nederlander woonde in BelgiŽ. Hij was in dienstbetrekking werkzaam bij een in Nederland gevestigde werkgever als accountmanager/relatiemanager telecommunicatie. Hij werkte voornamelijk in Nederland. Hij werkte daarnaast ook regelmatig thuis in BelgiŽ en was tijd kwijt met het bezoeken van in BelgiŽ woonachtige cliŽnten. In geschil was of de werknemer verzekerd was voor de sociale verzekeringen in Nederland, nu hij ook in BelgiŽ werkzaamheden verrichtte.

De Hoge Raad oordeelde dat de man in Nederland sociaal was verzekerd en niet (ook) in BelgiŽ, Zie jurisprudentie d.d. 19 jan. 2018)  




Kamervragen dubbele belastingheffing over pensioenen van grensarbeiders uit BelgiŽ

Staatssecretaris Snel van FinanciŽn schrijft in antwoord op Kamervragen dat belastingheffing voor inwoners van BelgiŽ die een pensioen uit Nederland ontvangen kan leiden tot dubbele belastingheffing als BelgiŽ deze pensioenen ook in de heffing betrekt. Deze situatie is onwenselijk. Daarom vindt op korte termijn een overleg plaats tussen Nederland en BelgiŽ om te komen tot een passende oplossing. (Bron: Rijksoverheid, 9 feb. 2018)

Nederland treedt terug als BelgiŽ aantoont dat het uit Nederland afkomstige pensioen feitelijk en tegen het reguliere tarief in de belastingheffing wordt betrokken. Deze en andere afspraken zijn op 5 maart door de Belgische minister Van Overtveldt en staatssecretaris Snel van FinanciŽn bestendig in een overeenkomst. Op basis van deze overeenkomst en na ontvangst van de relevante informatie van BelgiŽ kan de Belastingdienst op korte termijn de ontstane situaties van dubbele heffing ongedaan maken. (Bron: VVP, 9 mrt. 2018)

1 Staatssecretaris Snel van FinanciŽn heeft de Tweede Kamer meegedeeld dat hij later dan toegezegd schriftelijke vragen over grenswerkers zal beantwoorden. Voor de beantwoording is meer tijd nodig gelet op de benodigde afstemming met de Belastingdienst, aldus de bewindsman in een zogeheten Ďuitstelbriefí.

Grenswerkers in de problemen met Duitse en Nederlandse fiscus

Steeds meer bedrijven en Nederlanders die in Duitsland werken komen klem te zitten tussen de belastingdiensten van beide landen, meldt dagblad de Gelderlander. Volgens accountantskantoor Flynth, dat een aantal vestigingen in de grensstreek heeft, komen veel Nederlanders in de problemen door bijvoorbeeld dubbele aanslagen voor de loon- of inkomstenbelasting. In extreme gevallen zou zelfs een hogere belasting dan het inkomen moeten worden betaald.

De toename van de problemen wordt veroorzaakt doordat steeds meer Nederlanders over de grens werken. Ook de Nederlandse consul in het Duitse Kleef, Freddy Heinzel, constateert een groei van het aantal probleemgevallen. Volgens Heinzel zorgen vooral de BTW-afdracht en de ondernemersbelasting voor problemen. Werknemers en bedrijven zijn vaak onvoldoende op de hoogte van het belastingconvenant tussen Nederland en Duitsland waarmee dubbele belastingaanslagen moeten worden voorkomen. Vanwege die onbekendheid gaat het vaak mis. (Bronnen: Flynth en Accountancy Van Morgen, 10 apr. 2018)

NB: Staatssecretaris Snel van FinanciŽn heeft de Tweede Kamer over de (mogelijke) problemen meegedeeld dat die z.i. niet reŽel zijn. Lees zijn antwoord d.d 31 mei 2018.

Cijfers grensarbeid

Van de 7,7 miljoen werknemersbanen die Nederland in december 2016 telde, werd ongeveer 1% vervuld door werknemers die in BelgiŽ of Duitsland woonden. Het gaat om 40.000 werknemers die in BelgiŽ woonden en 38.000 die pendelden vanuit Duitsland. In veel gevallen hadden ze de Nederlandse nationaliteit. (Bron en meer cijfers: Loonzaken & CBS, 6 nov. 2018)

Uurloon grensgebieden hoogst in BelgiŽ

In de gebieden langs de Nederlandse grens worden de hoogste uurlonen betaald in BelgiŽ. Vrijwel overal zijn de uurlonen in de Nederlandse grensgebieden lager dan aan de andere kant van de grens. Alleen aan de grens met het Duitse Nedersaksen is dat andersom.  (Bron; CBS, 28 mei 2019)

Gerelateerde artikelen en/of partner bijdragen:
Gerelateerd nieuws en/of opinies:


 Detachering    Het Nieuwe Werken (HNW)