Flexibel werken

Zowel het kabinet als de Kamer ijvert voor meer flexibiliteit in de werkplek en in arbeidstijden om mensen meer aan het werk te krijgen en om arbeid beter met zorgtaken thuis te laten combineren. In dat verband hebben regeringspartij CDA en oppositiepartij GroenLinks samen een initiatiefwet ingediend om werknemers het recht te geven op flexibele werktijden en telewerken. Het recht voor werknemers - die minimaal een jaar in dienst zijn - om een kortere of langere werkweek aan te vragen bestaat al langer, als de initiatiefwet wordt aangenomen breidt dit recht sterk uit. In feite gaat het om een uitbreiding van de Wet aanpassing arbeidsduur.

In de memorie van toelichting pleiten de initiatiefnemers ervoor dat het recht op flexibel werken ingaat na een dienstverband van 26 weken. Het verzoek moet twee maanden tevoren bij de werkgever zijn ingediend en een werknemer kan ten hoogste eenmaal per jaar, een jaar nadat de werkgever een verzoek om aanpassing van de arbeidsvoorwaarden heeft ingewilligd of afgewezen, opnieuw een verzoek indienen. 

De gezamenlijke initiatiefwet ‘flexibel werken’ van CDA en GroenLinks is in februari 2012 naar de Tweede Kamer gestuurd. De indieners Eddy van Hijum (CDA) en Ineke van Gent (GL) hopen het wetsvoorstel nog voor het zomerreces te kunnen behandelen zodat deze per 1 januari 2013 in kan gaan.

Advies Actal: wetsvoorstel nog behandelen
Op verzoek van de Tweede Kamer heeft Actal¹ het wetsvoorstel ‘Flexibel werken’ beoordeeld. Actal adviseert om dit wetsvoorstel nog niet te behandelen. Het is belangrijk om eerst de belemmeringen voor flexibel werken in bestaande wet- en regelgeving weg te nemen. Actal adviseert om te motiveren waarom nu al nieuwe wetgeving noodzakelijk is. Ook ziet Actal mogelijkheden om de gevolgen voor de regeldruk beter in beeld te brengen. Er ontbreekt nu namelijk nog een aantal kostensoorten in de berekening van de regeldruk. Het Advies Wetsvoorstel Flexibel werken is op 4 april 2012 uitgebracht aan de Voorzitter van de Tweede Kamer.

¹ Actal, het Adviescollege toetsing regeldruk, adviseert de regering en Staten-Generaal om de regel­druk voor bedrijven, burgers, en beroepsbeoefenaren in de zorg, onderwijs, veiligheid en sociale zekerheid, zo laag mogelijk te maken.

Win-win situatie
Volgens CDA en GroenLinks hebben zowel werknemers als werkgevers baat bij deze regeling. Met de initiatiefwet krijgen werknemers het recht om een verzoek om de werktijden en werkplek aan te passen aan hun wensen, zoals al bestaat voor de arbeidsduur. De werkgever mag dit verzoek alleen goed gemotiveerd naast zich neer leggen. Eddy van Hijum: ‘Veel werknemers geven aan dat ze graag flexibel willen werken. Vaak is dit maar beperkt geregeld in de CAO of zelfs niet toegestaan. Er is een cultuuromslag nodig op de arbeidsmarkt.’ Ineke van Gent: ‘Flexibel werken heeft veel voordelen voor werknemers maar ook voor werkgevers. Met dit wetsvoorstel geven we werknemers een steuntje en werkgevers een duwtje in de rug (Bron: FlexMarkt, 17 feb 2012).

Indieners wetsvoorstel thuiswerken baseren zich op niets ‘Het voorstel om werknemers een recht op thuiswerken te geven, is volstrekt overbodig. Hier zit niemand op te wachten.’, aldus de AWVN. Volgens AWVN behoren afspraken over flexibiliteit in het werk bij uitstek tot het domein van werkgevers en werknemers. ‘Als er vraagstukken zijn op dat gebied, dan bespreken werkgever en werknemer dat zelf in goed overleg. Men zit echt niet te wachten op dit soort symboolwetgeving.’ In de praktijk blijkt dat overleg volgens AWVN prima te werken, getuige bijvoorbeeld de opkomst van ‘het nieuwe werken’. Dat maakt wetgeving echt volstrekt overbodig, vindt AWVN. ‘Het lost geen probleem op. De maatschappelijke behoefte aan meer flexibiliteit wordt al vervuld, zonder wetgeving. ’ Uit cijfers van de werkgeversvereniging blijkt dat bij een grote meerderheid van de bedrijven al afspraken over werktijden en werkplek zijn gemaakt. Soms zijn die vastgelegd in de cao, in veel gevallen in aanvullende regelingen buiten de cao om, op de werkvloer. Gemiddeld gaat het dan om de helft van de werknemers in die bedrijven, voor wie de mogelijkheid bestaat om werktijden flexibel in te vullen. AWVN: ‘De indieners van het wetsvoorstel baseren zich op cao-cijfers waaruit zou blijken dat er niks geregeld is. Maar omdat op dit vlak veel buiten de cao om is vastgelegd, geven die cijfers een onjuist beeld. De indieners baseren zich op niets.’